(Ảnh: NPR)
Khảo sát cho thấy các sông băng tại Thụy Sĩ đang tan chảy với tốc độ nguy hiểm. Các chuyên gia cảnh báo lượng tuyết và băng tích tụ trong mùa Đông vừa qua nhiều khả năng tan hết vào ngày 29/6, đánh dấu thời điểm "ngày mất băng" đến sớm thứ hai trong lịch sử quan trắc và phản ánh tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đối với dãy Alps.
Theo Mạng lưới Giám sát sông băng Thụy Sĩ (GLAMOS), kể từ thời điểm toàn bộ lượng tuyết tích tụ theo mùa tan hết, mọi lượng băng tiếp tục tan chảy từ nay đến tháng 10 sẽ làm giảm trực tiếp thể tích của các sông băng.
Dữ liệu theo dõi từ năm 2000 cho thấy chỉ duy nhất năm 2022 "ngày mất băng" xuất hiện sớm hơn, vào ngày 26/6. Trong khi đó, ở trạng thái được coi là bình thường, cột mốc này thường rơi vào khoảng giữa tháng 8.
Giám đốc GLAMOS Matthias Huss nhận định tốc độ tan chảy hiện nay diễn ra trên quy mô rất lớn tại toàn bộ dãy Alps. Theo ông, các sông băng đang mất băng và tuyết với tốc độ chưa từng thấy, nhanh hơn khoảng ba tháng so với điều kiện được đánh giá là lành mạnh. Ông Huss cho biết ông vừa trở lại sông băng Rhone sau khoảng 10 ngày và ghi nhận lớp băng tại đây đã mỏng đi khoảng 1 m theo phương thẳng đứng chỉ trong khoảng thời gian ngắn này. Theo ông, đây là hệ quả trực tiếp của đợt nắng nóng đang diễn ra. Nhiệt độ cao kéo dài thêm mỗi ngày đều làm gia tăng tốc độ tan băng, bất kể mức nhiệt dao động quanh 35 hay 40 độ C.
Các sông băng ở Thụy Sĩ dự kiến sẽ mất đi một lượng băng và tuyết khổng lồ do đợt nắng nóng đang hoành hành ở châu Âu. (Ảnh: Alamy)
GLAMOS cho rằng tình trạng hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc. Bên cạnh các đợt sóng nhiệt liên tiếp trong tháng 5 và tháng 6, mùa Đông vừa qua cũng ghi nhận lượng tuyết thấp hơn bình thường. Ngoài ra, bụi từ sa mạc Sahara tràn tới khu vực dãy Alps hồi tháng 3 cũng góp phần làm bề mặt tuyết hấp thụ nhiều bức xạ Mặt Trời hơn, qua đó thúc đẩy quá trình tan chảy.
Theo số liệu của GLAMOS, lượng tuyết bổ sung cho các sông băng trong mùa Đông năm nay thấp hơn khoảng 25% so với mức trung bình giai đoạn 2010-2020. Thời tiết ấm bất thường trong tháng 5 và tháng 6 khiến lớp tuyết phủ biến mất sớm, để lộ lớp băng màu sẫm phía dưới.
Các nhà khoa học giải thích rằng khi lớp tuyết trắng có khả năng phản xạ ánh sáng biến mất, bề mặt băng tối màu sẽ hấp thụ bức xạ Mặt Trời mạnh hơn, tạo ra vòng phản hồi làm tốc độ tan băng tiếp tục gia tăng.
Ông Huss cho rằng năm 2026 có nhiều điểm tương đồng với năm 2022 - thời điểm được ghi nhận là năm cực đoan nhất đối với các sông băng ở dãy Alps, khi tốc độ tan băng vượt xa mọi số liệu từng được ghi nhận trước đó.
Các sông băng tại dãy Alps là nguồn cung cấp nước quan trọng cho nhiều hệ thống sông lớn của châu Âu, trong đó có sông Rhine và sông Rhone. Vì vậy, sự suy giảm nhanh chóng của các sông băng không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái vùng núi mà còn tác động đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt, nông nghiệp và sản xuất điện tại nhiều quốc gia.
Theo GLAMOS, các sông băng ở Thụy Sĩ bắt đầu thu hẹp từ khoảng 170 năm trước, song quá trình này chỉ diễn ra tương đối chậm trong nhiều thập kỷ đầu. Những năm gần đây, tốc độ tan băng tăng mạnh do nhiệt độ toàn cầu không ngừng gia tăng.
Thống kê cho thấy tổng thể tích các sông băng của Thụy Sĩ đã giảm khoảng 38% trong giai đoạn 2000-2024. Trong vòng 50 năm qua, nước này đã mất khoảng 1.200 sông băng nhỏ và hiện chỉ còn khoảng 1.300 sông băng.
Ông Huss cho biết phần lớn các sông băng đã biến mất là những sông băng quy mô nhỏ, song vẫn đóng vai trò quan trọng đối với các khu vực ngoại vi của dãy Alps.
Các chuyên gia cảnh báo nếu xu hướng nóng lên toàn cầu tiếp tục kéo dài với tốc độ như vài thập kỷ qua, đến cuối thế kỷ XXI, Thụy Sĩ có thể chỉ còn lại một số tàn tích băng nhỏ trên các đỉnh núi cao.
Đợt nắng nóng hiện nay đang ảnh hưởng đến nhiều khu vực của châu Âu, với nhiệt độ vượt ngưỡng 40 độ C tại một số nơi. Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu do con người gây ra đang làm gia tăng tần suất cũng như cường độ của các đợt thời tiết cực đoan, trong đó có sóng nhiệt kéo dài, qua đó đẩy nhanh tốc độ tan chảy của các sông băng và làm gia tăng những rủi ro đối với môi trường cũng như đời sống kinh tế - xã hội.
Bình luận (0)