Thủ tướng yêu cầu tăng cường phòng, chống gian lận thi cử

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.

Chỉ thị nêu rõ, bên cạnh những kết quả tích cực trong đổi mới công tác thi, kiểm tra, đánh giá, tình trạng gian lận, vi phạm quy chế thi và thiếu liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học vẫn còn xảy ra ở một số nơi. Những vi phạm này làm sai lệch kết quả đánh giá, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, tính công bằng trong giáo dục và niềm tin của xã hội.

Để khắc phục, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục triển khai đồng bộ các giải pháp, lấy phòng ngừa làm chính, chủ động nhận diện và kiểm soát rủi ro, đồng thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Mục tiêu là bảo đảm kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi phản ánh đúng năng lực người học, thực hiện nhất quán phương châm "học thật, thi thật, đánh giá thật".

Xử lý nghiêm hành vi gian lận, không có vùng cấm

Thủ tướng yêu cầu rà soát tổng thể, hoàn thiện các quy định, quy chế thi, quy trình tổ chức kiểm tra, đánh giá; tăng cường ứng dụng công nghệ và các biện pháp kỹ thuật để phòng ngừa, phát hiện vi phạm.

Các hành vi như học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận; bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động trái quy định vào kết quả học tập, thi cử phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, nghiêm minh. Việc xử lý phải đúng quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Các cơ quan, đơn vị phải phân định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập tại những khâu có nguy cơ cao, ngăn chặn việc can thiệp trái quy định vào quá trình tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao rà soát toàn diện quy chế thi, hướng dẫn kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, cuối khóa và các quy định pháp luật liên quan; kịp thời bổ sung biện pháp nhận diện, phòng ngừa những phương thức gian lận mới, nhất là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị công nghệ cao. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 15/12/2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng phải rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để phục vụ công tác thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, đối với cán bộ quản lý và nhà giáo. Việc đổi mới phải theo hướng không tạo áp lực thành tích, không lấy riêng tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân. Thời hạn hoàn thành là trước ngày 30/11/2026.

Chỉ thị nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.

Tăng cường giám sát, từng bước triển khai thi trên máy tính

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao rà soát, hướng dẫn việc sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao trong quá trình tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá. Trước mắt, việc triển khai tập trung vào kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp THPT, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, an toàn thông tin và đúng quy định pháp luật; hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Cùng với đó, Bộ xây dựng lộ trình cụ thể, hướng dẫn từng bước triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện, bảo đảm công bằng và hiệu quả.

Các Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục phổ thông được hướng dẫn xây dựng, khai thác ngân hàng câu hỏi phục vụ kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, bảo đảm bám sát mục tiêu, yêu cầu cần đạt của chương trình, tăng tính khách quan, khả năng phân hóa và đánh giá đúng thực chất kết quả học tập.

Việc kiểm soát chất lượng đề thi, kiểm tra, đánh giá và bảo mật phải được tăng cường, hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Bộ cũng được giao xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu để phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi, qua đó kịp thời phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan rà soát quy định, chế tài xử lý vi phạm; chủ động phát hiện, điều tra, xử lý các hành vi có dấu hiệu tội phạm như tổ chức gian lận thi cử, làm giả tài liệu, mua bán đề thi, đưa hoặc nhận hối lộ, can thiệp trái phép vào kết quả thi.

Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất giải pháp kỹ thuật, công nghệ phục vụ phòng ngừa, phát hiện gian lận; phối hợp xử lý các hoạt động quảng cáo, cung cấp, môi giới dịch vụ gian lận trong thi cử, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học, nhất là trên không gian mạng.

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm liêm chính học thuật

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm theo quy định về chất lượng, kỷ cương trong thi cử, kiểm tra, đánh giá thuộc phạm vi quản lý. Các địa phương phải chỉ đạo cơ sở giáo dục tổ chức thi nghiêm túc, khách quan, không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định vào kết quả học tập và thi cử.

UBND cấp xã và các cơ quan chức năng có trách nhiệm nắm tình hình trước, trong và sau các kỳ thi; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi môi giới, tổ chức gian lận, mua bán, cung cấp hoặc sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ phục vụ gian lận.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra, đánh giá tại đơn vị. Các cơ sở phải phổ biến đầy đủ quy định, hành vi bị nghiêm cấm, hậu quả và trách nhiệm pháp lý khi vi phạm tới cán bộ quản lý, nhà giáo, người học và cha mẹ học sinh.

Chỉ thị yêu cầu rà soát, hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật, làm rõ biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi đạo văn, sao chép, thuê hoặc nhờ người khác làm bài, học thay, thi hộ, gian lận trong nghiên cứu khoa học và sử dụng AI trái quy định.

Đồng thời, các cơ sở giáo dục cần đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng coi trọng quá trình và sản phẩm học tập, nghiên cứu khoa học; đánh giá đúng năng lực người học, hạn chế khả năng gian lận và phù hợp với sự phát triển của công nghệ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai Chỉ thị; định kỳ tổng hợp kết quả, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền và đề xuất giải pháp xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền. Các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức thực hiện nghiêm túc, góp phần xây dựng môi trường giáo dục trung thực, công bằng và thực chất.