Phát huy vai trò doanh nghiệp trong hiện thực hóa lộ trình Net Zero

Ngày 8/7, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phối hợp cùng các đơn vị tổ chức Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero". Diễn đàn năm nay tập trung vào câu hỏi cấp thiết dành cho cộng đồng doanh nghiệp về cách để đưa những cam kết phát triển bền vững đi vào thực tế trong bối cảnh thị trường nhiều thay đổi và biến động.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng doanh nghiệp sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc đồng hành cùng các ưu tiên quốc gia trong chặng đường phát triển mới, nhất là ở những lĩnh vực liên quan đến chuyển đổi xanh, sử dụng tài nguyên hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Ông Vinh nhấn mạnh: "Nếu Chính phủ là người kiến tạo thể chế thì doanh nghiệp chính là lực lượng tiên phong biến các mục tiêu phát triển bền vững thành những hành động cụ thể. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận thẳng thắn nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn về vốn, công nghệ, nguồn nhân lực, dữ liệu phát thải và năng lực quản trị ESG".

Cũng trong sự kiện, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, lấy bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng làm nền tảng cho phát triển. Để hiện thực hóa lộ trình Net Zero, Chính phủ tập trung vào bốn định hướng lớn gồm chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, phát triển tài chính xanh và thị trường carbon, đồng thời phát huy vai trò chủ động của doanh nghiệp và địa phương trong đầu tư công nghệ sạch, thực hành ESG và triển khai các dự án xanh.

Trước áp lực từ thị trường, nhà đầu tư và chuỗi cung ứng, doanh nghiệp hiện nay không chỉ được đánh giá qua những cam kết đã công bố, mà còn qua cách họ vận hành, quản trị, sử dụng tài nguyên và khả năng thích ứng lâu dài. Từ đó, một phép thử mới đang đặt ra với doanh nghiệp, đó là thực hành phát triển bền vững, chứng minh qua kết quả có thể đo lường.

Thực tế này càng đặt vai trò lớn hơn lên vai những doanh nghiệp đi đầu. Với quy mô lớn, độ phủ rộng và khả năng tác động đến toàn chuỗi giá trị, các doanh nghiệp này được kỳ vọng trở thành đòn bẩy cho quá trình thực thi thông qua thay đổi trong vận hành, tiêu chuẩn lựa chọn nhà cung cấp, quản trị nguồn lực và cách tạo ra giá trị dài hạn.

Đại diện của Tổng công ty SABECO, ông Larry Lee – Phó tổng giám đốc phụ trách Tài sản chiến lược và Phát triển bền vững cho biết: "Mỗi cải tiến của SABECO trong việc sử dụng năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng nước, tối ưu hóa bao bì, logistics, tiêu chuẩn dành cho nhà cung cấp hay phát triển con người đều có thể tạo ra những tác động tích cực trên toàn hệ sinh thái. Đó là lý do phát triển bền vững ở SABECO không chỉ tập trung ở một vài dự án riêng lẻ mà trong cách doanh nghiệp được vận hành hiệu quả hơn mỗi ngày. Điều đó phản ánh qua việc hiện đại hóa quy trình vận hành, phát triển nguồn nhân lực, củng cố danh mục sản phẩm và không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động, để tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của Việt Nam".

Thông qua những nội dung trình bày và trao đổi tại diễn đàn năm nay, có thể thấy rõ những chuyển dịch mạnh mẽ từ cả chính phủ lẫn doanh nghiệp nhằm hiện thực hóa cam kết Net Zero đang dần đi vào quỹ đạo. Nếu trước đây quy mô hay thị phần là những thước đo quan trọng, thì ở giai đoạn này, sức cạnh tranh của doanh nghiệp lại được quyết định bởi năng lực chuyển đổi có trách nhiệm, quản trị hiệu quả và khả năng tạo ra giá trị bền vững cho cả hệ sinh thái. Trên chặng đường phía trước, phát triển bền vững sẽ trở thành một mắt xích của bộ máy vận hành, đồng thời nằm trong kế hoạch thích ứng dài hạn và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo của cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam.