Tổng thống Trump không loại trừ “phương án quân sự” với Greenland

Lực lượng quân đội Đan Mạch tham gia một cuộc tập trận với hàng trăm binh sĩ từ một số thành viên NATO châu Âu tại Nuuk, Greenland, ngày 15/9/2025 (Ảnh: AP)

Khả năng Mỹ dùng vũ lực với Greenland

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh nhiều nhà lãnh đạo châu Âu đồng loạt phản đối các phát biểu mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ tiếp quản Greenland - hòn đảo lớn nhất thế giới, hiện là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng hồi đầu năm 2025, Tổng thống Trump đã tái khởi động ý tưởng từng nêu từ nhiệm kỳ đầu tiên về việc Mỹ mua hoặc kiểm soát Greenland, với lý do an ninh chiến lược tại khu vực Bắc Cực. Theo Nhà Trắng, Tổng thống Trump coi việc "giành được Greenland" là một ưu tiên an ninh quốc gia, nhằm răn đe các đối thủ của Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt tại Bắc Cực.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh, Tổng thống và ekip đang xem xét nhiều phương án khác nhau để đạt được mục tiêu chính sách đối ngoại này và "việc sử dụng quân đội Mỹ luôn nằm trong các lựa chọn mà Tổng thống có thể cân nhắc". Tuyên bố này gây chú ý đặc biệt khi trước đó, đặc phái viên mới được bổ nhiệm của Mỹ về Greenland cũng như Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller từng cho rằng hành động quân sự là không cần thiết.

Tuy nhiên, làn sóng phản đối nhanh chóng lan rộng tại châu Âu. Lãnh đạo các nước Pháp, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh đã cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ra tuyên bố chung khẳng định "Greenland thuộc về người dân Greenland", đồng thời nhấn mạnh chủ quyền của vùng lãnh thổ tự trị này - một phần của Đan Mạch và cũng là thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tuyên bố nêu rõ, chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến tương lai của hòn đảo. Thủ tướng Canada Mark Carney cũng bày tỏ sự ủng hộ lập trường này và thông báo Toàn quyền Canada cùng Bộ trưởng Ngoại giao nước này sẽ thăm Greenland trong thời gian tới, như một động thái thể hiện đoàn kết với Copenhagen và Nuuk.

Trong khi đó, Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry, người được ông Trump bổ nhiệm làm đặc phái viên Mỹ về Greenland, cho biết ông không có ý định đàm phán với giới chức Đan Mạch hay các nhà ngoại giao châu Âu, mà muốn trực tiếp trao đổi với người dân Greenland. Ông Landry cho rằng cần nói chuyện với những người mong muốn cải thiện chất lượng cuộc sống tại Greenland, đồng thời tiết lộ đã nhận được nhiều thư điện tử từ cư dân địa phương bày tỏ sự quan tâm.

Về phía Nhà Trắng, ông Stephen Miller tiếp tục khẳng định Greenland nên trở thành một phần trong cấu trúc an ninh tổng thể của Mỹ, bất chấp cảnh báo của Thủ tướng Đan Mạch rằng một hành động tiếp quản của Mỹ sẽ đồng nghĩa với việc phá vỡ nền tảng của NATO. Ông Trump lập luận rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland để đối phó với sự hiện diện ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực, cho rằng Đan Mạch "không đủ khả năng" bảo đảm an ninh cho khu vực này.

Đan Mạch và Greenland đề nghị đối thoại với Mỹ

Theo hãng tin AP, Chính phủ Đan Mạch và chính quyền Greenland đang tìm kiếm cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục nhấn mạnh ý định kiểm soát Greenland.

Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và Bộ trưởng Ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt đã chính thức đề nghị tổ chức cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong thời gian sớm nhất. Tuy nhiên, theo phía Greenland, các yêu cầu trước đó về một cuộc tiếp xúc trực tiếp với phía Mỹ chưa đạt được kết quả.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noël Barrot cho biết ông đã trao đổi qua điện thoại với Ngoại trưởng Rubio, người khẳng định Mỹ không theo đuổi một kịch bản can thiệp quân sự kiểu Venezuela đối với Greenland. Pháp và nhiều nước châu Âu cho rằng việc gây sức ép hoặc đe dọa một đồng minh NATO sẽ đi ngược lại các nguyên tắc cơ bản về tự quyết và toàn vẹn lãnh thổ mà liên minh này được xây dựng để bảo vệ.

Ngay tại Mỹ, một số nghị sĩ lưỡng đảng cũng bày tỏ quan ngại trước những phát biểu cứng rắn của Tổng thống Trump. Trong tuyên bố chung, các Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen và Thom Tillis nhấn mạnh, khi Đan Mạch và Greenland khẳng định rõ ràng rằng Greenland không phải để mua bán, Mỹ cần tôn trọng các nghĩa vụ hiệp ước, cũng như chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch.