Những tín hiệu vui từ “cực y tế chuyên sâu” ở Côn Đảo

Ảnh: Trung tâm Y tế Quân Dân Y đặc khu Côn Đảo

Không phải bằng những tuyên bố lớn, mà bằng những ca mổ thành công trong đêm, những bệnh nhân được giữ lại sự sống ngay tại đảo, và trên hết là niềm tin đang trở lại với người dân. Đằng sau sự thay đổi ấy là một quyết sách mang tính chiến lược của ngành Y tế TP Hồ Chí Minh: triển khai “cực y tế chuyên sâu” tại Côn Đảo.

Nhiều năm trước đây, hệ thống y tế tại đảo gặp không ít hạn chế. Thiếu bác sĩ chuyên khoa, khó khăn trong thu hút nhân lực, cùng với việc phụ thuộc gần như hoàn toàn vào vận chuyển cấp cứu bằng tàu cao tốc hoặc máy bay thương mại khiến không ít trường hợp nguy kịch rơi vào thế “chạy đua với thời gian”. Điều kiện thời tiết và lịch trình vận chuyển trở thành những yếu tố ngoài tầm kiểm soát, đẩy rủi ro lên cao và chi phí điều trị tăng mạnh.

Thực tế đó buộc ngành Y tế thành phố phải tìm một hướng đi khác. Thay vì chờ đợi những dự án đầu tư hạ tầng dài hạn, giải pháp được lựa chọn là tận dụng ngay nguồn lực sẵn có từ các bệnh viện tuyến cuối. Ngày 16/7/2025, một cuộc họp ngay tại trung tâm y tế trên đảo đã định hình cách làm: đưa bác sĩ giỏi ra đảo theo hình thức luân phiên, ngắn hạn nhưng liên tục, có kế thừa.

Chỉ chưa đầy hai tháng sau, ngày 3/9/2025, những bác sĩ chuyên khoa đầu tiên đã có mặt tại Côn Đảo, đánh dấu sự khởi đầu của một “dòng chảy chuyên môn” chưa từng có. Các chuyên ngành từ nội, ngoại, sản, nhi đến gây mê hồi sức, chấn thương chỉnh hình hay thận - lọc máu lần lượt ra Côn Đảo. Mỗi đợt kéo dài một tháng, nhưng được thiết kế chồng lấn để đảm bảo việc chuyển giao bệnh án và duy trì liên tục hoạt động điều trị.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tổ chức nhân lực, mà còn ở cách tích lũy tri thức. “Nhật ký Côn Đảo” - nơi các bác sĩ ghi lại ca bệnh, bài học chuyên môn và cả những trải nghiệm cá nhân - đã trở thành một hình thức “bàn giao mềm”, giúp kiến thức không bị đứt đoạn giữa các thế hệ luân phiên.

Sau vài tháng triển khai, hiệu quả đã thể hiện bằng những con số cụ thể. Lượt khám chữa bệnh tăng gần gấp đôi, từ khoảng 80 lên hơn 150 lượt mỗi ngày, thậm chí có ngày vượt 200. Đây là sự gia tăng về nhu cầu và là biểu hiện rõ rệt của niềm tin. Người dân không còn vội vã tìm cách chuyển viện vào đất liền, mà bắt đầu lựa chọn điều trị ngay tại nơi mình sinh sống.

Cùng với đó là sự thay đổi về chất. Hàng chục ca phẫu thuật, trong đó có nhiều ca nặng và phức tạp, đã được thực hiện thành công tại chỗ. Những kỹ thuật từng được xem là “ngoài tầm với” nay đã xuất hiện ngay trên đảo, với sự hỗ trợ của hội chẩn từ xa và sự kết nối chặt chẽ với các bệnh viện lớn.

Trong lĩnh vực nhi khoa, hàng nghìn lượt trẻ em được điều trị kịp thời mà không cần “vượt biển”. Ở sản khoa, các ca sinh - kể cả nguy cơ cao - được xử trí an toàn. Đối với người cao tuổi mắc bệnh mạn tính, cơ hội được điều trị liên tục và bài bản ngay tại địa phương đã trở thành hiện thực.

Những dấu mốc y khoa liên tiếp được ghi nhận: ca nội soi ruột thừa cấp cứu đầu tiên, ca đa chấn thương được cứu sống tại chỗ, ca đột quỵ được tiêu sợi huyết kịp thời... Nhưng bên cạnh đó là những khoảnh khắc ít được nhắc đến hơn: những đêm trực xuyên sáng, những cuộc hội chẩn lúc nửa đêm, hay những lần bác sĩ đến tận nhà thăm khám cho người bệnh khó di chuyển. Những nỗ lực ấy đã từng bước mang đến bước chuyển mình cho hoạt động chăm sóc sức khỏe Nhân dân tại đặc khu Côn Đảo.

Trong định hướng năm 2026, ngành Y tế thành phố tiếp tục mở rộng các chuyên khoa mới như phục hồi chức năng, ngoại thần kinh; triển khai khám sức khỏe định kỳ và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân trên đảo. Song song đó là các chính sách dài hạn nhằm thu hút và phát triển nguồn nhân lực y tế, hướng tới sự bền vững thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào luân phiên.

Điểm cốt lõi của mô hình “cực y tế chuyên sâu” không nằm ở việc thay thế hoàn toàn hệ thống y tế tuyến trên, mà ở khả năng nâng cao năng lực điều trị tại chỗ một cách thực chất. “Cực y tế chuyên sâu” vì thế không chỉ là một thuật ngữ chính sách. Đó là cách một đô thị lớn mở rộng trách nhiệm của mình ra ngoài đất liền, để mỗi sinh mạng, dù ở đâu, cũng có cơ hội được bảo vệ một cách công bằng và kịp thời.