Thị trường trái phiếu chính phủ ghi nhận diễn biến trái chiều đầu năm 2026

Điểm sáng từ hoạt động đấu thầu sơ cấp với sự áp đảo của kỳ hạn dài

Bức tranh tài chính những tháng đầu năm 2026 đang phác họa nên những gam màu đối lập nhưng đầy thú vị. Trong bối cảnh nền kinh tế bắt đầu tăng tốc sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, kênh huy động vốn từ trái phiếu chính phủ (TPCP) do Kho bạc Nhà nước triển khai đã gặt hái được những kết quả khả quan. Dựa trên dữ liệu thực tế từ Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, tuần giao dịch từ ngày 9/2 - 13/2 chứng kiến một sự cải thiện vượt bậc về nhu cầu đầu tư từ các định chế tài chính trong nước.

Cụ thể, tỷ lệ đặt thầu trên thị trường sơ cấp vọt lên mức 92,3%, phản ánh niềm tin vững chắc của các ngân hàng thương mại, các công ty bảo hiểm đối với công cụ nợ của Chính phủ. Sự quan tâm này chuyển hóa thành con số thực tế khi tỷ lệ trúng thầu đạt ngưỡng 71%. Kho bạc Nhà nước đã huy động thành công 11.000 tỷ đồng trong tổng số 15.500 tỷ đồng gọi thầu. Điều đáng lưu ý nằm ở chỗ toàn bộ khối lượng tiền huy động được đều dồn vào kỳ hạn 10 năm. Đây là kỳ hạn "vàng" giúp các tổ chức tín dụng cân đối kỳ hạn nguồn vốn, đồng thời đảm bảo tính thanh khoản lâu dài.

Mức lợi suất trúng thầu tại kỳ hạn 10 năm được ghi nhận ở mức 4,07%/năm, tăng nhẹ 2 điểm cơ bản so với tuần trước đó. Sự nhích tăng này cho thấy sự điều chỉnh nhẹ nhàng của thị trường theo sát diễn biến lãi suất thực tế. Trong khi đó, các kỳ hạn khác như 5 năm, 15 năm, 30 năm lại chịu cảnh "đóng băng" về khối lượng trúng thầu trong tuần thứ hai liên tiếp. Việc nhà đầu tư chỉ tập trung vào kỳ hạn 10 năm cho thấy một chiến thuật đầu tư phòng thủ nhưng vẫn tối ưu hóa lợi nhuận trong giai đoạn hiện nay.

Tính đến ngày 12/2, tổng giá trị huy động từ đầu năm 2026 đạt khoảng 42.541 tỷ đồng. Con số này tương đương 8,5% kế hoạch năm, đạt mức 38,67% kế hoạch đề ra cho quý I/2026. Đây là một tiến độ giải ngân, huy động vốn lạc quan, tạo nền tảng vững chắc cho ngân sách quốc gia. Theo cơ chế quản lý hiện hành, các hoạt động này luôn chịu sự giám sát, điều phối chặt chẽ từ Bộ Tài chính.

Theo kế hoạch sắp tới, Kho bạc Nhà nước dự kiến tiếp tục gọi thầu thêm 15.500 tỷ đồng ngay tuần đầu tiên sau Tết. Cơ cấu vẫn tập trung lớn nhất vào kỳ hạn 10 năm (13.000 tỷ đồng), phần còn lại chia nhỏ cho các kỳ hạn 5 năm, 15 năm, 30 năm. Sự kiên trì này cho thấy quyết tâm của nhà điều hành trong việc đa dạng hóa các kỳ hạn nợ, giảm áp lực trả nợ ngắn hạn, tối ưu hóa chi phí vay vốn cho Nhà nước.

Áp lực từ xu hướng bán ròng của khối ngoại cùng thách thức thanh khoản thứ cấp

Nếu thị trường sơ cấp mang lại những tín hiệu lạc quan, thị trường thứ cấp lại bộc lộ những nốt trầm đáng suy ngẫm. Tổng giá trị giao dịch trong tuần từ 9/2 - 13/2 chỉ đạt 60,3 nghìn tỷ đồng, sụt giảm 22,1% so với tuần trước đó. Sự sụt giảm này phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư khi vừa bước qua kỳ nghỉ dài. Giao dịch mua đứt bán đoạn đạt 50,4 nghìn tỷ đồng, giảm nhẹ 7,3%. Trong khi đó, giao dịch mua bán lại chứng kiến mức sụt giảm mạnh tới 57%, lùi về mức 9,8 nghìn tỷ đồng.

