Việt Nam đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, với hơn 67% dân số ở độ tuổi lao động. Đây là lợi thế quan trọng về nguồn nhân lực, tạo động lực cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nước ta cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như mức sinh có xu hướng giảm, tốc độ già hóa dân số nhanh và tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Vì vậy, để phát huy lợi thế dân số, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững, cần tiếp tục đầu tư, tạo điều kiện để người trẻ phát triển, nhất là tại những địa phương có mức sinh thấp như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Vợ chồng chị Trần Thùy Dung, ngoài 30 tuổi, hiện có một con trai 5 tuổi. Do thường xuyên đi làm từ sáng sớm đến tối muộn nên hai vợ chồng phải gửi con cho ông bà ở quê chăm sóc. Cùng với việc mới chuyển đến thuê căn hộ, cuộc sống còn nhiều áp lực về kinh tế nên gia đình quyết định dừng lại ở một con. Với nhiều gia đình trẻ ở đô thị, chính sách hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi hoặc sinh con tại địa phương có mức sinh thấp được xem là sự động viên kịp thời, song chưa đủ để thay đổi quyết định sinh con.
Theo chị Trần Thùy Dung, đối với các gia đình sinh sống tại thành phố, mức hỗ trợ này không đáng kể so với chi phí nuôi con, vì vậy nhiều người vẫn còn e ngại khi quyết định sinh con thứ hai.
Hiện cả nước có 11 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, tập trung chủ yếu ở khu vực phía Nam, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có mức sinh thấp nhất; khu vực phía Bắc chỉ có Hà Nội. Bên cạnh chính sách hỗ trợ bằng tiền, các giải pháp khuyến sinh còn mở rộng quyền lợi cho gia đình sinh con thứ hai như mẹ được nghỉ thai sản 7 tháng, cha được nghỉ 10 ngày và được ưu tiên mua, thuê nhà ở xã hội. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030, với mục tiêu bình quân cứ 100 phụ nữ sẽ sinh tăng thêm 4 trẻ em mỗi năm.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sinh con chỉ là một phần của bài toán dân số, điều quan trọng hơn là tạo điều kiện để trẻ được chăm sóc và phát triển toàn diện.
Ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam, cho biết phần lớn thanh niên đều mong muốn kết hôn và có hai con, nhưng trước đó họ cần bảo đảm những điều kiện cơ bản như việc làm và nhà ở. Đây là những vấn đề cần được phản ánh trong quá trình xây dựng chính sách dân số, nhân khẩu học và an sinh xã hội, trong đó nhu cầu và nguyện vọng của người trẻ cần được đặt ở vị trí trung tâm nhằm tháo gỡ những rào cản mà họ đang gặp phải.
Việt Nam hiện đang ở thời kỳ dân số vàng với tỷ lệ cứ hai trẻ em mới có một người cao tuổi. Tuy nhiên, khoảng 50 năm tới, dự báo cứ hai trẻ em sẽ có tới bốn người cao tuổi hoặc nhiều hơn. Sự thay đổi trong cơ cấu dân số cho thấy việc đầu tư cho thế hệ trẻ không chỉ góp phần duy trì tăng trưởng và năng suất lao động mà còn giúp đất nước chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên bày tỏ mong muốn thế hệ trẻ tiếp tục phát huy khát vọng, tiềm năng và năng lực, góp phần cụ thể hóa các chủ trương, chính sách về dân số, từ đó tạo nguồn nhân lực quan trọng phục vụ sự phát triển của đất nước.
Bình luận (0)