Niềm tin vào thị trường hàng không toàn cầu vẫn duy trì mạnh mẽ

Khai mạc triển lãm hàng không Farnborough

Tâm điểm chú ý của ngành hàng không toàn cầu tuần này nằm tại Farnborough - thị trấn nằm cách thủ đô London của Anh chỉ khoảng hơn 30 km. Đây chính là nơi diễn ra Triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough 2026 - một trong những sự kiện hàng đầu thế giới của lĩnh vực hàng không vũ trụ. Và năm nay, một lần nữa triển lãm này lại cho thấy sức hút mạnh mẽ của mình. Nổi bật nhất chính là sự hiện diện hơn 1.600 đơn vị trên toàn cầu - con số kỷ lục từ trước đến nay. Cùng với đó là khoảng 2/3 trong số 100 CEO hàng đầu thế giới của ngành hàng không và vũ trụ tham gia trong 4 ngày tổ chức.

Nhưng đồng thời, so với kỳ triển lãm cách đây hai năm, triển lãm Farnborough lần này cũng diễn ra trong một bối cảnh nhiều biến động của ngành hàng không. Những biến động địa chính trị mà đỉnh điểm là cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông, đã góp phần đẩy giá nhiên liệu bay lên cao kỷ lục và làm gián đoạn nhiều tuyến đường bay chặng dài đi qua khu vực Vùng Vịnh. Đồng thời, nhu cầu tăng đột biến về củng cố năng lực quốc phòng - trong đó có hàng không, cũng đã gia tăng sức ép với chuỗi cung ứng hàng không dân dụng, khiến cho năng lực sản xuất tiếp tục là bài toán đau đầu.

Chạy đua bàn giao đơn hàng máy bay tồn đọng

Một trong những thử thách lớn nhất được nhắc đến tại triển lãm năm nay chính là những con số kỷ lục các đơn hàng tồn đọng với cả Boeing và Airbus. Và do đó, chiến lược của cả hai ông lớn này đều đang là chạy đua nhằm hoàn thành các đơn hàng đang chờ nhiều năm và đồng thời chuẩn bị cho nhu cầu thị trường trong tương lai.

Những năm gần đây, Airbus và Boeing đều đồng loạt ghi nhận số lượng đơn hàng cao, nhờ vào nhu cầu bùng nổ sau đại dịch, đặc biệt là với các dòng máy bay thế hệ mới tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, biến động chuỗi cung ứng cùng với việc phải giải quyết các sự cố đã khiến tiến trình sản xuất của cả hai hãng chậm lại đáng kể.

Như với Boeing, mục tiêu lúc này của hãng là tăng tốc dây chuyền để giải quyết lượng đơn hàng tồn đọng ước tính đã lên đến 10 năm.

Ông Kelly Ortberg - Giám đốc điều hành Tập đoàn Boeing cho biết: "Chúng tôi đang tăng sản lượng trên nhiều dòng sản phẩm. Mục tiêu là nâng tốc độ xuất xưởng dòng 737 từ 47 chiếc lên 63 chiếc mỗi tháng và dòng 787 lên 10 chiếc mỗi tháng vào cuối năm. Thị trường vẫn rất mạnh. Điều quan trọng nhất lúc này là thực thi và bàn giao cho các hợp đồng hiện có".

Phía bên kia chiến tuyến, Airbus cũng lạc quan về tình hình kinh doanh và lượng đơn hàng mà hãng đang phải chạy đua đáp ứng.

Ông Joost Van Der Heijden - Phó Chủ tịch bộ phận Máy bay thương mại, Tập đoàn Airbus chia sẻ: "Nhìn chung, chúng tôi bước vào triển lãm sau một năm rất thành công với 886 đơn hàng. Lượng máy bay chờ bàn giao trong những năm tới đã là hơn 9.200 chiếc. Chúng tôi cũng đang phát triển các cấu hình mới phục vụ nhu cầu cao từ mảng hàng không giá rẻ".

Cùng với đó, cả Airbus và Boeing cũng đã bắt đầu chuẩn bị nhằm đáp ứng nhu cầu dài hạn của thị trường. Nếu như Boeing tập trung chờ cấp phép cho dòng 777X và lên lộ trình cho thế hệ máy bay mới vào cuối thập niên tới, thì Airbus lại tham vọng hơn với mục tiêu ra mắt dòng máy bay kế nhiệm ngay trong năm 2030. Tuy nhiên, ưu tiên hàng đầu trong những năm tới đây vẫn sẽ là tập trung giải quyết các đơn hàng sẵn có trong giai đoạn bùng nổ hiện nay.

Nhiều đơn hàng máy bay lớn được ký kết tại Farnborough 2026

Có thể nói là mục tiêu lúc này của hai ông lớn sản xuất máy bay Boeing và Airbus không hề nhẹ nhàng: vừa đảm bảo hoàn thành khối lượng đơn hàng khổng lồ hiện nay, vừa chuẩn bị cho nhu cầu tương lai. Và nhìn vào tâm lý của thị trường tại Triển lãm Farnborough năm nay, tham vọng này không phải là không có cơ sở.

