Bước vào năm 2026, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước những vận hội lịch sử với mục tiêu tăng trưởng hai con số đầy khát vọng. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ dần thu hẹp, thị trường chứng khoán (TTCK) không còn đơn thuần là "hàn thử biểu" mà đã trở thành "trái tim" cung cấp dòng máu tài chính trung và dài hạn, gánh vác sứ mệnh huy động 80% nguồn lực xã hội để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt 2 con số.
Hai gọng kìm cung - cầu: Chiến lược nâng tầm chiều sâu thị trường
Sau một năm 2025 rực rỡ với cột mốc hệ thống KRX vận hành trơn tru và danh hiệu "thị trường mới nổi" từ FTSE Russell, TTCK Việt Nam năm 2026 đang mang trên mình một trọng trách và xứ mệnh lớn. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhận định: "Tổng nhu cầu vốn của nền kinh tế giai đoạn này ước tính tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được khoảng 20%, còn lại 80% phải được huy động từ khu vực xã hội. Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nề, song cũng mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư, các quỹ đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp cùng đồng hành và hưởng lợi từ quá trình phát triển của nền kinh tế".
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%/năm, ngành tài chính đã xác định TTCK phải là kênh dẫn vốn chủ lực. Theo Bộ trưởng, ngành cần đổi mới tư duy, dám nghĩ, dám làm, lấy "phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững".
Để TTCK không chỉ rộng về quy mô mà còn sâu về chất lượng, cơ quan quản lý đang triển khai đồng bộ nhóm giải pháp "gọng kìm" tác động trực tiếp vào cả hai phía cung và cầu. Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phân tích: "Năm 2026 là thời điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng và chiều sâu. Chúng tôi tập trung vào hai giải pháp trọng tâm: phát triển nguồn cung thông qua đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường cổ phiếu, trái phiếu, phái sinh; và phát triển cầu đầu tư bằng cách xây dựng trụ cột nhà đầu tư tổ chức, thu hút vốn ngoại và nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân".
Đặc biệt, việc đưa vào hoạt động công ty bù trừ đối tác trung tâm (CCP) cho thị trường cơ sở được xem là "mảnh ghép" cuối cùng để hoàn thiện hạ tầng giao dịch theo chuẩn mực quốc tế, tạo niềm tin tuyệt đối cho các dòng vốn lớn.
Dưới đây là nội dung chi tiết cho đoạn báo, đã được bổ sung thêm các phân tích sâu về hạ tầng, dòng vốn và chuẩn mực quốc tế để đạt dung lượng khoảng 500 chữ. Các phần bổ sung đã được in đậm theo yêu cầu của bạn:
"Người khổng lồ" quốc tế chọn Việt Nam làm điểm đến
Sức hút của thị trường Việt Nam không còn dừng lại ở mức "tiềm năng". Những dữ liệu thực tế từ các trung tâm tài chính lớn nhất thế giới như New York, London hay Singapore cho thấy một làn sóng vốn ngoại đang trực chờ đổ bộ. Ông Thomas Nguyen - Giám đốc Thị trường nước ngoài của SSI chia sẻ: "Các định chế tài chính hàng đầu như Morgan Stanley, UBS và Barclays đang chuẩn bị tham gia sâu hơn theo khung môi giới toàn cầu. Dự báo thị trường có thể đón nhận khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động và thêm 2 - 5 tỷ USD từ các quỹ chủ động ngay trong tiến trình nâng hạng. Câu hỏi của nhà đầu tư quốc tế hiện nay không còn là Việt Nam có hấp dẫn hay không, mà là thị trường có đủ quy mô và năng lực vận hành để hấp thụ dòng vốn lớn của họ hay không".
Sự thay đổi về chất này bắt nguồn từ việc hệ thống công nghệ thông tin KRX đã vận hành ổn định, cho phép triển khai các sản phẩm tài chính phức tạp vốn là "món ăn" ưa thích của các quỹ đầu tư lớn. Việc rút ngắn chu kỳ thanh toán và triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm đã giải quyết triệt để bài toán ký quỹ trước giao dịch, một rào cản kỹ thuật từng khiến nhiều định chế tài chính lớn phải ngần ngại trong quá khứ. Các nhà quản lý quỹ tại Wall Street có thể thực hiện các lệnh giao dịch quy mô lớn với độ trễ thấp và tính bảo mật tương đương các thị trường phát triển.
Bên cạnh đó, sự dịch chuyển của dòng vốn còn được thúc đẩy bởi cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS. Điều này giúp các doanh nghiệp nội địa trở nên "ngôn ngữ chung" với giới đầu tư toàn cầu, xóa bỏ sự hoài nghi về tính minh bạch của số liệu. Các tập đoàn đa quốc gia và các quỹ hưu trí lớn từ châu Âu hiện đang chuyển hướng phân bổ tỷ trọng từ các thị trường khu vực sang Việt Nam, khi nhận thấy tỷ suất sinh lời vượt trội đi kèm với sự ổn định về chính trị và tỷ giá.
