Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề thi phân hóa tốt, điểm chuẩn đại học nhiều ngành có thể giảm

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố điểm thi và phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhiều chuyên gia giáo dục đánh giá đây là một mùa thi có chất lượng đề thi tốt, phản ánh đúng năng lực học sinh và đáp ứng đồng thời hai mục tiêu: xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học.

Thí sinh và phụ huynh tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 

Theo các chuyên gia, phổ điểm năm nay có sự phân hóa rõ rệt hơn so với nhiều năm trước, hạn chế tình trạng điểm cao tập trung ở nhiều môn học, qua đó giúp các trường đại học thuận lợi hơn trong công tác xét tuyển.

Đề thi phân hóa rõ, không còn "mưa điểm giỏi"

Đánh giá về phổ điểm năm nay, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng điểm nổi bật nhất là sự phân hóa của đề thi đã được thể hiện rất rõ.

Theo ông, ở môn Ngữ văn, tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên chỉ còn khoảng 35%, trong khi những năm trước luôn dao động từ 62-65%. Đây là minh chứng cho thấy đề thi đã có sự đổi mới theo hướng đánh giá thực chất hơn, giảm tình trạng điểm cao quá nhiều như trước.

Đối với môn Địa lý, hiện tượng "mưa điểm 10" cũng không còn xuất hiện. Tỷ lệ điểm giỏi giảm mạnh xuống còn khoảng trên 2%, thay vì rất cao như các năm trước.

Ở các môn Toán, Vật lý, Hóa học và Sinh học, phổ điểm duy trì sự ổn định nhưng vẫn bảo đảm khả năng phân loại thí sinh. Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, đây là tín hiệu tích cực đối với một kỳ thi vừa phục vụ xét tốt nghiệp, vừa được sử dụng làm căn cứ tuyển sinh đại học.

Ông nhận định, việc giảm tỷ lệ điểm cao không phải là tín hiệu tiêu cực mà phản ánh đúng hơn năng lực thực tế của học sinh.

"Cùng với sự phân hóa của đề thi, đây cũng là bước chuyển hướng tới học thật, đánh giá đúng thực lực và lựa chọn đúng nhân tài", GS.TSKH Nguyễn Đình Đức nhấn mạnh.

Điểm chuẩn nhiều ngành có thể giảm từ 1-3 điểm

Từ phân tích phổ điểm các môn và các tổ hợp xét tuyển, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức dự báo điểm chuẩn đại học năm nay sẽ có nhiều biến động.

Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, các trường tốp đầu và các ngành có sức hút lớn nhiều khả năng giảm khoảng 1-3 điểm so với năm trước. Riêng các ngành xét tuyển bằng tổ hợp C00 có thể giảm mạnh hơn do phổ điểm các môn thành phần thay đổi đáng kể.

Đối với phần lớn các tổ hợp còn lại, mức dao động dự kiến khoảng 1 điểm và điểm chuẩn sẽ ổn định trong khoảng 15-20 điểm tùy từng trường, từng ngành.

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức cho rằng với phổ điểm hiện nay, các trường đại học hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT làm căn cứ tuyển sinh mà không cần tổ chức thêm quá nhiều kỳ thi riêng.

Phổ điểm phản ánh sự ổn định của kỳ thi

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đánh giá phổ điểm năm 2026 tiếp tục duy trì những tín hiệu tích cực đã xuất hiện từ năm 2025.

Theo ông, sau năm đầu tiên triển khai cách ra đề theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, cả giáo viên và học sinh đều đã thích nghi tốt hơn. Điều này được phản ánh rõ qua phổ điểm môn Toán khi kết quả ổn định hơn so với năm đầu đổi mới.

Đối với các môn học khác, biểu đồ điểm thi cũng có xu hướng tập trung ở vùng điểm trung bình thay vì lệch nhiều về phía điểm cao như những năm trước.

