Nới "van" tín dụng: Doanh nghiệp thêm cơ hội tiếp cận vốn, thúc đây tăng trưởng

Dòng vốn tìm đúng nơi cần đến

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao đặt ra yêu cầu phải khơi thông các nguồn lực cho đầu tư và sản xuất kinh doanh, những quyết định điều hành tín dụng gần đây của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không đơn thuần là nới lỏng chính sách tiền tệ mà là sự điều chỉnh có chọn lọc nhằm đưa dòng vốn đến đúng nơi nền kinh tế đang cần nhất.

Điểm đáng chú ý là việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, đồng thời ban hành Công văn số 5386/NHNN-TD cho phép các ngân hàng thương mại loại trừ dư nợ cấp cho 18 dự án trọng điểm của Vingroup, Sun Group và Masterise khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng. Nhờ thay đổi cách tính này, dù hạn mức tăng trưởng tín dụng danh nghĩa vẫn ở mức 15%, lượng tín dụng thực tế có thể đưa vào nền kinh tế lớn hơn trước.

Đằng sau các quyết định đó là bài toán cân bằng không dễ giải. Ngân hàng Nhà nước phải đồng thời đáp ứng yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng. Khi dư địa nới lỏng theo cách truyền thống không còn nhiều, việc điều chỉnh các công cụ kỹ thuật trở thành lựa chọn phù hợp hơn.

Ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội nhận định những thay đổi về đầu tư, quy hoạch và thể chế trong giai đoạn 2025-2026 đang tác động trực tiếp đến quyết định mở rộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Điều quan trọng không chỉ nằm ở các quy định mới mà còn ở tinh thần cải cách nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực thi. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc chủ động đánh giá tác động của chính sách sẽ giúp tận dụng tốt hơn dư địa phát triển trong giai đoạn mới.

Ở góc nhìn thị trường, bà Nguyễn Thị Phương Lam, Giám đốc Phân tích tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng thay vì nới lỏng ồ ạt dễ dẫn đến tăng trưởng nóng và hình thành bong bóng tài sản, Ngân hàng Nhà nước đang sử dụng các công cụ điều hành linh hoạt để điều tiết dòng vốn vào những lĩnh vực phục vụ tăng trưởng bền vững.

Theo đó, với các điều chỉnh từ Thông tư 08 và Thông tư 25, các ngân hàng có thêm điều kiện sử dụng nguồn vốn hiệu quả hơn đối với các dự án trung và dài hạn mà không phải chịu áp lực tăng mạnh huy động vốn. VDSC du báo tăng trưởng tín dụng thực tế trong năm nay có thể đạt khoảng 19%.

Vốn đã có: tiếp cận như thế nào cho hiệu quả?

Dòng vốn được mở rộng sẽ chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đủ năng lực hấp thụ. Điều này khiến câu chuyện minh bạch tài chính trở thành điều kiện quan trọng để chính sách đi vào thực tế.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng các thay đổi trong chính sách thuế và hải quan đang tạo thêm thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch dữ liệu. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chuẩn hóa sổ sách, chứng từ, hóa đơn và dòng tiền không chỉ giúp giảm rủi ro tuân thủ mà còn nâng cao năng lực quản trị và tạo thuận lợi khi tiếp cận tín dụng.

Thực tế, cách đánh giá của ngân hàng cũng đang thay đổi. Thay vì phụ thuộc nhiều vào tài sản bảo đảm, dòng tiền, hợp đồng, phương án kinh doanh và khả năng trả nợ ngày càng trở thành cơ sở quan trọng để quyết định cấp vốn.

Ông Ngô Tấn Long, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) cho biết việc cấp vốn hiện nay không chỉ dựa vào tài sản bảo đảm mà ngày càng dựa nhiều hơn vào dòng tiền, hợp đồng và phương án sử dụng vốn. Khi doanh nghiệp minh bạch về tài chính và dòng tiền, ngân hàng có thêm cơ sở để thiết kế các giải pháp tín dụng phù hợp với nhu cầu thực tế. Để đồng hành hiệu quả với doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngân hàng cần hiểu đặc thù hoạt động, chu kỳ dòng tiền và nhu cầu phát triển của từng doanh nghiệp. Từ đó mới có thể xây dựng các giải pháp vừa đáp ứng nhu cầu vốn, vừa hỗ trợ quản trị, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Dù vậy, mở rộng tín dụng không đồng nghĩa có thể chủ quan với các rủi ro, các chuyên gia cũng cho rằng việc điều chỉnh các tỷ lệ an toàn cần được đặt trong quá trình nâng cao năng lực tài chính của hệ thống ngân hàng. Theo TS Nguyễn Đình Linh, Giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh, tín dụng ngân hàng không nên trở thành nguồn cung vốn duy nhất cho nền kinh tế. Muốn tăng trưởng bền vững cần phát triển đồng bộ thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu Chính phủ cùng các quỹ đầu tư dài hạn và các định chế tài chính phi ngân hàng. Khi các kênh dẫn vốn cùng phát triển, hệ thống ngân hàng sẽ giảm áp lực cung ứng toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn, qua đó nâng cao sự ổn định của thị trường tài chính.

Có thể thấy thông điệp điều hành lần này không nằm ở việc tín dụng sẽ tăng bao nhiêu mà nằm ở việc dòng vốn được đưa đến đâu. Khi vốn được phân bổ đúng khu vực sản xuất, hạ tầng, năng lượng, logistics, chuyển đổi số và các dự án có sức lan tỏa lớn, hiệu quả của chính sách tiền tệ sẽ được nhân lên nhiều lần. Đó cũng là nền tảng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, tạo thêm việc làm và góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong giai đoạn tới.