Trong những ngày đầu tiên của sự kiện, hãng cho thuê máy bay SMBC đã để lại dấu ấn lớn nhất khi "chốt đơn" mua tổng cộng 200 máy bay thân hẹp, gồm 100 chiếc Boeing 737 MAX và 100 chiếc dòng A320neo của Airbus.

Một hợp đồng khác cũng gây được nhiều sự chú ý thuộc về hãng Riyadh Air của Saudi Arabia, khi hãng này đặt mua thêm 6 chiếc Airbus A350 và tăng đơn hàng mua Boeing 787 lên tới 67 chiếc.

Một câu hỏi rõ ràng được đặt ra là vì sao nhu cầu từ các hãng bay vẫn rất lớn dù họ đã biết trước rằng mình có thể phải đợi nhiều năm để chờ được giao chiếc máy bay đầu tiên? Theo các chuyên gia, chính sự mất cân bằng và chậm trễ hiện nay của thị trường, lại đang khiến các hãng phải hành động sớm để đảm bảo những kế hoạch đội bay trong tương lai của mình.

Ông Richard Aboulafia - Giám đốc điều hành, Hãng tư vấn AeroDynamic nêu ý kiến: "Tôi cho rằng đang có một nỗ lực lớn nhằm củng cố niềm tin cho khách hàng. Nhu cầu mua máy bay vẫn mạnh mẽ chưa từng có, nhưng đồng thời có sự mất cân bằng cung cầu rất mạnh. Thông điệp được đưa ra ở đây, đó là tình hình đang được cải thiện, các đơn hàng sẽ sớm được giao".

Ông Alex Macheras - Chuyên gia phân tích ngành hàng không nhận định: "Động lực số một khiến các hãng hàng không phải đặt hàng lúc này, đó là việc bàn giao máy bay mới đang mất quá nhiều thời gian. Các hãng phải quyết định "giữ chỗ" ngay từ bây giờ, để đảm bảo họ vẫn nhận được máy bay và không bị bỏ lại phía sau trong thập kỷ tới".

Dư địa phát triển của ngành hàng không

Nhu cầu cao từ các hãng bay, bất chấp bài toán về bàn giao, cũng phần nào cho thấy ngành hàng không dân dụng vẫn thể hiện sức bật mạnh mẽ và triển vọng tăng trưởng trong dài hạn.

Xung đột tại Trung Đông và việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã tạo ra cú sốc với giá năng lượng nói chung và nhiên liệu bay nói riêng. Giá nhiên liệu chiếm tới 30% chi phí vận hành của các hãng bay, có thời điểm tăng cao kỷ lục đã tác động trực tiếp lên giá vé. Dù vậy, kế hoạch tăng công suất bay của các hãng hàng không vẫn ít bị ảnh hưởng, nhờ vào kỳ vọng về việc thị trường hấp thụ được mức tăng giá vé.

Ông Ed Bastian - Giám đốc điều hành Hãng hàng không Delta nhận định: "Sau đại dịch, giá vé máy bay hiện vẫn thấp hơn 10 đến 15% so với mức tăng lạm phát. Vì vậy, tôi cho rằng dư địa tăng giá vé vẫn còn rất lớn".

Sự lạc quan không chỉ đến từ Mỹ mà còn cả thị trường Trung Đông. Dù chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các gián đoạn không phận do xung đột, lưu lượng hành khách của các hãng bay chủ chốt trong khu vực đã có xu hướng hồi phục đáng kể trong các tuần gần đây. Tên tuổi lớn nhất là Emirates của UAE cho biết, công suất bay hiện đạt 90%, nhất là với phân khúc cao cấp.

Theo ước tính của Boeing, toàn cầu dự báo sẽ cần tới 44.000 máy bay mới trong vòng hai thập kỷ tới. Sự bền bỉ của nhu cầu đang củng cố tâm lý tích cực về chu kỳ tăng trưởng tương lai của toàn ngành, bất chấp áp lực về chi phí hay tiến độ giao hàng.

Các chuyên gia cũng nhận định, việc không có thêm những hợp đồng bom tấn từ các hãng hàng không Trung Đông tại Farnborough năm nay không phản ánh sự suy giảm nhu cầu hay lo ngại về xung đột. Nguyên nhân là bởi kế hoạch mở rộng đội bay của họ đã được bảo đảm thông qua những đơn hàng lớn đã ký từ trước. Đây là một minh chứng nữa cho thấy niềm tin vào thị trường hàng không toàn cầu vẫn đang được duy trì mạnh mẽ, cho phép cả các hãng hàng không và nhà sản xuất máy bay có thể chủ động với các chiến lược dài hạn của mình.