Thủ đô Jakarta ngày càng sụt lún nghiêm trọng

Hai nữ sinh lội qua con phố ngập nước do triều cường ở Muara Baru, Jakarta, ngày 6/12/2025 (Ảnh: AFP)

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng này có thể khiến nhiều khu vực tại Jakarta bị ngập vĩnh viễn và gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng nếu không sớm triển khai các biện pháp ứng phó quyết liệt.

Theo đánh giá mới nhất của Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới Quốc gia Indonesia (BRIN), trung bình mỗi năm mặt đất Jakarta lún khoảng 3,5 cm. Tình trạng này diễn ra không đồng đều, trong đó Bắc Jakarta chịu tác động nặng nề nhất. Trong vòng 40 năm qua, nhiều khu vực tại đây đã lún tới 4 m, khiến khoảng 40% diện tích nằm dưới mực nước biển.

Nhà nghiên cứu cao cấp Yus Budiyono của BRIN nhận định, phần phía Bắc Jakarta đang dần biến thành một "lòng chảo", trở thành điểm nóng ngập lụt, dễ bị ảnh hưởng bởi nước sông dâng cao, mưa lớn và triều cường xâm nhập từ biển. Vị trí địa lý của Jakarta trên vùng đồng bằng thấp, nơi các con sông từ phía Nam đổ ra vịnh Jakarta, vốn đã khiến thành phố dễ bị ngập, nay càng trầm trọng hơn do đô thị hóa thiếu kiểm soát và khai thác nước ngầm quá mức.

Theo ước tính của BRIN, Jakarta hiện thiệt hại ít nhất 186 triệu USD mỗi năm do rủi ro ngập lụt. Con số này có thể tăng lên 421 triệu USD vào năm 2030 nếu tình trạng sụt lún không được kiềm chế.

Từ năm 2014, chính quyền Jakarta và chính phủ Indonesia đã xây dựng khoảng 20 km đê bê tông trong khuôn khổ dự án NCICD nhằm bảo vệ thành phố khỏi ngập do nước biển. Tổng thống Prabowo Subianto cũng công bố kế hoạch xây dựng "siêu đê biển" dài khoảng 500 km dọc bờ biển phía Bắc đảo Java.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những công trình này chỉ giải quyết phần ngọn, trong khi nguyên nhân gốc rễ của sụt lún là việc khai thác nước ngầm tràn lan. Do mạng lưới cấp nước sạch của doanh nghiệp nhà nước PAM Jaya chưa bao phủ toàn diện, nhiều người dân Jakarta vẫn phụ thuộc vào nước ngầm cho sinh hoạt. Trước đây, hoạt động này còn phổ biến trong lĩnh vực công nghiệp.

Chuyên gia Bosman Batubara thuộc Đại học Quốc gia Singapore cho rằng sụt lún đất tại Jakarta còn gắn với quá trình đô thị hóa nhanh nhưng thiếu cân bằng, khiến cư dân ven biển phải gánh chịu rủi ro cao hơn về ngập lụt và sinh kế.

Năm 2021, chính quyền Jakarta đã ban hành quy định cấm khai thác nước ngầm tại nhiều khu công nghiệp và trục đường chính. Chính quyền hiện nay dưới sự lãnh đạo của Thống đốc Pramono Anung được cho là đang xem xét siết chặt hơn nữa các quy định này, nhằm ngăn chặn Jakarta tiếp tục "chìm" trong tương lai.