Thương mại điện tử Việt Nam thay đổi về "chất"

Không còn tăng trưởng bằng mọi giá mà ngày càng được đo bằng chất lượng thị trường, mức độ tham gia của doanh nghiệp và khả năng tạo dựng niềm tin cho người mua, thị trường thương mại điện tử của Việt Nam trước thềm quý IV - quý cuối cùng trong năm vẫn tăng trưởng ở mức 20%. Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy 8 tháng vừa qua quy mô thị trường thương mại điện tử B2C (tức từ doanh nghiệp tới người tiêu dùng) đã tiến gần mục tiêu tăng trưởng 20-22% của cả năm. Điểm đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử đã đạt 68%, vượt mục tiêu 60-62% của năm.

Dù phía sau những con số tăng trưởng vẫn còn những câu hỏi lớn về sức mua lâu dài; cạnh tranh giữa các nền tảng ngày càng gay gắt; hàng hóa, người bán và hoạt động livestream cần được xác thực, minh bạch hơn; trong khi quản lý thuế, hàng giả, dữ liệu và thương mại điện tử xuyên biên giới đòi hỏi cần phải phối hợp ngày càng chặt chẽ; thị trường vẫn hoàn toàn có quyền tin tưởng về một sự thay đổi về "chất" khi niềm tin của người tiêu dùng vào việc mua bán trên mạng vẫn duy trì ổn định ngay cả khi bối cảnh chung có nhiều biến động.

Bà Nguyễn Thị Ngọc - Phường Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội cho biết: "Chuyển đổi số tác động tốt đến nền kinh tế, tiết kiệm được thời gian cho mọi người. Tôi nghĩ nó rất tích cực".

Theo tổ chức tư vấn tăng trưởng thương mại điện tử YouNet ECI, chỉ số Niềm tin của người tiêu dùng trực tuyến Việt Nam trong nửa đầu năm vẫn ở mức cao, đạt 122 điểm. Thay đổi rõ nhất trong hành vi người tiêu dùng là thay vì mua hàng vì giá rẻ, thời điểm này, nhiều người đã sẵn sàng chi tiền cho các sản phẩm giá trị cao, những món đồ mà trước đây thường chỉ dám mua bán trực tiếp.

"Trước đây đối với những mặt hàng giá trị trên 1.000 USD, thông thường người ta sẽ có xu hướng đến tận nơi để mua và chỉ lên trên những kênh thương mại điện tử hoặc online để tham khảo giá. Nhưng hiện tại, tôi thấy hành vi người tiêu dùng cũng như xu hướng đang thay đổi dần. Giá trị sản phẩm mà họ mua cũng đang được mở rộng thêm. Ví dụ như chiếc điện thoại tôi đã mua trên sàn thương mại điện tử và tôi tin là hiện tại giới trẻ cũng có nhu cầu về việc mua sắm trên sàn thương mại điện tử với giá trị cao hơn cũng như phong phú hơn", chị Bùi Thị Phương Anh - Chuyên viên tư vấn tiếp thị liên kết, TP. Hà Nội cho biết.

Về cung ứng, 68% doanh nghiệp đã ứng dụng thương mại điện tử, vượt mục tiêu 60-62% của cả năm. Điều đó cho thấy thương mại điện tử đang dần đi sâu hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thay vì chỉ tập trung ở nhóm doanh nghiệp chuyên bán hàng trực tuyến. Điều này buộc các doanh nghiệp tham gia thị trường phải thay đổi cách cạnh tranh; buộc các cơ quan quản lý phải thay đổi phương thức kiểm soát, quản trị; tạo điều kiện cho người tiêu dùng được tiếp cận với nguồn hàng hóa phong phú, chất lượng và tối ưu về giá.

Từ mở rộng quy mô sang tối ưu hiệu quả; từ chạy theo số lượng đơn hàng sang kiểm soát chất lượng giao dịch và giá trị giao dịch, theo các chuyên gia, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới, một bước chuyển về "chất" rất rõ ràng.

Ông Đỗ Hữu Hưng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) nhận định, thương mại điện tử Việt Nam sau 10 năm phát triển rất bùng nổ đã bắt đầu chuyển sang một giai đoạn "trưởng thành". Từ đầu năm đến giờ, tăng trưởng thương mại điện tử vẫn tăng trưởng 2 con số, tuy nhiên, số lượng nhà bán hàng mà chúng ta gọi là seller có giảm bớt. Đặc biệt là sự dịch chuyển từ các nhà bán nhỏ lẻ sang trọng số những nhà bán hàng lớn. 

"Những nhà bán hàng lớn, những đơn vị kinh doanh đàng hoàng, có những sản phẩm chất lượng, uy tín sẽ ngày càng có chỗ đứng. Còn những doanh nghiệp nhỏ không có sự cạnh tranh hùng mạnh, kinh doanh những mặt hàng chưa đảm bảo các quy định sẽ dần phải nhường chỗ cho những doanh nghiệp lớn kia", ông Hưng nhận định.