Thâm nhập cơ sở giết mổ chuyên thu gom lợn ốm, chết, không kiểm dịch ở Ninh Bình

Nằm biệt lập giữa cánh đồng, từ đường chính của thôn, chỉ một đường vào duy nhất, nhà xưởng cấp 4 tại xã Bình Giang, Ninh Bình, thường xuyên đóng kín cửa, hoặc kéo rèm kín. Nhiều người cảnh giới, quan sát xung quanh. Khi không có người lạ, xưởng bắt đầu hoạt động.

6h sáng mỗi ngày, chiếc xe tự chế rời xưởng. Điểm đến của chiếc xe này là chợ đầu mối gia súc gia cầm cách đó 5 km.

Theo quan sát của phóng viên, nhiều con lợn nằm im, không cử động, bề ngoài da tím tái… Lợn có biểu hiện đã chết để riêng ở một khu vực, được một người đưa lên xe lôi.

Theo quan sát của phóng viên trong nhiều ngày liên tiếp, một ngày trung bình có 4-5 chuyến xe như vậy. Mỗi chuyến chở 5-6 con lợn. Có những xe chở lợn được phủ kín bạt, sau đó tiếp tục đưa vào bên trong nhà xưởng.

Nhiều xe máy và một chiếc ô tô không có khoang lạnh đến lấy thịt mỗi ngày. Bên trong nhà xưởng, nơi giết mổ, có 6 lao động thường xuyên làm việc.

Khu nuôi nhốt và khu giết mổ nằm sát nhau, không che chắn. Tất cả số lợn ở đây đều không đóng dấu kiểm dịch cũng không có người kiểm soát giết mổ. Những chiếc xe chở thịt lợn không được che đậy kỹ càng, không bảo quản.

Người mua thường chọn đi qua những con đường nhỏ, ít sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Điểm đến của nhiều xe máy chở thịt lợn từ cơ sở trên là các chợ dân sinh thuộc phường Văn Miếu, tỉnh Ninh Bình. Đây là một trong những khu chợ đầu mối phân phối thịt lợn vào buổi chiều - chợ Văn Miếu. Khu vực này ngay sát khu công nghiệp, buổi chiều có nhiều công nhân đi ngang qua.

Cũng theo quan sát của phóng viên, nhiều người đến đây mua buôn để về bán lẻ ở các chợ khác quanh vùng.

Lỗ hổng quản lý để lợn ốm, chết ra thị trường

Lợn không kiểm dịch, có dấu hiệu bệnh, ốm, chết đã đến với người tiêu dùng vượt qua sự quản lý của các cơ quan chức năng.

Theo tìm hiểu của phóng viên, điểm giết mổ trên từng hoạt động tại một địa điểm khác trong khu dân cư. Tuy nhiên, do người dân phản đối vì gây ô nhiễm nên đã di chuyển đến một vị trí khác giữa cánh đồng từ tháng 11/2025 tới nay.

Không chứng minh nguồn gốc, không giấy kiểm dịch, không hóa đơn, chủ cơ sở thừa nhận có đưa lợn chết, lợn ốm bệnh về đây giết mổ. Chủ cơ sở cho biết lợn được mua từ chợ đầu mối gia súc, gia cầm về.

Lợn đưa về được giết mổ và thậm chí được chế biến. Theo tìm hiểu, chủ cơ sở có đăng ký kinh doanh hộ gia đình, loại hình giết mổ gia súc, gia cầm nhưng tại một địa chỉ khác, tại địa chỉ này không đăng ký kinh doanh. Thậm chí theo chính quyền xã, nhà xưởng xây trái phép trên đất nông nghiệp.

Cũng theo chính quyền xã Bình Giang, cơ sở này từng 2 lần bị xử phạt vi phạm hành chính vì kinh doanh giết mổ nhưng không có giấy tờ mua bán lợn, không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ, không có giấy kiểm dịch. Việc giết mổ cũng không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, không đủ điều kiện hoạt động giết mổ.

Đại diện chính quyền xã cũng cho biết, cơ sở này nhiều lần tìm cách đối phó với cơ quan chức năng. Một số lần cơ quan chức năng đến kiểm tra, cơ sở dừng hoạt động.

Ông Trần Văn Thắng (Phó Chủ tịch UBND xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình) cho biết: "Một vài lần xuống kiểm tra, nhắc nhở nhưng chưa phát hiện được vi phạm. Về thủ tục giấy tờ, chủ cơ sở không xuất trình được giấy tờ, vị trí đó cũng không đảm bảo".

Khu vực xã Bình Giang có nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ và thời điểm trước Tết Nguyên đán, tại đây phải công bố bệnh dịch tả lợn châu Phi, 43 tấn lợn đã bị tiêu hủy.

Những điểm giết mổ nhỏ lẻ, hoạt động lén lút đang gây khó khăn trong công tác quản lý của chính quyền địa phương, tạo ra lỗ hổng lớn trong quản lý.

Đội ngũ cán bộ làm công tác thú y và chăn nuôi tại các địa phương như tỉnh Ninh Bình đang rất thiếu. Trên cả nước, với số lượng hơn 24.000 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ như hiện nay, đội ngũ này khó có thể đáp ứng được việc kiểm dịch cũng như kiểm soát giết mổ. Việc chấm dứt hoạt động các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, quy hoạch và xây dựng các khu giết mổ tập trung là giải pháp duy nhất để có thể khắc phục vấn đề này.