Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ sắc lệnh hạn chế quyền công dân khi sinh

Trong phán quyết được công bố ngày 30/6, Tòa án Tối cao Mỹ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3, xác định sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump nhằm hạn chế quyền công dân khi sinh là "trái pháp luật".

Sắc lệnh được ông Trump ký ngày 20/1/2025, trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Văn bản này yêu cầu không công nhận quốc tịch Hoa Kỳ đối với trẻ sinh tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư không có giấy tờ hoặc chỉ được phép lưu trú tạm thời, trừ trường hợp cha hoặc mẹ là công dân Mỹ hay thường trú nhân.

Chánh án John Roberts cho rằng Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ đã bảo đảm quyền công dân cho hầu hết những người sinh trên lãnh thổ nước này. Theo ông, những người soạn thảo tu chính án đã mở rộng quyền đó cho mọi người được sinh ra tự do tại Mỹ và tòa án tiếp tục duy trì cam kết này.

Phán quyết nhận được sự ủng hộ của Chánh án John Roberts, 3 thẩm phán theo khuynh hướng tự do cùng 2 thẩm phán bảo thủ là Amy Coney Barrett và Brett Kavanaugh. Tuy nhiên, ông Kavanaugh cho rằng sắc lệnh vi phạm luật liên bang hiện hành, nhưng không nhất thiết trái với Hiến pháp. Quan điểm này để ngỏ khả năng Quốc hội Mỹ có thể sửa đổi luật trong tương lai.

Ba thẩm phán bảo thủ Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch đã phản đối phán quyết. Họ cho rằng cách diễn giải hiện nay về quyền công dân khi sinh quá rộng và có thể khuyến khích người nước ngoài đến Mỹ sinh con để con mình được nhập quốc tịch Hoa Kỳ.

Tu chính án thứ 14, được thông qua năm 1868 sau Nội chiến Mỹ, quy định những người sinh ra hoặc nhập quốc tịch tại Mỹ và thuộc thẩm quyền tài phán của nước này đều là công dân Mỹ. Ngoại lệ chủ yếu áp dụng với con của các nhà ngoại giao nước ngoài.

Theo các nghiên cứu được dẫn trong hồ sơ vụ án, sắc lệnh của ông Trump có thể ảnh hưởng đến khoảng 255.000 trẻ em sinh tại Mỹ mỗi năm. Phán quyết mới đồng nghĩa với việc chính sách này sẽ không được thực thi.