Quay về với những trải nghiệm cổ điển trong thời đại số

The Hollywood Reporter dẫn câu chuyện về nhóm nhạc rock thử nghiệm mang tên Angine de Poitrine. Họ đến từ vùng Quebec (Canada), xuất hiện trên sân khấu như những sinh vật ngoài hành tinh với trang phục đeo mặt nạ chấm bi và chiếc mũi khổng lồ. Âm nhạc cùng ngoại hình của họ mang đến cảm giác khác biệt, khó đoán so với những gì công chúng từng thấy hoặc nghe. Nhóm nhanh chóng trở thành một trong những hiện tượng âm nhạc đáng chú ý của năm 2026.

Angine de Poitrine được ca ngợi như một “liều thuốc giải độc” cho sự nhàm chán của AI. Phong cách của họ kỳ lạ, bất ngờ, khó đoán và gần như không thể sao chép bằng những công thức có sẵn. Sự độc đáo, ngẫu hứng trong âm nhạc và trình diễn tạo ra một thứ mà các sản phẩm được tạo ra từ thuật toán khó thay thế: cảm giác về sự hiện diện và dấu ấn của con người. Họ cũng không chạy theo lượt xem dù có những video thu hút hàng triệu lượt xem. Trang phục của nhóm được làm thủ công, từng chấm nhỏ được vẽ tỉ mỉ bằng tay trước mỗi buổi biểu diễn.

Những nhân tố được gọi là “độc bản” như Angine de Poitrine đang trở thành sức hút mới đối với giới trẻ, trong khi xung quanh họ là vô số “bản sao” có thể dễ dàng được tạo ra chỉ bằng vài câu lệnh, hay những “ngôi sao” rập khuôn theo các trào lưu thịnh hành trên mạng xã hội. Bất chấp những bước tiến nhanh chóng của AI và ảnh hưởng ngày càng lớn của công nghệ này tới thị hiếu, cách thức sản xuất và thưởng thức nội dung, doanh số bán đĩa than và máy nghe đĩa, sổ tay giấy, bút, đồng hồ analog, trò chơi board game, sách và máy quay phim… vẫn tiếp tục tăng ở nhiều thị trường.

Gen Z - những người được xem là “thế hệ kỹ thuật số”, lớn lên cùng smartphone và mạng xã hội - lại đang góp phần tạo nên sự thay đổi đó. Thành công của hai bộ phim kinh phí thấp Obsession và Backrooms có sự đóng góp đáng kể của nhóm khán giả này. Đạo diễn của hai bộ phim vốn là những nhà sáng tạo nội dung trên YouTube và đã tận dụng chính ngôn ngữ, cộng đồng và cách tương tác quen thuộc trên mạng xã hội để đưa khán giả trẻ đến rạp.

Trên TikTok, Instagram và YouTube, ngày càng xuất hiện nhiều trào lưu khuyến khích người trẻ quay lại với những hoạt động tưởng như rất bình thường như đọc sách, đan len, chơi xếp hình hay trải nghiệm một mùa hè không thiết bị điện tử. Đó không đơn thuần là sự hoài niệm mang tính hình thức. Với nhiều người trẻ, những hoạt động này trở thành cách tạm rời khỏi màn hình, tìm lại sự tập trung và kết nối với người khác.

Thành công vang dội của bộ phim The Odyssey của Christopher Nolan được coi là một dẫn chứng. Đây là tác phẩm chuyển thể câu chuyện sử thi có lịch sử hàng nghìn năm, được quay hoàn toàn bằng phim nhựa, với cách tiếp cận đề cao kỹ thuật quay phim thực tế thay vì phụ thuộc vào kỹ xảo số. Christopher Nolan cũng là đạo diễn nổi tiếng với quan điểm ưu tiên những phương thức làm phim mang tính trực tiếp, hữu hình. Doanh thu của The Odyssey được kỳ vọng trở thành một trong những hiện tượng điện ảnh nổi bật của năm 2026, cho thấy khán giả vẫn dành sự quan tâm đặc biệt cho những tác phẩm mang lại cảm giác về một trải nghiệm điện ảnh hoành tráng, mang tính cổ điển trong bối cảnh phim ngắn, nội dung do AI tạo ra và việc lạm dụng CGI ngày càng phổ biến.

Xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm trực tiếp cũng đang diễn ra tại Việt Nam. Có thể nhận thấy điều này qua sự tăng trưởng của thị trường chiếu phim và sự bùng nổ của các concert trong những năm gần đây. CGV Việt Nam - chuỗi rạp chiếu phim lớn nhất cả nước - từng công bố số liệu cho biết tổng doanh thu phòng vé năm 2025 đạt 5.593 tỷ đồng, tăng 24% so với năm trước đó. Nếu so với thời điểm trước đại dịch COVID-19 (năm 2019), mức tăng này lên tới hơn 35%.

Thị trường âm nhạc cũng phát triển sôi động với sự bùng nổ của các concert nghệ sĩ nội địa, trong đó có chuỗi concert Anh trai vượt ngàn chông gai. Sau 8 đêm diễn cháy vé, chương trình tiếp tục khởi động chuỗi concert mới trong năm 2026, mở đầu với 2 đêm diễn tại TP Hồ Chí Minh vào 17 và 18/10 tới. Các concert ngày càng trở thành không gian để người hâm mộ, phần nhiều là giới trẻ, gặp gỡ, giao lưu và cùng tham gia những hoạt động bên lề để thể hiện sự ủng hộ dành cho nghệ sĩ. Từ đó, một hệ sinh thái văn hóa “fandom” cũng được hình thành và phát triển.

Việc người trẻ mạnh tay chi tiêu để “đu idol” tạo nên những ý kiến trái chiều. Tuy nhiên, ở một góc độ khác, đây cũng là cách họ tìm kiếm sự kết nối và cảm giác thuộc về một cộng đồng. “Kinh tế cảm xúc” đang là khái niệm được quan tâm trên toàn thế giới, khi người tiêu dùng ngày càng sẵn sàng chi tiền cho những trải nghiệm mang lại cảm xúc, sự kết nối và ký ức cá nhân.

Vì thế, sự trở lại của đĩa than, sách in, máy ảnh phim hay những buổi concert đông người không đồng nghĩa với việc người trẻ quay lưng với công nghệ. Ngược lại, đó có thể là cách họ cân bằng một đời sống ngày càng phụ thuộc vào màn hình. Khi AI có thể tạo ra hình ảnh, âm thanh và nội dung với tốc độ chưa từng có, những thứ được làm bằng tay, những cuộc gặp gỡ trực tiếp và những trải nghiệm không thể “copy-paste” lại trở nên đáng nhớ hơn.