Tổng thống Trump cân nhắc chiến dịch nhằm kiểm soát nhiên liệu hạt nhân của Iran

Theo các nguồn tin, trong những ngày gần đây, ông Trump nhiều lần cho rằng Iran đang tiến gần tới việc sở hữu vũ khí hạt nhân và có thể sử dụng trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, nhận định này bị nhiều chuyên gia và một số quan chức tình báo Mỹ bác bỏ, cho rằng dù Iran có đủ nguyên liệu, việc chế tạo vũ khí hạt nhân vẫn cần thêm thời gian, có thể kéo dài nhiều tháng.

Sau gần 3 tuần Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự thông thường của Iran, kho vật liệu hạt nhân của nước này nổi lên như một tài sản chiến lược quan trọng, đồng thời trở thành mối quan tâm hàng đầu của Washington.

Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Iran hiện sở hữu khoảng 440,9 kg uranium làm giàu ở mức 60%, được lưu trữ tại nhiều cơ sở ngầm và bí mật. Khoảng một nửa số này được cho là đặt gần Isfahan, phần còn lại có thể nằm tại các địa điểm như Natanz, Fordow hoặc khu vực được gọi là "Pickaxe Mountain".

Tình hình đặt ra một bài toán phức tạp. Nếu không kiểm soát được số vật liệu này, Iran có thể nhanh chóng phát triển thiết bị hạt nhân sơ khai hoặc khôi phục năng lực làm giàu trong tương lai. Trong kịch bản xấu hơn, việc mất kiểm soát kho dự trữ có thể dẫn đến nguy cơ lan truyền vật liệu hạt nhân cho các tác nhân phi nhà nước.

Tuy nhiên, việc thu giữ số uranium này được đánh giá là cực kỳ khó khăn. Các chuyên gia nhận định đây có thể là một trong những chiến dịch quân sự phức tạp nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ, thậm chí rủi ro hơn cả chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden năm 2011. Uranium được lưu trữ sâu dưới lòng đất trong các bình kín; nếu bị rò rỉ, chất khí có thể gây độc và phóng xạ, đe dọa trực tiếp đến lực lượng tham gia.

Ngoài ra, những hạn chế về tình báo cũng làm gia tăng rủi ro, khi chưa xác định đầy đủ vị trí các kho vật liệu, trong khi Iran có thể sử dụng các biện pháp đánh lừa nhằm phân tán mục tiêu.

Các chuyên gia cho rằng một chiến dịch như vậy đòi hỏi ưu thế tuyệt đối trên không, thông tin tình báo chính xác và kế hoạch xử lý vật liệu hạt nhân sau khi thu giữ. Việc vận chuyển uranium dưới dạng hợp chất UF6 cũng tiềm ẩn nguy cơ cao, đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và điều kiện an toàn nghiêm ngặt.

Trong khi áp lực hành động gia tăng, một số phương án thay thế như làm loãng uranium dưới sự giám sát quốc tế từng được Iran đề xuất trước đây, song chưa được phía Mỹ chấp nhận.