Siết chặt giám sát hàng hóa có yêu cầu bảo hộ sở hữu trí tuệ

Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định 1411 sửa đổi, bổ sung thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan liên quan đến kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu có yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Thủ tục được điều chỉnh bao gồm đề nghị, gia hạn, chấm dứt thời hạn kiểm tra, giám sát và cập nhật thông tin liên quan. Việc sửa đổi dựa trên Thông tư 06 nhằm bảo đảm thống nhất hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi trong thực tế.

Trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp, quy định mới sẽ giúp cơ quan hải quan chủ động phát hiện, ngăn chặn vi phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và chủ thể quyền, đồng thời góp phần xây dựng môi trường thương mại minh bạch, lành mạnh.

Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, tính đến ngày 27/5 vừa qua, các bộ, ngành và địa phương trên cả nước đã phát hiện hơn 1.400 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, lực lượng chức năng đã xử lý hành chính 1.146 vụ, khởi tố hình sự 28 vụ; Tổng số tiền xử phạt đạt khoảng 12,6 tỷ đồng, giá trị hàng hóa vi phạm gần 36 tỷ đồng. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng ghi nhận gần 30 vụ việc có tính chất nghiêm trọng, phức tạp, điển hình.

Theo ông Trần Lê Hồng, sau 3 tuần cao điểm kiểm tra, số vụ xử phạt hành chính đã cao gấp khoảng 3 lần mức trung bình hàng tháng của năm 2025. Số vụ bị khởi tố hình sự liên quan đến hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ cũng tương đương khoảng 60% tổng số vụ khởi tố của cả năm 2025.

Nhiều địa phương đã chủ động thành lập các tổ công tác liên ngành, tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an, quản lý thị trường, hải quan và các đơn vị chức năng nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm. Cùng với đó, Cục Sở hữu trí tuệ đẩy mạnh hỗ trợ chuyên môn, cung cấp ý kiến nghiệp vụ và đầu mối phối hợp tra cứu, phục vụ quá trình xử lý vi phạm trên phạm vi cả nước.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, dự kiến triển khai trong năm 2026. Trên cơ sở tổng hợp báo cáo hàng ngày, bước đầu hình thành hệ thống dữ liệu về tình hình phát hiện và xử lý vi phạm trên toàn quốc.