Những nhận định mới nhất từ Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) cho thấy, sau một thời kỳ tăng trưởng tương đối ổn định, thị trường đang đối mặt với các "xung lực" mới đầy thách thức, buộc các nhà đầu tư phải từ bỏ sự hưng phấn để chuyển sang trạng thái phòng thủ chủ động.
Đến thời điểm ngày 29/03/2026, chỉ số VN-Index đã trải qua một tuần giao dịch đầy biến động. Sau khi chịu áp lực bán tháo mạnh khiến chỉ số có lúc thủng các ngưỡng hỗ trợ quan trọng và rơi về vùng đáy 5 tháng quanh 1.660 – 1.700 điểm, thị trường mới chỉ ghi nhận sự hồi phục nhẹ vào các phiên cuối tuần nhờ lực cầu bắt đáy. Tuy nhiên, sự thận trọng vẫn bao trùm khi thanh khoản sụt giảm đáng kể, phản ánh tâm lý e dè của cả khối nội lẫn khối ngoại.
Bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang là "cơn gió ngược" lớn nhất đối với thị trường chứng khoán trong nước. Căng thẳng leo thang tại Trung Đông cùng các chính sách thuế quan mới từ Hoa Kỳ đã đẩy mặt bằng chi phí logistics và năng lượng lên cao. Điều này không chỉ gây áp lực lên lạm phát toàn cầu mà còn trực tiếp tác động đến tỷ giá USD/VND trong nước, vốn đã vượt ngưỡng 26.300 đồng vào cuối tháng 3.
Áp lực tỷ giá và đà tăng của lãi suất huy động hiện dao động ở mức 8,5 - 9%/năm đang tạo ra sức ép cạnh tranh lớn đối với kênh đầu tư chứng khoán. Khi lợi suất tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn, một bộ phận dòng tiền nhàn rỗi đã bắt đầu rút khỏi thị trường cổ phiếu để quay lại hệ thống ngân hàng nhằm tìm kiếm sự an toàn.
Dòng vốn ngoại cũng đang cho thấy sự dịch chuyển đáng quan ngại. Trong tháng 3, các quỹ ETF ngoại đã ghi nhận đợt rút ròng mạnh, có thời điểm lên tới hàng nghìn tỷ đồng qua khớp lệnh. Dù lộ trình nâng hạng thị trường theo tiêu chuẩn FTSE vào cuối năm 2026 vẫn đang đi đúng kế hoạch, nhưng trong ngắn hạn, dòng tiền quốc tế đang ưu tiên rút về các tài sản trú ẩn an toàn trước rủi ro biến động chính sách thương mại thế giới.
Sự thay đổi trong chiến lược định giá và dự báo
Trước những biến số khó lường, BSC đã có động thái điều chỉnh đáng chú ý khi hạ mục tiêu VN-Index từ 1.954 điểm xuống còn 1.750 điểm cho năm 2026. Định giá P/E toàn thị trường cũng được đưa về mức hợp lý hơn, dao động khoảng 13 - 13,5 lần để phản ánh thực tế tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp bị bào mòn bởi chi phí đầu vào.
Dòng tiền hiện nay không còn chảy tràn lan mà bắt đầu tìm nơi "tránh bão" tại các nhóm ngành có tính phòng thủ cao hoặc hưởng lợi từ đầu tư công và dầu khí. Theo ông Trần Thăng Long, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán BSC, thị trường đang bước vào giai đoạn "tái cấu trúc kỳ vọng". Ông Long nhận định rằng việc điều chỉnh định giá là cần thiết để thị trường tìm điểm cân bằng mới trong bối cảnh mặt bằng lãi suất không còn rẻ như giai đoạn 2024-2025.
Đánh giá về xu hướng dòng tiền trong những phiên giao dịch cuối tháng 3, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng, áp lực bán giải chấp (call margin) đã phần nào vơi bớt, nhưng dòng tiền lớn vẫn đang đứng ngoài quan sát. "Thị trường đang thiếu một câu chuyện đủ mạnh để kích hoạt dòng tiền trở lại. Các nhà đầu tư tổ chức đang chờ đợi báo cáo kết quả kinh doanh quý I/2026 để đánh giá sức chống chịu của doanh nghiệp trước áp lực tỷ giá và chi phí tài chính tăng cao", ông Minh chia sẻ.
