Sân chơi cho những ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên TP Hồ Chí Minh

Sự kiện được tổ chức ngày 11/4, không chỉ đánh dấu khởi đầu một mùa giải mới mà còn phản ánh rõ nét xu hướng chuyển dịch trong tư duy khởi nghiệp của sinh viên: từ những ý tưởng mang tính học thuật sang các dự án có khả năng ứng dụng và thương mại hóa.

Ý tưởng không còn chỉ nằm trên giấy

Được tổ chức thường niên, cuộc thi NTTU Innovation Startup Challenge của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (TP Hồ Chí Minh) là một phần trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhà trường, nơi sinh viên được tiếp cận với môi trường thực tiễn thông qua sự kết nối đa chiều giữa giảng viên, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Không đơn thuần là một sân chơi học thuật, chương trình hướng đến mục tiêu dài hạn là phát hiện, ươm tạo và đồng hành cùng các dự án tiềm năng trên hành trình trở thành sản phẩm thực tế.

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Trần Thị Hồng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành - nhấn mạnh định hướng phát triển mô hình "đại học khởi nghiệp", trong đó việc đào tạo không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà còn chú trọng phát triển kỹ năng, tư duy đổi mới và khả năng triển khai dự án.

Theo PGS.TS Trần Thị Hồng, việc tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận doanh nghiệp, tham gia vào các hoạt động cố vấn chuyên sâu và trải nghiệm môi trường kinh doanh thực tế chính là cách để rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thị trường.

Thực tế cho thấy, mô hình này đang phát huy hiệu quả khi nhiều dự án từ các mùa thi trước đã phát triển thành startup thực thụ, từng bước khẳng định vị trí trên thị trường. Đáng chú ý, một số doanh nghiệp khởi nguồn từ cuộc thi đã quay trở lại đồng hành, hỗ trợ và tài trợ cho các thế hệ sinh viên tiếp theo. Điều này không chỉ tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp mang tính bền vững trong môi trường đại học.

Một trong những điểm nổi bật của mùa giải năm nay là sự chuyển biến rõ rệt trong chất lượng và định hướng của các dự án. Nếu trước đây, nhiều ý tưởng còn mang tính khái niệm, thì hiện nay sinh viên đã chủ động tiếp cận vấn đề từ góc nhìn thực tiễn, gắn với nhu cầu cụ thể của xã hội.

Hệ sinh thái khởi nghiệp: nền tảng cho thế hệ startup trẻ

Bên cạnh đó, việc được tiếp cận trực tiếp với các chuyên gia và doanh nghiệp cũng mang lại giá trị lớn. Những buổi trao đổi, tư vấn không chỉ giúp sinh viên điều chỉnh chiến lược mà còn giúp họ hiểu rõ hơn về cách thị trường vận hành – yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của một startup.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hữu Thi – Chủ tịch Công ty iSAM Holding Management – cho rằng nhiều sinh viên hiện nay có lợi thế về sự sáng tạo và khả năng tiếp cận công nghệ, nhưng vẫn cần bổ sung kiến thức về tài chính, quản trị và đặc biệt là tư duy thị trường.

Ông Nguyễn Hữu Thi nhấn mạnh rằng khởi nghiệp không chỉ là theo đuổi đam mê mà còn là quá trình giải quyết bài toán của thị trường. Một ý tưởng dù sáng tạo đến đâu cũng khó tồn tại nếu không đáp ứng được nhu cầu thực tế hoặc không có mô hình kinh doanh phù hợp.

Sự phát triển của các cuộc thi khởi nghiệp trong trường đại học đang góp phần tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho sinh viên. Trong hệ sinh thái đó, mỗi thành phần đều đóng vai trò quan trọng: nhà trường cung cấp nền tảng kiến thức và môi trường thử nghiệm, giảng viên đóng vai trò cố vấn, doanh nghiệp mang đến góc nhìn thực tế, còn nhà đầu tư tạo điều kiện để dự án phát triển.

