Thủ tướng Netanyahu muốn Israel giảm dần phụ thuộc viện trợ quân sự từ Mỹ

Phát biểu trong chương trình "60 Minutes" của đài CBS News (Mỹ) mới đây, ông Netanyahu cho biết mục tiêu của Israel là từng bước đưa phần hỗ trợ tài chính trong hợp tác quân sự với Mỹ "về mức 0".

Theo Thủ tướng Israel, hiện Mỹ cung cấp cho nước này khoảng 3,8 tỷ USD viện trợ quân sự mỗi năm. Trước đó, Washington đã cam kết hỗ trợ tổng cộng 38 tỷ USD cho Israel trong giai đoạn 2018-2028, chủ yếu phục vụ việc mua sắm các loại vũ khí và trang thiết bị quân sự do Mỹ sản xuất.

Ông Netanyahu nhấn mạnh đây là "thời điểm thích hợp" để xem xét lại quan hệ tài chính giữa hai nước trong lĩnh vực quốc phòng. Nhà lãnh đạo Israel cho biết ông đã trao đổi vấn đề này với Tổng thống Mỹ Donald Trump và mong muốn bắt đầu quá trình cắt giảm viện trợ ngay từ bây giờ thay vì chờ các quyết định trong tương lai của Quốc hội Mỹ.

Israel từ lâu nhận được sự ủng hộ rộng rãi của cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ đối với các gói viện trợ quân sự. Tuy nhiên, theo giới quan sát, sự ủng hộ của công chúng và một bộ phận nghị sĩ Mỹ đối với Israel đã suy giảm kể từ khi xung đột tại Gaza bùng phát vào tháng 10/2023.

Một cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện hồi tháng 3 cho thấy 60% người trưởng thành tại Mỹ có cái nhìn không thiện cảm về Israel, trong khi 59% cho biết ít hoặc không tin tưởng ông Netanyahu trong việc xử lý các vấn đề quốc tế. Cả hai tỷ lệ này đều tăng 7 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Ông Netanyahu cho rằng sự suy giảm ủng hộ đối với Israel tại Mỹ có liên quan chặt chẽ tới sự phát triển mạnh của mạng xã hội. Theo ông, một số quốc gia đã sử dụng các nền tảng trực tuyến theo hướng gây bất lợi cho Israel, dù ông khẳng định bản thân không ủng hộ kiểm duyệt thông tin.

Liên quan tình hình khu vực, Thủ tướng Israel cũng đề cập cuộc xung đột với Iran sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran từ cuối tháng 2. Ông cho rằng giới hoạch định chiến lược Israel ban đầu đã đánh giá chưa đầy đủ về khả năng Iran gây gián đoạn hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Theo ông Netanyahu, nguy cơ gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz đã góp phần đẩy giá nhiên liệu tăng cao, tác động tới lạm phát tại Mỹ và kinh tế toàn cầu.

Trong cuộc phỏng vấn, nhà lãnh đạo Israel từ chối tiết lộ kế hoạch quân sự cụ thể hoặc lộ trình hành động của nước này đối với Iran. Tuy nhiên, ông nhận định nếu chính quyền Tehran suy yếu hoặc sụp đổ, các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực như Hezbollah, Hamas và lực lượng Houthi có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Dù vậy, ông Netanyahu cũng thừa nhận việc thay đổi chính quyền tại Iran "có thể xảy ra nhưng không được bảo đảm", đồng thời nhấn mạnh diễn biến tình hình vẫn phụ thuộc nhiều yếu tố trong thời gian tới.