Theo GS.TS Lê Anh Vinh, điều này cho thấy chất lượng dạy học giữa các môn đang dần đồng đều hơn, đồng thời phản ánh đúng mục tiêu đánh giá năng lực học sinh của kỳ thi.

Với môn Ngữ văn, dù phổ điểm không có nhiều khác biệt về hình thức so với các năm trước, song việc áp dụng phương pháp chấm mới bằng Rubric đã góp phần nâng cao tính khách quan và tạo điều kiện để học sinh thể hiện tư duy, quan điểm cá nhân nhiều hơn.

Điểm tiếng Anh thấp chưa phản ánh chất lượng dạy học

Một trong những nội dung được quan tâm nhất là phổ điểm môn Tiếng Anh khi tỷ lệ điểm dưới trung bình vẫn ở mức cao.

Tuy nhiên, GS.TS Lê Anh Vinh cho rằng không nên nhìn con số này để kết luận chất lượng dạy và học tiếng Anh đang giảm.

Theo ông, Tiếng Anh hiện là môn tự chọn. Nhiều học sinh có năng lực ngoại ngữ tốt được miễn thi hoặc lựa chọn hình thức quy đổi khác, trong khi những thí sinh còn lại chủ yếu là nhóm có năng lực tiếng Anh chưa thực sự nổi bật.

Chính vì vậy, việc điểm trung bình môn Tiếng Anh thấp hơn không đồng nghĩa với chất lượng dạy học giảm sút mà phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu thí sinh dự thi.

Dù vậy, cả GS.TS Lê Anh Vinh và GS.TSKH Nguyễn Đình Đức đều cho rằng việc đổi mới phương pháp dạy và học tiếng Anh vẫn cần tiếp tục được đẩy mạnh để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Các trường đại học thuận lợi hơn trong tuyển sinh

PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đánh giá phổ điểm năm nay "đẹp", phân bố đồng đều và có độ phân hóa tốt.

Theo ông, đây là điều kiện thuận lợi để các trường đại học sử dụng kết quả kỳ thi trong tuyển sinh, đồng thời giảm áp lực tổ chức các kỳ thi đánh giá riêng.

Ông cũng cho rằng phổ điểm phản ánh rõ quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học.

Đặc biệt, việc giáo viên đã được tập huấn về các phương pháp kiểm tra, đánh giá mới như Rubric trong những năm qua giúp quá trình dạy học và đánh giá ngày càng đồng bộ hơn.

Một điểm đáng chú ý khác là số lượng học sinh đăng ký các môn Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và pháp luật tăng mạnh.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, điều này cho thấy học sinh đang lựa chọn môn học dựa trên sở thích, năng lực và định hướng nghề nghiệp nhiều hơn, thay vì chỉ phục vụ mục tiêu xét tuyển đại học như trước.

Cơ sở quan trọng cho tuyển sinh và điều chỉnh giáo dục

Các chuyên gia đều thống nhất rằng phổ điểm không chỉ phục vụ công tác tuyển sinh đại học mà còn là nguồn dữ liệu quan trọng để ngành giáo dục đánh giá chất lượng dạy học trên phạm vi toàn quốc.

Thông qua kết quả thi, Bộ GD&ĐT có thể đối sánh giữa các địa phương, các môn học, kết quả học bạ và kết quả thi để điều chỉnh chính sách, phương pháp dạy học cũng như công tác kiểm tra, đánh giá trong thời gian tới.

Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, ý nghĩa của kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ nằm ở việc xét tốt nghiệp hay tuyển sinh đại học, mà còn giúp học sinh hệ thống lại kiến thức, tạo động lực học tập và cung cấp những chỉ số quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục.

Với phổ điểm năm 2026 được đánh giá có độ phân hóa tốt, nhiều chuyên gia nhận định kỳ thi đã hoàn thành mục tiêu đề ra, đồng thời tạo nền tảng để các trường đại học tuyển sinh công bằng, minh bạch và lựa chọn đúng những thí sinh có năng lực phù hợp.

Xem chi tiết báo cáo thống kê và phân tích phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026