Sản xuất theo chuỗi liên kết cung ứng supply chain, một sản phẩm hàng hóa có thể được tạo ra từ nhiều địa phương khác nhau: nơi cung cấp nguyên liệu, nơi chế biến, nơi làm logistics, nơi kết nối với thị trường trong nước và quốc tế. Nhưng nếu mỗi địa phương cứ phát triển riêng rẽ, thiếu cơ chế phối hợp, thì lợi thế của từng nơi rất khó tạo thành sức mạnh chung.
Nghị quyết 27 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới đặt ra yêu cầu phải thay đổi điều này. Không gian phát triển không còn chỉ được nhìn theo địa giới hành chính, mà được tổ chức theo chức năng, lợi thế, theo các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng và chuỗi liên kết giữa các địa phương.
Những hạt cà phê được trồng, thu hoạch và chế biến tại Đắk Lắk, sau đó vận chuyển tới kho trung chuyển ở khu vực Bình Dương, đóng container, đưa về Cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh để xuất khẩu. Một chuỗi hàng hóa mỗi nơi đảm nhiệm một công đoạn. Vùng nguyên liệu không nhất thiết phải có cảng biển. Nơi có cảng biển cũng không cần có vùng trồng. Quan trọng là những lợi thế ấy được kết nối để tạo thành một chuỗi giá trị hiệu quả. Một thí dụ cho thấy một trong những thay đổi trong cách tiếp cận phát triển vùng được đặt ra tại Nghị quyết 27.
Ông Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch - Phát triển đô thị Việt Nam cho biết: "Cà phê Tây Nguyên qua một khu vực cảng hay kho bãi, sau xuất khẩu lại đến cảng biển, cảng sông, nằm trong một vùng lãnh thổ được liên kết với nhau sẽ làm cho dòng sản phẩm của mình nhanh hơn, hiệu quả hơn, rẻ hơn về logistics. Nghĩa là một mạch từ vùng có sản xuất, có lao động, logistics, có cảng biển".
Nghị quyết 27 của Bộ Chính trị thay thế đồng thời 6 nghị quyết phát triển 6 vùng kinh tế - xã hội được ban hành năm 2022, gồm Nghị quyết 11, 13, 23, 24, 26 và 30. Nghị quyết này cũng xác định rõ hơn vai trò, chức năng và lợi thế của từng vùng, từng địa phương trong tổng thể quốc gia.
TS. Huỳnh Thanh Điền - Giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành nêu ý kiến: "Trong cả nước, có các địa phương có sự phát triển chồng lấn lẫn nhau, không tạo được sự cộng hưởng, thậm chí còn cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Nghị quyết 27 xem một vùng là một hệ sinh thái chung. Tỉnh nào, địa phương nào có lợi thế về cái gì thì nên tập trung vào cái đó và bắt đầu kết nối hành lang với nhau".
Để liên kết vùng vận hành thực chất, Nghị quyết 27 xác định hoàn thiện cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực vùng là một khâu đột phá. Với các dự án liên vùng, phải xác định rõ mục tiêu, nguồn lực, trách nhiệm và cơ chế chia sẻ lợi ích giữa các địa phương.
GS.TS. Phạm Hồng Chương - Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định: "Các Hội đồng vùng phải hoạt động trên cơ sở hướng tới dự án trên nền tảng các dự án chung. Các dự án này mang tính chất liên tỉnh, liên quan đến cả vùng để đảm bảo xác định rất rõ mục tiêu, giới hạn, phạm vi, chia sẻ lợi ích, chia sẻ đóng góp, giao cho ai làm chủ đầu tư, vai trò, quyền hạn, trách nhiệm của từng địa phương".
Trong định hướng phát triển của Nghị quyết 27, phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, không phải phép cộng các kế hoạch của địa phương. Mỗi địa phương phải rõ vai trò trong vùng, lợi thế cần tập trung, việc phải liên kết, hạ tầng có sức lan tỏa; không chạy theo cơ cấu giống nhau mà không căn cứ lợi thế, hiệu quả. Thực hiện hiệu quả Nghị quyết này sẽ chấm dứt tình trạng địa phương nào biết địa phương đó trong quá trình phát triển.
Bình luận (0)