Dù chưa có số liệu thống kê đầy đủ, song tại nhiều địa phương, đặc biệt ở tỉnh Thái Nguyên, hoạt động khai thác các mỏ khoáng sản lộ thiên vẫn phát sinh lượng lớn đất đá thải được vận chuyển, tập kết tại các bãi thải lớn. Phương pháp khai thác lộ thiên giúp tận thu khoáng sản nhưng cũng kéo theo nhiều bất cập, trong đó rõ nhất là những núi đất đá thải ngày càng chất cao ngay sát khu dân cư, đặt ra vấn đề về giải pháp giảm thiểu tác động môi trường.
Tại xã Phú Lạc (huyện Đại Từ), nhiều hộ dân lo lắng trước các dấu hiệu ô nhiễm nguồn nước. Ông Tạc Văn Linh phản ánh nước đổi màu bất thường, kèm mùi lạ: “Nắng thì phơi khô, mưa thì bao nhiêu chất bẩn như dầu mỡ, thuốc mìn rửa trôi toàn bộ. Người dân cấy mỗi sào được 20 kg thì sống bằng gì…”
Ruộng của người dân xóm Khuôn 1 nằm ngay dưới bãi thải mỏ than Phấn Mễ. Mỏ đã dừng khai thác 4 năm, nhưng theo người dân, sự tồn tại của bãi thải là nguyên nhân làm suy giảm chất lượng nguồn nước. Bà Trần Thị Hoàn cho biết: “Nước ao vài hôm trong, vài hôm đen sì. Năm ngoái chết toàn con to. Tôi đoán là do nước ô nhiễm".
Ông Vũ Ngọc Lương, Phó trưởng phòng kỹ thuật mỏ than Phấn Mễ, cho rằng để kết luận cần phải có mẫu xét nghiệm nước.
Không chỉ ở Phú Lạc, người dân dưới chân bãi thải mỏ than Khánh Hòa (phường Quyết Thắng) cũng phải sống trong tình trạng nguồn nước ô nhiễm kéo dài. Bà Đặng Thị Mai cho biết nước giếng “chua”, không thể dùng để ăn uống. Bà Lương Thị Hồng Lượng cho hay nhiều người trong xóm bị ngứa kéo dài: “Bác sĩ bảo có thể do nguồn nước bị độc".
Ông Phạm Ngọc Thanh chia sẻ: “Ở đây có 4 người ung thư thì mất 3 rồi, tôi cũng ung thư. Khoa học không dám khẳng định nhưng có hiện tượng như thế".
Không chỉ nước, người dân còn hứng chịu bụi từ bãi thải. Nhiều hộ cho biết mỗi ngày hàng chục lượt xe vận chuyển khiến bụi mù mịt. Ông Thanh nói: “Tất cả người dân trong xóm muốn di dời. Năm 2018 chúng tôi làm đơn đề nghị tỉnh, nhưng đến giờ chưa được giải quyết.”
Bãi thải ngày càng tiến sát nhà dân, có nơi chỉ còn cách 10 m.
Ông Lê Hải Bằng, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở NN&MT Thái Nguyên), cho rằng trách nhiệm trước tiên thuộc về chủ mỏ: “Các đơn vị khai thác phải phối hợp với cộng đồng để khắc phục ảnh hưởng, tôn tạo đường sá, ngăn phát tán bụi, bổ sung nguồn nước cho người dân và nghiên cứu tận thu đất đá thải làm vật liệu san lấp".
UBND phường Quyết Thắng đang phối hợp Trung tâm phát triển quỹ đất đo đạc, kiểm đếm tài sản của 57 hộ dân để chuẩn bị phương án di dời khỏi khu vực nguy hiểm. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa ban hành mức hỗ trợ, khiến nhiều hộ phải tự rời đi nơi khác vì không thể chịu đựng tình trạng ô nhiễm kéo dài.
Bình luận (0)