Điểm đáng chú ý là hệ sinh thái này không còn mang tính một chiều mà đang dần vận hành theo hướng tương tác và tái tạo giá trị. Khi các startup trưởng thành quay trở lại hỗ trợ thế hệ sau, một chuỗi giá trị liên tục được hình thành, giúp nâng cao chất lượng các dự án qua từng năm.

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, khi công nghệ trở thành công cụ phổ biến và rào cản gia nhập thị trường ngày càng giảm, sinh viên có nhiều cơ hội hơn để thử nghiệm và triển khai ý tưởng. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn, đòi hỏi các dự án phải thực sự khác biệt và có giá trị rõ ràng.

Từ sân chơi học thuật đến tư duy thị trường

Từ góc nhìn người tham gia, Đỗ Nhã Ngân (sinh năm 2007, lớp 25DXN2A, Khoa Kỹ thuật Xét nghiệm Y học) cho biết: "Các dự án năm nay có sự đổi mới rõ rệt khi kết hợp giữa công nghệ và kinh tế sáng tạo. Sinh viên không chỉ sáng tạo về ý tưởng mà còn chú trọng đến khả năng triển khai, tính ứng dụng và giá trị mang lại cho cộng đồng…".

Không chỉ dừng lại ở việc đề xuất ý tưởng, nhóm đã định hướng rõ ràng việc phát triển sản phẩm theo hướng ứng dụng thực tế, với mục tiêu có thể thay thế hoặc cải tiến các phương pháp truyền thống như băng garo. Điều này cho thấy sự thay đổi trong tư duy của sinh viên: từ việc "có ý tưởng" sang việc "giải quyết vấn đề".

Tuy nhiên, hành trình từ ý tưởng đến sản phẩm không hề dễ dàng. Nhóm đã gặp phải không ít khó khăn, đặc biệt trong việc tìm kiếm vật liệu phù hợp để đảm bảo hiệu quả sử dụng mà vẫn giữ được mức chi phí hợp lý. "Thách thức lớn nhất là làm sao tìm được nguyên liệu giúp làm nổi vein tốt hơn so với băng garo truyền thống, nhưng vẫn đảm bảo giá thành phù hợp với thị trường" - Đỗ Nhã Ngân cho biết.

Sau nhiều lần thử nghiệm, khảo sát và điều chỉnh, nhóm đã nhận được sự hỗ trợ từ giảng viên Nguyễn Xuân Duy – người có kinh nghiệm trong lĩnh vực – để từng bước hoàn thiện giải pháp. Việc kết hợp giữa nỗ lực tự thân và sự hỗ trợ từ giảng viên đã giúp dự án tiến gần hơn đến khả năng ứng dụng thực tế.

Không chỉ mang lại cơ hội hiện thực hóa ý tưởng, cuộc thi còn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành tư duy kinh doanh cho sinh viên – yếu tố then chốt nhưng thường thiếu trong môi trường học thuật truyền thống. Quá trình tham gia cuộc thi đã giúp nhóm của Đỗ Nhã Ngân tích lũy nhiều kỹ năng quan trọng như làm việc nhóm, xây dựng kế hoạch, quản trị dự án và đặc biệt là tư duy kinh doanh.

Sự thay đổi trong cách tiếp cận của sinh viên TP Hồ Chí Minh cho thấy một xu hướng tích cực: từ tư duy học thuật sang tư duy thực tiễn, từ sáng tạo cảm tính sang sáng tạo có định hướng thị trường. Khi được đặt trong môi trường có sự hỗ trợ từ nhiều phía, sinh viên không chỉ có điều kiện phát triển ý tưởng mà còn có cơ hội hiểu rõ hơn về bản chất của khởi nghiệp.

Với những nền tảng đang được xây dựng, các cuộc thi như NTTU Innovation Startup Challenge 2026 không chỉ dừng lại ở vai trò một sân chơi mà đang trở thành "bệ phóng" cho thế hệ startup trẻ. Từ những ý tưởng khởi nguồn trong giảng đường, nhiều dự án hoàn toàn có thể phát triển thành doanh nghiệp thực thụ, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại TP Hồ Chí Minh trong tương lai gần.