Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính, các xã, phường của tỉnh Thái Nguyên đã đạt được những kết quả bứt phá về tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa hiệu lực quản lý. Tuy nhiên, áp lực công việc quá tải cùng bài toán thiếu hụt nhân sự đang là những "nút thắt" thực tế được lãnh đạo chính quyền cơ sở thẳng thắn chỉ rõ.
"Bước chuyển mình" lịch sử sau sáp nhập
Nghị quyết số 1683/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sáp nhập, sắp xếp các đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp xã đã mở ra một chương mới trong quản lý nhà nước tại cơ sở. Việc hợp nhất các xã, phường quy mô nhỏ thành các đơn vị hành chính lớn hơn không đơn thuần là một phép cộng cơ học về địa giới hay dân số, mà là cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Tại phường Bách Quang, đơn vị mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các phường Lương Sơn, Bách Quang và xã Tân Quang cũ, sự thay đổi đang diễn ra từng ngày. Với diện tích tự nhiên hơn 35 km² và quy mô dân số trên 28.000 người, phường mới sở hữu vị trí chiến lược khi nằm trọn trong vùng động lực phát triển công nghiệp - đô thị của tỉnh, ôm trọn các khu công nghiệp Sông Công 1, Sông Công 2 và các cụm công nghiệp lớn.
Trung tâm Phục vụ hành chính công xã La Bằng.
Tương tự, tại xã La Bằng đơn vị mới sáp nhập từ 3 xã cũ, mô hình mới cũng mang lại làn gió chuyển đổi số toàn diện. Lãnh đạo UBND xã La Bằng ghi nhận:
Tại phường Quan Triều, việc sáp nhập 4 phường, xã với diện tích gần 25 km² và quy mô dân số lên tới hơn 42.200 người. Ở khối nông thôn miền núi, xã Ba Bể cũ cũng được tái cấu trúc mạnh mẽ dựa trên việc hợp nhất 3 xã đưa tổng diện tích tự nhiên toàn xã lên mức ấn tượng 148,08 km².
Dù phải đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ, quản lý địa bàn rộng lớn và dân số đông hơn trước , nhưng các "đại xã, đại phường" này đã nhanh chóng ổn định tổ chức và đi vào vận hành thông suốt kể từ ngày 1/7/2025.
Hiệu quả kép bộ máy tinh gọn, kinh tế bứt phá
Thực tế sau gần một năm triển khai cho thấy, mô hình chính quyền hai cấp đã chứng minh được tính ưu việt. Khi giảm bớt các tầng nấc trung gian, dòng chảy thông tin và quyết định điều hành từ cấp tỉnh xuống thẳng cơ sở trở nên nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn hẳn. Hiệu quả điều hành từ mô hình mới đã ngay lập tức phản ánh bằng những con số tăng trưởng kinh tế đầy thuyết phục.
Ông Hứa Xuân Bình, Chủ tịch UBND phường Bách Quang khẳng định: "Năm 2025 là năm đầu tiên triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp tại phường Bách Quang. Trong điều kiện vừa phải tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, vừa bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, địa phương đã đạt được những kết quả rất tích cực. Thu ngân sách nhà nước của phường ước đạt hơn 969 tỷ đồng, đạt tới 126,7% kế hoạch đề ra. Trên địa bàn đang có 238 doanh nghiệp, hợp tác xã cùng hơn 1.000 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể hoạt động ổn định, bảo đảm việc làm vững chắc cho người lao động''
Ông Hứa Xuân Bình, Chủ tịch UBND phường Bách Quang.
Sự bứt phá về kinh tế không chỉ giới hạn ở vùng đô thị phát triển công nghiệp. Tại địa bàn miền núi có điều kiện tự nhiên rộng lớn và nhiều khó khăn như xã Ba Bể, mô hình quản lý mới cũng mang lại quả ngọt. Ông Nguyễn Đức Dũng, Chủ tịch UBND xã Ba Bể chia sẻ: "Dù phạm vi quản lý rộng hơn với 33 thôn, trong đó có 19 thôn đặc biệt khó khăn, kinh tế xã Ba Bể trong năm qua vẫn tiếp tục duy trì tăng trưởng bền vững, trọng tâm là nông lâm nghiệp với sản lượng lương thực có hạt đạt 4.095 tấn. Công tác thu ngân sách đạt 100% kế hoạch. Các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ đã góp phần cải thiện căn bản kết cấu hạ tầng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương".
Kinh tế xã Ba Bể trong năm qua vẫn tiếp tục duy trì tăng trưởng bền vững, trọng tâm là nông lâm nghiệp với sản lượng lương thực có hạt đạt 4.095 tấn.
