Đối với nhiều em nhỏ hiện nay, việc tiếp cận không gian mạng không chỉ đơn thuần là để giải trí mà còn là công cụ hữu ích phục vụ học tập và kết nối.
Như trường hợp của em Nguyễn Tiến Dương tại thành phố Hà Nội, máy điện thoại là phương tiện quen thuộc giúp tìm kiếm tài liệu học tập, nhắn tin với bạn bè và giải trí sau giờ học; hay em Đinh Khánh Ngọc tại thành phố Hà Nội cũng được gia đình cho tiếp cận thiết bị số từ năm lớp 3 để sử dụng các ứng dụng học tiếng Anh và xem truyện cổ tích trên nền tảng mạng xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh việc mở ra nhiều cơ hội để học hỏi, phía sau màn hình công nghệ lại ẩn chứa vô vàn rủi ro mà không phải trẻ em nào cũng đủ khả năng tự nhận diện như các quảng cáo lạ, lời mời kết bạn từ người không quen biết hay những đường liên kết ẩn chứa nguy hiểm.
Chia sẻ về nỗi lo này, chị Vũ Thị Thanh Tùng tại thành phố Hà Nội bày tỏ sự lo lắng lớn nhất khi cho con tiếp cận mạng Internet là nguy cơ bị lừa đảo, con có thể vô tình ấn vào các thông tin, quảng cáo độc hại khi chưa hiểu rõ, dẫn đến những tình huống xấu hoặc vấn đề bạo lực học đường.
Sự lo ngại này hoàn toàn có cơ sở khi một khảo sát của Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Bộ Công an thực hiện với gần 2.800 trẻ em tại 16 tỉnh, thành phố đã ghi nhận những số liệu đáng báo động: có 100% trẻ em tham gia khảo sát cho biết từng gặp ít nhất một dạng rủi ro trên không gian mạng, trong đó có 2,3% trẻ dành hơn 10 giờ mỗi ngày để lướt mạng, 53% từng tiếp xúc với các nội dung độc hại, phản cảm và 40% từng bị lừa đảo, xúc phạm hoặc đe dọa trực tuyến.
Trước thực trạng đó, công nghệ được kỳ vọng sẽ trở thành một lớp bảo vệ quan trọng giúp phụ huynh giảm bớt khoảng trống giám sát thông qua các công cụ lọc nội dung xấu độc, giới hạn thời gian sử dụng thiết bị, cảnh báo truy cập nguy hiểm, kiểm soát quyền riêng tư hoặc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển bền vững cho biết, cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, các công nghệ chặn lọc và hỗ trợ này đều đang được cải thiện mạnh mẽ để giúp phát hiện, ngăn chặn kịp thời các rủi ro, nguy cơ mà trẻ có thể gặp phải trên môi trường mạng.
Bên cạnh giải pháp công nghệ, khảo sát cũng chỉ ra rằng gia đình vẫn là tuyến hỗ trợ gần nhất và quan trọng nhất khi có hơn 72% trẻ em cho biết sẽ tìm đến người thân đầu tiên khi gặp sự cố trên mạng và gần 60% lựa chọn tìm đến các kênh hỗ trợ chính thức như Tổng đài 111 hoặc cơ quan công an.
Để đối phó với các thủ đoạn lừa đảo tinh vi nhắm vào trẻ em, đặc biệt là trong dịp nghỉ hè, Trung tá Vũ Trọng Nghĩa thuộc Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an khuyến cáo các bậc phụ huynh cần thường xuyên trò chuyện, đặt ra quy tắc rõ ràng và tạo dựng niềm tin để con em sẵn sàng chia sẻ thật khi gặp sự cố; đồng thời, cha mẹ cần hướng dẫn con các nguyên tắc bảo mật cơ bản như tuyệt đối không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư, mật khẩu hay mã OTP, không tự ý gặp gỡ người lạ khi chưa quen biết ngoài thực tế mà không có người lớn đi cùng, không chuyển tiền, nạp tiền hay làm nhiệm vụ trực tuyến theo yêu cầu của đối tượng lạ, và không bấm vào bất kỳ đường link lạ không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Nhìn chung, một "lá chắn số" thực sự hiệu quả không chỉ đơn thuần là các phần mềm bảo mật hay bộ lọc nội dung, mà cốt lõi chính là sự đồng hành, lắng nghe của gia đình nhằm trang bị cho trẻ đầy đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình trước các cạm bẫy trực tuyến.
Bình luận (0)