Những ngôi nhà cổ trăm năm tuổi ở quê hương Bác Hồ

Giữ gìn hồn cốt văn hóa làng quê xứ Nghệ

Ở xã Kim Liên (Nghệ An) – quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhiều ngôi nhà gỗ cổ vẫn được người dân lưu giữ qua hàng trăm năm.

Tại xóm Hoàng Trù, ngôi nhà của ông Vương Hoàng Đồng (80 tuổi) được coi là đẹp và nổi tiếng nhất xã. Nhà do ông nội của ông dựng vào năm 1836 với hơn 90% làm từ gỗ lim, gồm 5 gian theo lối truyền thống. Hiện 3 gian được gia đình ông dung để thờ cúng, 2 gian còn lại gia đình vẫn dùng để sinh hoạt.

Giới thiệu từng gian nhà, ông Đồng khẳng định ngôi nhà hoàn toàn nguyên bản, chưa từng sửa chữa: "Đây là ngôi nhà được mọi người đánh giá là ngôi nhà cổ đẹp nhất xã. Hằng năm, nhiều đoàn nghệ thuật vẫn mượn không gian để quay MV hay ghi hình chương trình", ông nói.

Nhà gỗ xưa thường do những người thợ dựng theo kiểu "chuyền, chụp, thượng kèo, hạ kẻ" vừa thể hiện rõ sự khéo léo vừa thể hiện sự bền bỉ. Trong đó, nhiều ngôi nhà cổ ở Kim Liên được khắc niên đại dựng và tu sửa trên vì nóc nhưng đến nay phần lớn đều đã bị phai mờ. Kiến trúc các ngôi nhà thường đơn giản, mộc mạc nhưng mang lại cảm giác ấm áp.

Ông Đồng cho biết, ngôi nhà sẽ được chia thành hai phần: "Nhà ngoài" dùng để thờ cúng và tiếp khách, "nhà trong" dùng để gia đình sinh hoạt. Thậm chí, một số nhà vẫn còn giữ nguyên sân gạch, vườn cây, giếng nước của ngày xưa, tái hiện không gian làng quê xưa rất trữ tình.

Ông Đồng cho biết thêm, đối với người dân việc bảo tồn những ngôi nhà cổ không chỉ để giữ gìn kỷ niệm, mà còn là trách nhiệm của con cháu với tổ tiên và quê hương.

Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, những ngôi nhà trăm năm tuổi ở xứ Nghệ vẫn lặng lẽ tồn tại như chứng nhân của thời gian. Đó không chỉ là nơi che mưa che nắng mà còn là nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa, phong tục và ký ức của bao thế hệ người dân miền Trung nắng gió.

Nét đẹp văn hoá của người dân xứ Nghệ

Xã Kim Liên hiện vẫn còn nhiều ngôi nhà cổ được người dân gìn giữ. Mỗi căn nhà là câu chuyện riêng về gia phong, nếp sống và ký ức của nhiều thế hệ người dân quê Bác.

Cũng tại xã, ngôi nhà của ông Nguyễn Văn Thỏa (xóm Liên Hồng) được xây dựng từ năm 1925. Trải qua tròn một thế kỷ, ngôi nhà chưa từng được tu sửa, vẫn mộc mạc, nguyên sơ như thuở ban đầu. Dù có dấu hiệu xuống cấp, ông Thỏa vẫn giữ nguyên trạng để lưu giữ ký ức gia đình.

"Ngôi nhà mà gia đình tôi đang sinh sống được mua về từ vùng chợ Liễu, từ trước cách mạng Tháng Tám. Nhà có 5 gian làm từ gỗ lim, mít, lợp ngói vảy, những năm qua đã được sửa sang ít nhiều để phù hợp với sinh hoạt", ông Thoả nói.

Nhiều người hỏi mua nhưng ông nhất quyết không bán. Ngôi nhà gỗ không chỉ là nơi sinh sống ấm cúng, yên vui, mà còn là nơi lưu giữ những truyền thống tốt đẹp của gia đình.

Ông Thoả khẳng định, những ngôi nhà cổ không chỉ là tài sản của riêng một gia đình mà còn là ký ức chung của quê hương. Giữ gìn chúng chính là giữ lại linh hồn của vùng đất Nghệ Tĩnh giàu truyền thống.

Để mai này, giữa dòng chảy hiện đại, con cháu vẫn còn được nhìn thấy mái ngói rêu phong, hàng cột gỗ trầm mặc và nghe kể về một miền quê nghĩa tình, kiên cường đã đi qua biết bao thăng trầm lịch sử.

Ông Lê Văn Hợp, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết: "Những ngôi nhà cổ không chỉ có giá trị kiến trúc mà còn phản ánh nếp sống, phong tục và đạo lý gia đình của người Việt xưa. Việc giữ gìn những ngôi nhà cổ ấy hôm nay không đơn thuần là bảo tồn một công trình kiến trúc, mà còn là gìn giữ bản sắc văn hóa của quê hương xứ Nghệ".

Đặc biệt, thời điểm này, có rất nhiều du khách về quê Bác không chỉ muốn tham quan các di tích lịch sử mà còn thích trải nghiệm không gian làng quê yên bình với hồ sen và những mái nhà cổ đặc trưng.