Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Mỹ, thúc đẩy quan hệ song phương

Ngày 26/9, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan thông báo đã đạt được tiến triển có ý nghĩa về một loạt vấn đề khu vực và song phương trong cuộc hội đàm tại Nhà Trắng trước đó 1 ngày.

Phát biểu với báo giới, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra quyết tâm chấm dứt các vụ thảm sát ở Gaza và đạt được hòa bình lâu dài. Theo đó, hai nhà lãnh đạo Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ nhất trí rằng giải pháp hai nhà nước là công thức cho hòa bình lâu dài trong khu vực và tình hình hiện tại không thể tiếp diễn. Ông Erdogan cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với tầm nhìn hòa bình của ông Trump.

Ngoài ra, Tổng thống Tayyip Erdogan cho biết thêm hai nhà lãnh đạo cũng đã trao đổi quan điểm về các bước đi nhằm thúc đẩy thương mại - trong đó có việc sửa đổi thuế quan để đạt được mục tiêu kim ngạch thương mại 100 tỷ USD.

Trước đó, vào ngày 25/9, tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ chấm dứt nhập khẩu dầu khí từ Nga, coi đây là điều tốt nhất mà Tổng thống Erdogan có thể làm trong bối cảnh xung đột tại Ukraine tiếp diễn.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump nhấn mạnh việc Thổ Nhĩ Kỳ ngừng mua dầu khí từ Nga sẽ làm suy giảm nguồn tài chính phục vụ chiến tranh của Moscow. Ông đồng thời đánh giá cao vai trò của ông Erdogan - người được cả Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin tôn trọng, qua đó có thể góp phần thúc đẩy hòa bình.

Cuộc gặp song phương chưa mang lại cam kết cụ thể về dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hay khôi phục quyền tiếp cận chương trình máy bay tiêm kích tàng hình F-35. Tuy nhiên, Tổng thống Trump bày tỏ lạc quan, khẳng định nếu đối thoại thành công, trừng phạt có thể được dỡ bỏ gần như ngay lập tức.

Mỹ đã loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35 từ năm 2019 sau khi Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng không S-400 của Nga. Quốc hội Mỹ sau đó quy định chỉ cho phép bán F-35 nếu Thổ Nhĩ Kỳ từ bỏ hoàn toàn S-400. Một số nghị sĩ vẫn phản đối nối lại thương vụ, viện dẫn hoạt động quân sự của Ankara tại Syria và vi phạm không phận Hy Lạp. Trong khi đó, Tổng thống Erdogan cho rằng việc cấm Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận F-35 là không phù hợp với tinh thần đối tác chiến lược.

Cuộc gặp được dư luận đánh giá là nỗ lực hàn gắn quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời phản ánh cách tiếp cận của chính quyền Trump khi vừa tăng sức ép với Nga, vừa tìm kiếm khả năng thúc đẩy hợp tác quốc phòng với một đồng minh NATO then chốt.