Phúc thẩm cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình: Hủy án sơ thẩm để điều tra lại

Sau hai ngày xét hỏi và hai ngày nghị án, sáng 14/9, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra phán quyết đối với kháng cáo của bị cáo Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, và bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán nhà trường.

Theo đó, HĐXX phúc thẩm quyết định tiếp tục áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với các bị cáo; đồng thời hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm 206/2026-HS-ST ngày 27/3/2026 của TAND khu vực 1 – Hà Nội, chuyển hồ sơ vụ án cho Viện KSND khu vực 1 để điều tra lại theo thủ tục chung.

Trước đó, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hà Nội tuyên bị cáo Bình 3 năm tù; bị cáo Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Vụ án liên quan việc Trường THCS Ba Đình tổ chức dạy thêm trong năm học 2013-2014. Theo cáo buộc, nhà trường thu tổng cộng hơn 2,1 tỷ đồng tiền dạy thêm, với mức 15.000 đồng/học sinh/tiết; trong đó, hơn 1,09 tỷ đồng bị xác định là khoản thu vượt quy định.

Sau bản án sơ thẩm, bị cáo Bình và bị cáo Nguyệt cùng gửi đơn kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, HĐXX nhận định xuất hiện tình tiết mới, đặc biệt quan trọng, liên quan đến căn cứ xác định Trường THCS Ba Đình có thu tiền dạy thêm vượt mức quy định hay không.

Cụ thể, sau khi vụ án được xét xử sơ thẩm, ngày 4/5/2026, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp ban hành Kết luận số 01 về việc kiểm tra Quyết định số 22 ngày 25/6/2013 của UBND TP Hà Nội và Hướng dẫn số 5898 ngày 17/7/2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật giải thích, Quyết định số 22 quy định mức trần thu tiền dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, quy định này trái với Thông tư số 17.

Theo đó, UBND cấp tỉnh được ban hành văn bản quy định về việc thu tiền dạy thêm, học thêm nhưng không bao gồm quy định về mức thu. Vì vậy, cha mẹ học sinh và nhà trường có thể thỏa thuận mà không bị giới hạn về mức tiền dạy thêm, học thêm.

Trong khi đó, người đại diện theo ủy quyền của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội cho rằng việc Sở tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 22 là đúng quy định pháp luật tại thời điểm ban hành. Người này không khẳng định được giá trị pháp lý của Quyết định số 22 là đúng hay sai vì một số nội dung tại Thông tư số 17 có nhiều cách hiểu khác nhau. 

HĐXX nhận định, đây là tình tiết mới xuất hiện tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá Trường THCS Ba Đình có thu tiền dạy thêm vượt mức quy định hay không và việc thu tiền có được thỏa thuận theo Quyết định số 22 và Thông tư số 17 hay không.

Một vấn đề khác liên quan đến biên bản thu giữ tài liệu của cơ quan điều tra. Biên bản thể hiện cơ quan điều tra đã thu giữ bản gốc tài liệu tổng hợp về dạy thêm, học thêm, nhưng tài liệu thực tế được thu giữ lại là bản photocopy.

Cơ quan điều tra giải trình đây là lỗi đánh máy và thực tế chỉ thu giữ bản photocopy. Sau đó, khi được yêu cầu cung cấp bản gốc, nhà trường trả lời không còn lưu giữ. HĐXX cho rằng nội dung này cần được xác minh, làm rõ.

Cũng theo HĐXX, tài liệu trong hồ sơ vụ án còn thể hiện dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến hoạt động thu, chi tiền dạy thêm, học thêm và bồi dưỡng học nghề nói chung; cũng như việc thu, chi và sử dụng khoản tiền 15% và 30% từ hoạt động dạy thêm trong năm học 2013-2014 của Trường THCS Ba Đình.

Ngoài ra, cần xác định nguồn gốc của hơn 200 bản photocopy báo cáo quyết toán có dấu của UBND quận Ba Đình (cũ) ngày 30/6/2017 để đánh giá tổng thể hoạt động thu, chi tiền dạy thêm, học thêm của nhà trường.

Từ những nhận định trên, HĐXX xét thấy, để giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, triệt để, đồng thời bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội, cần hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 206/2026-HS-ST ngày 27/3/2026 của TAND khu vực 1 – Hà Nội để điều tra lại, làm rõ các nội dung trên.

HĐXX đồng thời yêu cầu cơ quan điều tra và cơ quan có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, làm rõ sai phạm của các cá nhân, tập thể liên quan; cung cấp hồ sơ, báo cáo về những nội dung sai phạm để làm căn cứ đánh giá khách quan, toàn diện vụ án.

Đối với các đề nghị hoặc ý kiến được đăng tải trên phương tiện truyền thông, báo chí liên quan đến vụ án, HĐXX cho rằng cần xem xét thận trọng, tránh ảnh hưởng đến việc phán xét khách quan; không để đưa tin sai lệch, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân hoặc gây hoang mang trong dư luận xã hội.