Ở góc độ nhà đầu tư cá nhân, anh Nguyễn Thế Hoàng Nam, một nhà đầu tư có kinh nghiệm 10 năm tại Hà Nội bày tỏ sự thận trọng: "Tôi đã hạ tỷ trọng cổ phiếu từ 80% xuống còn 30% trong danh mục ngay khi VN-Index đánh mất vùng 1.800 điểm. Hiện tại, tôi ưu tiên giữ tiền mặt và quan sát các nhóm ngành điện, nước và các doanh nghiệp xuất khẩu có nguồn thu bằng ngoại tệ để phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Đây không phải lúc để mạo hiểm với các mã đầu cơ".
Trong khi đó, chị Cao Minh Thư, nhà đầu tư lại nhìn thấy cơ hội trong sự điều chỉnh này: "Dù VN-Index đang chịu áp lực lớn, nhưng đây là thời điểm vàng để tích lũy các cổ phiếu đầu ngành có nền tảng cơ bản tốt và mức cổ tức ổn định. Khi thị trường hoảng loạn, những doanh nghiệp có dòng tiền kinh doanh vững chắc sẽ bộc lộ giá trị thực. Chúng tôi đang giải ngân từng phần vào nhóm cổ phiếu năng lượng tái tạo và hạ tầng cảng biển".
Kịch bản nào cho thị trường giai đoạn tới?
Các chuyên gia kinh tế dự báo, thị trường chứng khoán từ nay đến giữa năm 2026 sẽ phân hóa cực mạnh. Xung lực từ dòng tiền rẻ đã chấm dứt, nhường chỗ cho dòng tiền thông minh tập trung vào chất lượng tăng trưởng.
Một trong những động lực có thể giúp thị trường đảo chiều là tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Chính phủ đang quyết liệt thúc đẩy các dự án hạ tầng trọng điểm để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh xuất khẩu gặp khó. Nếu dòng vốn này được bơm ra đúng tiến độ, nhóm ngành xây dựng, vật liệu xây dựng và bất động sản khu công nghiệp có thể trở thành "ngòi nổ" dẫn dắt chỉ số hồi phục.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện hệ thống giao dịch mới và các giải pháp kỹ thuật nhằm đáp ứng tiêu chuẩn nâng hạng của FTSE đang đi vào giai đoạn nước rút. Đây là yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn ngoại quay trở lại trong dài hạn. Tuy nhiên, từ nay đến đó, thị trường cần phải vượt qua "vùng trũng" thông tin và những biến động khó lường từ kinh tế vĩ mô thế giới.
Nhìn chung, thị trường chứng khoán cuối tháng 3/2026 không còn là sân chơi cho những chiến thuật "đánh nhanh thắng nhanh". Các nhịp điều chỉnh mạnh hiện nay đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên, sàng lọc những doanh nghiệp có nội lực thực sự và những nhà đầu tư đủ kiên nhẫn.
Trong bối cảnh rủi ro bên ngoài gia tăng, khả năng thích ứng và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố quyết định sự sinh tồn của danh mục đầu tư. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên tránh sử dụng đòn bẩy tài chính cao trong giai đoạn này, đồng thời cần đa dạng hóa danh mục vào các tài sản có tính thanh khoản cao.
Sự chuyển dịch của dòng tiền từ "tấn công" sang "phòng ngự" không đồng nghĩa với việc thị trường mất đi sức hấp dẫn. Thay vào đó, nó đòi hỏi một tư duy đầu tư bài bản hơn, dựa trên các chỉ số tài chính thực tế thay vì những lời đồn đoán. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang trong lộ trình phát triển dài hạn, và những đợt rung lắc hiện tại chính là bước đệm cần thiết để loại bỏ các bong bóng tài sản, hướng tới một sự tăng trưởng bền vững và minh bạch hơn trong tương lai./.
Bình luận (0)