Đáng chú ý, tại xã Nam Hòa, một điểm sáng khác trong việc thực thi mô hình mới, các chỉ số điều hành cũng ghi nhận kết quả rất ấn tượng. Ông Nguyễn Văn Quang, Chủ tịch UBND xã Nam Hòa chia sẻ: "Người dân trên địa bàn hoàn toàn đồng tình, ủng hộ chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Nhờ tinh thần đồng thuận đó, trong năm 2025, xã đã đạt 105% nguồn thu ngân sách và đạt tỷ lệ giải ngân ngân sách tuyệt đối 100%."
Tháo gỡ "bài toán" nhân sự và áp lực cơ sở
Bên cạnh những thành tựu vượt bậc, cái nhìn thẳng thắn từ các nhà quản lý địa phương cho thấy, giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền hai cấp sau sáp nhập không tránh khỏi những áp lực mang tính cơ học, đặc biệt là bài toán về nguồn nhân lực chuyên môn. Khi số lượng đầu mối xử lý giảm đi nhưng quy mô dân số và địa bàn tăng lên gấp nhiều lần, áp lực đè nặng lên vai đội ngũ công chức cấp xã là thực tế hiện hữu.
Ông Nguyễn Văn Quang, Chủ tịch UBND xã Nam Hòa thẳng thắn nhìn nhận những rào cản nội tại mà cấp cơ sở đang đối mặt: "Bên cạnh những thuận lợi, địa phương đang gặp những khó khăn nhất định về mặt nhân sự. Đội ngũ cán bộ hiện tại của UBND xã đang thiếu hụt 6 công chức so với định biên. Đồng thời, chất lượng và năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ xã nhìn chung còn chưa thực sự đạt chất lượng đồng đều so với yêu cầu, áp lực công việc ngày càng cao đòi hỏi trong tình hình mới".
Người dân thực hiện các thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nam Hoà.
Sự quá tải trong vận hành cũng được lãnh đạo UBND phường Quan Triều chia sẻ. "Để giải quyết áp lực này, chính quyền phường Quan Triều đã kiến nghị cấp trên cho phép linh hoạt sử dụng biên chế tạm giao để ký hợp đồng lao động theo các Nghị định của Chính phủ đối với người hoạt động không chuyên trách hỗ trợ phục vụ công việc chuyên môn, nhằm đảm bảo tiến độ công việc không bị đình trệ, quá tải". Ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Chủ tịch UBND phường Quan Triều cho biết.
Tại xã miền núi Trung Hội khó khăn còn nhân lên gấp bội do địa bàn chia cắt, hạ tầng phân tán
Xã Hợp Thành sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và triển khai công tác sắp xếp các xóm trên địa bàn.
Ông Trịnh Kim Thủy, Chủ tịch UBND xã Hợp Thành cũng chính thức đưa vào phụ lục đề xuất kiến nghị hai nội dung cốt lõi: Một là, xin Trung ương và Bộ Nội vụ tăng số khung biên chế cán bộ, công chức đối với chính quyền cấp xã sau sắp xếp do khối lượng công việc chuyên môn quá lớn; Hai là, cần sớm nghiên cứu cải cách, tăng lương và phụ cấp cho cán bộ công chức cấp xã nhằm tạo động lực làm việc, giảm áp lực nghỉ việc, thôi việc
Để nâng cao năng lực thực thi cho bộ máy mới, giải pháp cốt lõi được các địa phương triển khai đồng loạt là đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng thực chiến. Phường Bách Quang là một minh chứng tiêu biểu khi chủ động tổ chức các lớp tập huấn cải cách hành chính, chuyển đổi số quy mô lớn cho hàng trăm học viên, cử hàng chục cán bộ tham gia sâu các lớp bồi dưỡng kỹ năng số và vận hành hệ thống một cửa điện tử.
Kỳ vọng vào xung lực phát triển mới
Một năm tuy chưa phải là chặng đường dài nhưng những kết quả bước đầu từ việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã khẳng định đây là hướng đi hoàn toàn đúng đắn, mang tính chiến lược của Đảng và Nhà nước. Việc tinh gọn bộ máy tạo điều kiện tập trung được nguồn lực đất đai, con người, mở rộng không gian quy hoạch đô thị và nông thôn, tháo gỡ những "nút thắt" kìm hãm sự phát triển của địa phương trước đây.
Để mô hình này vận hành ngày càng hoàn thiện, mang lại lợi ích tối đa cho nhân dân, các địa phương đang tiếp tục kiến nghị Trung ương và Tỉnh quan tâm hướng dẫn, hỗ trợ sâu hơn trong công tác số hóa hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; tăng cường phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ đi kèm với bố trí nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ thông tin tương xứng cho cấp cơ sở.
Khi thể chế được khơi thông, bộ máy điều hành tinh gọn hoạt động hiệu quả, chính quyền sát dân và hiểu dân hơn, đó chính là nền tảng vững chắc nhất để các địa phương hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống cho nhân dân trong kỷ nguyên mới.
Bình luận (0)