Pakistan và Afghanistan tuyên bố tạm dừng giao tranh sau vụ không kích ở Kabul

Ngày 18/3, Pakistan và Afghanistan tuyên bố tạm thời ngừng giao tranh đang leo thang, 2 ngày sau khi Kabul cáo buộc Islamabad tiến hành cuộc không kích gây chết người tại thủ đô khiến hàng trăm người thiệt mạng tại một bệnh viện cai nghiện ma túy.

Hai bên cho biết sẽ đình chỉ các hoạt động quân sự trước kỳ nghỉ lễ Eid al-Fitr, đánh dấu kết thúc tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo, đồng thời theo đề nghị của Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar. Ba quốc gia này đã nỗ lực làm trung gian nhằm chấm dứt xung đột kể từ khi Pakistan và Afghanistan nối lại giao tranh xuyên biên giới hồi tháng 2, đồng thời từng tham gia thúc đẩy một lệnh ngừng bắn giữa hai bên vào tháng 10/2025.

Thông báo được đưa ra không lâu sau khi chính quyền Afghanistan tổ chức lễ tang tập thể tại Kabul cho một số nạn nhân thiệt mạng trong vụ không kích hôm 16/3.

Bộ trưởng Thông tin Pakistan Attaullah Tarar cho biết việc ngừng tấn công vào Afghanistan sẽ có hiệu lực từ nửa đêm 18/3 và kéo dài đến nửa đêm 23/3.

"Pakistan đưa ra cử chỉ thiện chí này phù hợp với các chuẩn mực Hồi giáo" - ông Tarar nói trong tuyên bố, đồng thời cảnh báo rằng nếu xảy ra bất kỳ cuộc tấn công xuyên biên giới, tấn công bằng máy bay không người lái hoặc hành động khủng bố nào trên lãnh thổ Pakistan, các chiến dịch quân sự sẽ được nối lại ngay lập tức với cường độ cao hơn.

Người phát ngôn chính phủ Afghanistan Zabiullah Mujahid không nêu rõ thời hạn đình chiến từ phía Kabul nhưng khẳng định nước này "sẽ đáp trả mạnh mẽ trước bất kỳ hành động gây hấn nào nếu bị đe dọa".

Pakistan khẳng định chỉ tấn công mục tiêu quân sự

Pakistan bác bỏ cáo buộc của Afghanistan rằng họ đã tấn công bệnh viện Omid, khẳng định các cuộc không kích tại Kabul và miền Đông Afghanistan hôm 16/3 nhằm vào các cơ sở quân sự. Islamabad cũng cho rằng con số thương vong hàng trăm người do phía Afghanistan đưa ra là sai sự thật.

Vụ tấn công tại Kabul được cho là nghiêm trọng nhất kể từ khi xung đột giữa hai nước láng giềng leo thang từ cuối tháng 2. Giới chức Afghanistan cho biết có 408 người thiệt mạng và 265 người bị thương, song con số này chưa được kiểm chứng độc lập.

Giao tranh thời gian qua bao gồm nhiều cuộc đụng độ xuyên biên giới và các đợt không kích bên trong lãnh thổ Afghanistan, trong đó có nhiều lần xảy ra ngay tại thủ đô Kabul, bất chấp các lời kêu gọi ngừng bắn từ cộng đồng quốc tế.

Pakistan cáo buộc Afghanistan dung túng các tay súng thực hiện tấn công trên lãnh thổ Pakistan, đặc biệt là Taliban Pakistan. Nhóm này tách biệt nhưng có liên hệ chặt chẽ với Taliban Afghanistan, lực lượng đã giành quyền kiểm soát Afghanistan năm 2021 sau khi quân đội do Mỹ dẫn đầu rút khỏi nước này. Kabul phủ nhận cáo buộc này.

Trong cuộc phỏng vấn với AP tại Islamabad vào ngày 18/3 trước khi thông báo tạm ngừng giao tranh, Bộ trưởng Tarar khẳng định Pakistan chỉ tấn công các cơ sở khủng bố: "Chúng tôi chỉ nhằm vào chính quyền Taliban Afghanistan, các cơ sở quân sự, hạ tầng khủng bố và nhưng nơi hỗ trợ hoặc nuôi dưỡng khủng bố".

Ông Tarar cho biết các cuộc không kích của Pakistan "rất chính xác" và được tiến hành nhằm vào một kho đạn tại Kabul, sau đó xuất hiện các cột khói và lửa lớn. Theo ông, thương vong xảy ra sau đó là do trong kho có đạn dược, thiết bị kỹ thuật và vũ khí.

Ông Tarar cho biết Pakistan đã gửi thông điệp rõ ràng tới chính phủ Afghanistan: "Hoặc các bạn đứng về phía Pakistan, hoặc đứng về phía khủng bố. Họ sẽ phải lựa chọn, và phải lựa chọn rất sớm".

Người phát ngôn Afghanistan Mujahid lên án cuộc không kích, cáo buộc Pakistan "tấn công bệnh viện và các mục tiêu dân sự để gây ra thảm họa", đồng thời cho rằng những người thiệt mạng là "dân thường vô tội và người nghiện ma túy".

Kabul tổ chức lễ tang tập thể

Máy ủi đã đào các hố lớn tại một nghĩa trang ở Kabul trước lễ tang tập thể ngày 18/3. Người phát ngôn Bộ Y tế Afghanistan Sharafat Zaman cho biết lễ tang dành cho hơn 50 nạn nhân mà thi thể không thể nhận dạng.

Bệnh viện Omid với quy mô 2.000 giường bị trúng không kích khoảng 21h ngày 16/3. Cơ sở này được mở rộng từ một trung tâm điều trị khoảng 1 năm trước trong nỗ lực của chính phủ Taliban nhằm xóa bỏ vấn nạn nghiện ma túy nghiêm trọng trong nước.

Những cánh đồng thuốc phiện rộng lớn tại Afghanistan là nguồn cung cấp phần lớn heroin trên toàn cầu. Trong bối cảnh nhiều thập kỷ xung đột và nghèo đói, tình trạng nghiện ma túy đã gia tăng ở Afghanistan.

Khu vực bệnh viện nằm gần sân bay quốc tế Kabul, sát với căn cứ quân sự NATO cũ Camp Phoenix - nơi lực lượng Mỹ từng huấn luyện quân đội Afghanistan. Hiện chưa rõ cơ sở này đang được sử dụng cho mục đích gì.

Vụ không kích gây cháy lớn tại bệnh viện. Lực lượng cứu hộ tìm kiếm nạn nhân trong đống đổ nát suốt đêm, trong khi lính cứu hỏa nỗ lực khống chế ngọn lửa.