Ninh Bình: Festival Phở 2026 - Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Việt

Festival Phở Ninh Bình 2026 diễn ra từ ngày 19-22/3 tại không gian phố đi bộ Thiên Trường (Khu đô thị Thống Nhất, phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình) với quy mô khoảng 50 gian hàng của các nghệ nhân, thương hiệu phở nổi tiếng đến từ 3 miền của cả nước nhằm quảng bá, tái hiện tiến trình hình thành, phát triển và lan tỏa của phở Việt.

"Phở Việt – Di sản sống trong lòng thời đại"

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực tỉnh Ninh Bình, nhấn mạnh: Trong dòng chảy lịch sử - văn hóa, Phở Nam Định đã hình thành, bồi đắp và trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của văn hóa ẩm thực Việt Nam. Từ những làng nghề truyền thống như Vân Cù, Giao Cù - cái nôi của nghề phở, các thế hệ nghệ nhân đã gìn giữ, trao truyền bí quyết, đồng thời không ngừng sáng tạo để phở lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại, vươn ra thế giới.

Năm 2024, tri thức dân gian phở Nam Định và phở Hà Nội đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây không chỉ là sự ghi nhận về giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật ẩm thực, mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn, phát huy di sản, hướng tới xây dựng hồ sơ đề cử quốc gia trình UNESCO công nhận phở Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Qua đó, góp phần đưa ẩm thực Việt Nam trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng của công nghiệp văn hóa.

Festival Phở 2026 không chỉ tôn vinh nghề phở truyền thống, quảng bá giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc của các địa phương mà còn tạo cơ hội giao lưu, kết nối giữa nghệ nhân, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và công chúng yêu ẩm thực trong và ngoài nước.

Tôn vinh cội nguồn nghề phở

Điểm nhấn của Festival Phở Ninh Bình 2026 là việc tái hiện hành trình từ cội nguồn của nghề phở. Trước đó, chuỗi hoạt động “Về với đình làng Vân Cù - Mở trang di sản” đã được tổ chức, góp phần làm nổi bật vai trò của cộng đồng làng nghề trong việc lưu giữ và trao truyền tri thức dân gian. Các nghi lễ tri ân Tổ nghề, quy trình chế biến truyền thống cùng những câu chuyện nghề được giới thiệu đã góp phần khẳng định chiều sâu lịch sử và giá trị văn hóa bền vững của phở Việt.

Ngay sau lễ khai mạc, các không gian văn hóa - ẩm thực đồng loạt mở cửa, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham quan, trải nghiệm. Tại không gian “Cội nguồn Phở”, các nghệ nhân trực tiếp trình diễn chế biến phở bò Nam Định, phở gà Hà Nội theo phương thức truyền thống, góp phần lan tỏa những giá trị cốt lõi của nghề.

Bên cạnh đó, Festival còn có nhiều hoạt động đặc sắc như chương trình quảng diễn “Dải Phở cuốn Ba miền”, giới thiệu những biến tấu sáng tạo từ phở truyền thống; chương trình nghệ thuật “Phở Connect” kết hợp biểu diễn nghệ thuật dân gian và giao lưu văn hóa; cùng tọa đàm chuyên đề “We Love Phở - Nhịp cầu di sản và sứ mệnh kết nối toàn cầu” với sự tham gia của các chuyên gia văn hóa, hiệp hội ẩm thực và cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Trong khuôn khổ Festival Phở Ninh Bình 2026, nhiều không gian trải nghiệm văn hóa ẩm thực được thiết kế công phu, tái hiện hành trình phát triển của phở Việt từ truyền thống đến hiện đại.

Không gian “Cội nguồn Phở” lấy cảm hứng từ Chợ Bể của Nam Định xưa - phiên chợ truyền thống giàu bản sắc vùng đất chân sóng. Hình ảnh những sạp hàng mộc mạc, nhịp sinh hoạt đời thường và những đôi quang gánh phở len lỏi giữa khu chợ được tái hiện sinh động, gợi lại bối cảnh ra đời của món phở trong đời sống thường nhật. Từ thức quà quê giản dị nơi góc chợ, bát phở dần trở thành một phần ký ức cộng đồng, hình thành nên giá trị di sản gắn bó với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ.

Một không gian quan trọng là “Chuyện kể từ hạt gạo - Hành trình di sản ẩm thực Việt Nam” được thiết kế như một cuốn thực đơn mở rộng, nơi mỗi “trang” kể câu chuyện về các món ăn tiêu biểu của Việt Nam. Hình ảnh hạt gạo - biểu tượng của nền văn minh lúa nước xuyên suốt toàn bộ không gian, qua đó khắc họa hành trình hình thành nhiều món ăn đặc trưng như phở, bún, bánh canh hay hủ tiếu. Trong dòng chảy ấy, phở được đặt ở vị trí trung tâm như một đại diện tiêu biểu của tinh hoa ẩm thực Việt.

Trong khi đó, không gian “Hộp ký ức - Khung hình di sản” lại gợi nhớ những chiếc tivi vỏ gỗ quen thuộc của các gia đình Việt Nam xưa. Tại đây, hình ảnh tiệm phở cũ với bếp lửa, nồi nước dùng và quầy hàng giản dị được tái hiện, giúp du khách bước vào hành trình trải nghiệm như một phần của câu chuyện văn hóa ẩm thực.

Một điểm nhấn của Festival Phở 2026 là không gian "Phở Ba Miền" tái hiện ba sắc thái văn hóa ẩm thực đặc trưng của Bắc - Trung - Nam. "Phở - Từ Nếp Bắc" gợi hình ảnh căn nhà ba gian truyền thống với mái ngói và khung gỗ trầm, phản ánh phong vị thanh tao và sự chỉn chu của phở miền Bắc. "Hương Phù Sa" của miền Nam mở ra không gian thoáng đãng, ấm áp với vật liệu tre gỗ và ánh sáng chan hòa, thể hiện sự phóng khoáng và đậm đà như chính hương vị phở phương Nam. Bên cạnh đó, "Tinh hoa Phố Hội" đại diện cho miền Trung mang sắc vàng trầm của phố cổ, tạo nên không gian lắng đọng, đậm vị và giàu chiều sâu văn hóa.

Việc lựa chọn Ninh Bình làm địa điểm tổ chức Festival Phở 2026 thể hiện định hướng gắn kết giữa bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa. Trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh phát triển du lịch, sự kiện được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực thúc đẩy kinh tế dịch vụ, đồng thời quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Festival Phở 2026 tiếp tục là bước đi cụ thể trong lộ trình xây dựng và hoàn thiện hồ sơ quốc gia về phở Việt. Thông qua các hoạt động chuyên môn, tọa đàm và kết nối cộng đồng, các giá trị của phở đang từng bước được hệ thống hóa, chuẩn hóa và lan tỏa rộng rãi.