Nỗ lực giữ vẻ đẹp nguyên sơ của vùng biển Đắk Lắk

Làng Lò được biết đến với vẻ đẹp cổ kính của những ngôi nhà mái ngói đỏ. (Ảnh: Lê Quý Tài)

Nhiều năm qua, du lịch Việt Nam chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ. Những điểm đến nổi tiếng liên tục đông khách, các khu nghỉ dưỡng mọc lên san sát. Nhưng vùng biển Phú Yên (cũ) - nằm giữa hai trung tâm du lịch lớn là Bình Định và Khánh Hòa lại phát triển theo một nhịp điệu khác. Nhiều người cho rằng đó là thiệt thòi. Nhưng ở một góc nhìn khác, chính sự chậm rãi ấy đã giúp nơi này giữ lại được nhiều thứ quý giá.

Biển ở đây trong veo, những bãi cát trải dài không quá đông người, và chỉ cần bước xuống nước là có thể bắt gặp những rạn san hô nhiều màu sắc. Theo thống kê, vùng biển này có gần 189km bờ biển với hệ sinh thái phong phú, riêng khu vực danh thắng quốc gia Hòn Yến đã ghi nhận nhiều loài san hô sinh trưởng trong vùng nước nông. Chính vì vậy, nhiều du khách khi lần đầu lặn xuống biển ở đây đều bất ngờ. Họ không nghĩ rằng chỉ cách đất liền vài phút di chuyển lại có thể bắt gặp một thế giới sống động như vậy.

Trong một chuyến đi gần đây, tôi theo chân anh Nguyễn Thanh Hải (một hướng dẫn viên bản địa) ra Hòn Chùa để lặn ngắm san hô. Từ bờ ra đảo chỉ khoảng mười phút đi cano, nhưng khi úp mặt xuống làn nước trong xanh, trước mắt chúng tôi hiện ra những rạn san hô trải rộng dưới đáy biển, những đàn cá màu sắc bơi lượn quanh các khối đá, ánh nắng xuyên qua mặt nước khiến mọi thứ trở nên lung linh. Từ Hòn Chùa, ca nô tiếp tục chạy thêm một đoạn sang khu vực Hòn Than. Ở đó, có những cá thể sao biển với kích cỡ khổng lồ và màu sắc rất đặc biệt. Một trong những vị khách trên tàu đã đánh giá cao việc anh lái thuyền neo đậu rất khéo, để chiếc neo không tác động đến san hô sống.

Anh Nguyễn Thanh Hải chia sẻ: “Mình đã làm du lịch tại địa phương được 7 năm. Trước khi cho khách xuống nước lặn ngắm san hô, mình luôn nhắc khách hãy bảo vệ san hô, không dẫm lên hoặc bẻ, nhổ, phá san hô. Mình cũng cho neo thuyền nơi có cát hoặc đá đã chết. Mong muốn của mình là bảo vệ môi trường biển, bảo vệ san hô để du lịch nơi đây phát triển hơn.”

Tư duy phát triển du lịch gắn với bảo vệ hệ sinh thái cũng đã xuất hiện ở những người trẻ. Trong một buổi chiều ở Làng Lò, tôi gặp Lê Quý Tài khi cậu vừa kết thúc công việc dẫn khách trong ngày. Trước đây, Tài là thủ lĩnh của nhóm Xanh Phú Yên - một nhóm tình nguyện thường xuyên tổ chức nhặt rác và các hoạt động bảo vệ môi trường. Từ tinh thần ấy, chàng trai nhỏ người nhưng đầy năng lượng đã nảy ra ý tưởng thành lập nhóm “Xanh Đi” - nơi Tài hỗ trợ và kết nối du khách với những trải nghiệm khám phá thiên nhiên hoang sơ theo cách bền vững, hạn chế tác động đến môi trường.

“Đa số khách đi với tụi mình đều biết tụi mình rất yêu môi trường, nên khách rất hoan hỉ nhặt rác, dọn dẹp cùng trong mỗi chuyến đi. Trong tương lai, mình muốn đẩy mạnh ý nghĩa của chữ “xanh” hơn nữa, như giảm nhựa nhiều nhất có thể. Tuy vậy, vấn đề đào tạo và giữ chân nhân sự địa phương lâu dài là khó nhất” - Tài bộc bạch.

Để du lịch phát triển đồng bộ, có lẽ không chỉ từ những cá nhân nhỏ lẻ mà còn cần sự đoàn kết của cả cộng đồng, đặc biệt là những bước đi đúng đắn của chính quyền địa phương. Là người đồng hành và phát triển dịch vụ lưu trú du lịch ở làng Lò từ những ngày đầu, chị Vũ Thị Thu Hà thường xuyên tổ chức các buổi nhặt rác tại làng, nỗ lực phục dựng các căn nhà cổ và khuyến khích người dân giữ vẻ đẹp của một làng chài nổi tiếng với những ngôi nhà mái ngói đỏ mộc mạc. Tuy nhiên, gần đây chị giật mình khi thấy xuất hiện vài ngôi nhà cao tầng đang xây dở ngay sát biển, có nguy cơ phá vỡ vẻ đẹp truyền thống của làng Lò 1.

“Tôi đã từng thất vọng với làng chài An Hải khi hàng loạt khách sạn 4 - 5 - 7 tầng xây lên. Làng Lò đẹp vì những mái ngói đỏ, những căn nhà cổ rêu phong. Nếu nơi đây cũng bắt đầu xây nhà cao tầng sát biển thì sớm muộn cũng sẽ không khác gì những làng chài thương mại khác. Tôi mong quy hoạch có thể được điều chỉnh để giữ lại vẻ đẹp vốn có của làng” - chị Hà chia sẻ.

Vùng đất Phú Yên xưa nay trở thành một phần của Đắk Lắk - điều đó có nghĩa là một không gian du lịch mới đang mở ra, từ đại ngàn Tây Nguyên xuống đến biển xanh miền Trung. Ít nơi nào ở Việt Nam có thể kết nối hai thế giới ấy trong một hành trình: buổi sáng uống cà phê giữa cao nguyên, chiều lặn ngắm san hô dưới biển, tối nghe những câu chuyện về làng chài và cuộc sống của ngư dân.

Tôi chợt nghĩ đến câu chuyện lớn hơn của du lịch nơi đây. Nếu những làng chài vẫn giữ được chất mộc mạc, những bãi biển vẫn giữ sự sạch sẽ và nếu những rạn san hô vẫn còn sống dưới mặt nước, thì đó mới là thành công lớn nhất của du lịch Đắk Lắk trong tương lai.