Không chỉ dừng lại ở các cổ phiếu Blue-chip, dòng tiền ngoại đang có sự phân hóa rõ nét khi tập trung mạnh vào các doanh nghiệp thực thi tốt tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Đây là xu hướng đầu tư bền vững mà thị trường Việt Nam đang nỗ lực bắt nhịp để không bị bỏ lại phía sau trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu. Những nỗ lực cải thiện hệ sinh thái số hóa trong giao dịch cũng giúp các nhà đầu tư tổ chức dễ dàng tiếp cận dữ liệu thị trường theo thời gian thực, từ đó đưa ra các quyết định phân bổ tài sản chính xác và hiệu quả hơn.
Thực tế, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức đã có sự bứt phá từ 8% năm 2023 lên 13% và dự kiến cán mốc 20% trong tương lai gần, minh chứng cho việc thị trường đang dần chuyên nghiệp hóa, giảm bớt tính "đầu cơ" của nhà đầu tư cá nhân. Sự trỗi dậy của các nhà đầu tư tổ chức không chỉ giúp bình ổn tâm lý thị trường trước những biến động ngắn hạn, mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc để thị trường chứng khoán thực hiện đúng chức năng là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình.
Minh bạch hóa: "Giấy thông hành" để giảm chi phí vốn
Dù sức hấp dẫn từ tiềm năng tăng trưởng là không thể phủ nhận, nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với một thách thức nội tại mang tính sống còn, đó là bài toán chi phí huy động vốn quốc tế còn cao. Nguyên nhân chủ yếu không nằm ở sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, mà đến từ khoảng cách về nhận diện rủi ro giữa thị trường trong nước và quốc tế. Khi thông tin chưa được khơi thông, các nhà đầu tư ngoại buộc phải cộng thêm một khoản "phí rủi ro" vào lãi suất cho vay hoặc kỳ vọng lợi nhuận, khiến dòng vốn trở nên đắt đỏ hơn so với các quốc gia có cùng mức xếp hạng tín nhiệm.
Để thu hẹp khoảng cách này, vai trò của dữ liệu và xếp hạng tín nhiệm trở thành chìa khóa then chốt. Ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch FiinGroup chỉ ra: "Vấn đề nằm ở mức độ minh bạch thông tin và cách thức truyền tải dữ liệu ra thế giới. Nhiều yếu tố tích cực của vĩ mô Việt Nam chưa được phản ánh đúng vào xếp hạng tín nhiệm do chúng ta chưa chủ động đối thoại. Cần chuẩn hóa công bố thông tin theo chuẩn toàn cầu để thị trường quốc tế hiểu đúng về Việt Nam, từ đó kéo giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp".
Sự thay đổi về tư duy công bố thông tin không chỉ là câu chuyện của riêng doanh nghiệp mà phải là nỗ lực đồng bộ của cả hệ sinh thái tài chính. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như IFRS hay các báo cáo tích hợp về phát triển bền vững (ESG) đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc thay vì là lựa chọn khuyến khích. Khi dữ liệu tài chính được "phiên dịch" sang ngôn ngữ chung của thế giới, niềm tin của các định chế tài chính lớn sẽ được củng cố, từ đó mở ra cơ hội tiếp cận những nguồn vốn rẻ và dài hạn từ các quỹ hưu trí và bảo hiểm toàn cầu.
Hơn thế nữa, sự minh bạch không chỉ là yêu cầu từ phía ngoại mà còn bảo vệ sự ổn định của hệ thống. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định: "Niềm tin của nhà đầu tư là yếu tố cốt lõi. Cần tăng cường kỷ cương, kỷ luật, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để đảm bảo thị trường vận hành công bằng. Những thành tựu thời gian qua là nền tảng, nhưng chặng đường 30 năm vừa qua mới chỉ là bước khởi đầu".
Trong giai đoạn mới, việc làm sạch dữ liệu nhà đầu tư và giám sát giao dịch dựa trên trí tuệ nhân tạo sẽ là bước đột phá để ngăn chặn các hành vi thao túng. Một thị trường minh bạch không chỉ giúp giảm chi phí vốn mà còn tạo ra một bộ lọc tự nhiên, giúp các doanh nghiệp làm ăn chân chính có thêm nguồn lực để bứt phá. Khi niềm tin được đặt đúng chỗ, thị trường chứng khoán sẽ không còn những "cú sốc" tâm lý đám đông, mà thay vào đó là sự tăng trưởng bền vững dựa trên các giá trị thực của nền kinh tế. Đây chính là tấm "giấy thông hành" quyền lực nhất để Việt Nam tự tin hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu, đưa vị thế quốc gia lên một tầm cao mới./.
Bình luận (0)