Điểm gây chú ý nhất chính là động thái của các nhà đầu tư nước ngoài. Khối ngoại đã có tuần bán ròng thứ ba liên tiếp với giá trị gần 980 tỷ đồng trong tuần khảo sát. Tính lũy kế từ đầu năm 2026 đến nay, tổng mức bán ròng của các nhà đầu tư quốc tế đã vượt ngưỡng 3.390 tỷ đồng. Xu hướng thoái vốn này dường như đang gia tăng cường độ trong những tuần gần đây. Điều này có thể xuất phát từ việc cơ cấu lại danh mục đầu tư toàn cầu hoặc sự thay đổi trong kỳ vọng về tỷ giá giữa đồng tiền nội địa với các ngoại tệ mạnh.

Lợi suất trái phiếu trên thị trường thứ cấp hiện đang có xu hướng tăng nhẹ, nhưng tốc độ tăng đã chậm lại đáng kể so với giai đoạn trước. Tại một số kỳ hạn đặc thù như 2 năm, 15 năm, lợi suất thậm chí còn thấp hơn mặt bằng của tháng trước. Hiện tượng này cho thấy áp lực bán không lan tỏa đồng đều trên toàn bộ đường cong lợi suất. Thay vào đó, tập trung cục bộ vào một số phân khúc nhất định.

Đánh giá về vấn đề này, chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng, mặc dù lợi suất đang duy trì xu hướng tăng, biên độ tăng hẹp cho thấy thị trường đang dần tìm lại điểm cân bằng. Nhu cầu đầu tư trái phiếu vẫn duy trì ở mức ổn định, yếu tố này đóng vai trò như một bộ giảm chấn giúp thị trường không rơi vào tình trạng biến động cực đoan. Việc thanh khoản sụt giảm chỉ mang tính chất thời điểm, dự kiến sẽ sớm cải thiện khi dòng tiền từ các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng vận hành ổn định trở lại sau Tết.

Ở góc độ quản lý thị trường, các chuyên gia kinh tế chỉ ra rằng, những biến động về dòng vốn ngoại cần được các cơ quan chức năng theo dõi sát sao, xây dựng hệ sinh thái thị trường minh bạch, bền vững để thu hút dòng vốn ổn định. Dù trái phiếu chính phủ thuộc quản lý tài chính, sự ổn định chung của thị trường trong nước chính là chìa khóa để giữ chân các nhà đầu tư dài hạn. 

Trao đổi nhanh với phóng viên, bà Đoàn Thi Ánh, đại diện một ngân hàng thương mại cổ phần chia sẻ: "Chúng tôi vẫn đánh giá cao tính an toàn của trái phiếu chính phủ trong danh mục tài sản thanh khoản. Mức lợi suất quanh ngưỡng 4% cho kỳ hạn 10 năm là tương đối hấp dẫn khi so sánh với các kênh đầu tư rủi ro khác trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều yếu tố khó lường. Tuy nhiên, việc khối ngoại liên tục bán ròng buộc chúng tôi phải thận trọng hơn trong việc định giá các hợp đồng repo ngắn hạn nhằm bảo toàn vốn".

Trong tương lai gần, sự kết hợp giữa nhu cầu vốn cho đầu tư công cùng sự linh hoạt trong điều hành của Bộ Tài chính sẽ là động cơ chính thúc đẩy thị trường. Các nhà đầu tư nội địa vẫn đóng vai trò là "trụ cột" chính, bù đắp khoảng trống do khối ngoại để lại. Thanh khoản thị trường thứ cấp được kỳ vọng sẽ tăng trưởng trở lại khi các kỳ hạn 10 năm trúng thầu trước đó bắt đầu được đưa vào giao dịch rộng rãi.

Thị trường trái phiếu chính phủ năm 2026 đang đứng trước những cơ hội xen lẫn thách thức. Việc nắm bắt chính xác các con số, hiểu rõ quy luật dòng tiền sẽ giúp các bên tham gia tối ưu hóa hiệu quả đầu tư. Kho bạc Nhà nước với chiến lược phát hành tập trung, lợi suất ổn định đang tạo ra một bệ phóng vững chắc cho tài chính quốc gia trong những tháng tiếp theo./.