Ngoại trưởng Iran: Eo biển Hormuz sẽ không thể trở lại như xưa

Ngoại trưởng Araghchi đưa ra nhận định nói trên khi Mỹ và Iran đang nỗ lực hoàn tất thỏa thuận chấm dứt xung đột. 

Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng thường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới - phần lớn vẫn bị đóng cửa trong suốt cuộc chiến bùng phát từ ngày 28/2. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quân đội Mỹ đã hỗ trợ hướng dẫn hơn 200 tàu đi qua eo biển Hormuz.

"Eo biển Hormuz thuộc chủ quyền của Iran và Oman. Việc quản lý tuyến đường thủy này sẽ không trở lại trạng thái như trước chiến tranh. Iran và Oman sẽ sớm đưa ra một tuyên bố chung phác thảo khuôn khổ mới cho việc quản lý eo biển Hormuz" - Ngoại trưởng Araghchi tuyên bố.

Ông Araghchi nói thêm rằng Iran sẽ thu phí dịch vụ đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz. Trước đó, Iran khẳng định chủ quyền hoàn toàn đối với eo biển Hormuz và tuyên bố sẽ thu phí tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Ngoại trưởng Araghchi cho hay, theo bản ghi nhớ được phê duyệt cuối cùng, Mỹ "lần đầu tiên sau 47 năm" cam kết tôn trọng chủ quyền của Iran và không can thiệp vào công việc nội bộ của nước này. Thỏa thuận cũng sẽ tuyên bố chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon. Thỏa thuận bao gồm các điều khoản quan trọng như chấm dứt phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran và thiết lập cơ chế quản lý mới tại eo biển Hormuz. Bản ghi nhớ sẽ cho hai bên 60 ngày để đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, sau khi được ký kết.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Iran nhận định văn kiện quan trọng này chưa bao giờ tiến gần đến việc hoàn tất như hiện nay. Tuy nhiên, các điều khoản vẫn có thể thay đổi. Theo ông Araghchi, việc ký kết ban đầu sẽ diễn ra bằng hình thức kỹ thuật số, mỗi bên sẽ ký từ xa, sau đó sẽ có thông báo về việc hai bên đã ký bản ghi nhớ này.

Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả các tàu thuyền để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ vào ngày 9 - 10/6. Sau đó, Tổng thống Trump nói rằng ông đã hủy bỏ cuộc tấn công nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình với Iran, bày tỏ sự tin tưởng rằng một thỏa thuận có thể được ký kết sớm nhất vào cuối tuần này.