Tổng thống Trump tiết lộ "món quà" từ Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/3 cho biết điều mà ông trước đó gọi là "món quà" từ Iran chính là việc Tehran cho phép một số tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, ông Trump cho biết phía Iran đã cho phép ban đầu 8 tàu dầu lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này, sau đó tăng lên 10 tàu. Theo Tổng thống Mỹ, động thái đó cho thấy Washington "đang làm việc với đúng những người có thực quyền" trong bộ máy chính quyền Tehran.

Trước đó 1 ngày, ông Trump từng úp mở rằng Tehran đã gửi tới Mỹ một "món quà" có giá trị rất lớn, liên quan đến dầu khí và eo biển Hormuz, song chưa công bố chi tiết. Việc ông chính thức tiết lộ nội dung được cho là nhằm củng cố thông điệp rằng kênh đối thoại giữa hai bên vẫn đang được duy trì, dù xung đột tại khu vực chưa hạ nhiệt.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích nhằm vào Iran từ ngày 28/2, lưu lượng tàu thuyền qua khu vực này đã sụt giảm mạnh, gây lo ngại sâu sắc đối với thị trường năng lượng thế giới.

Theo giới chức Mỹ, việc Iran cho phép một số tàu dầu không liên quan trực tiếp tới Mỹ hoặc Israel đi qua được xem là một cử chỉ thiện chí, nhằm giảm bớt căng thẳng và xoa dịu tâm lý bất ổn trên thị trường toàn cầu.

Trong khi đó, Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff cho biết ông đã nhận thấy "những dấu hiệu tích cực" sau khi chuyển tới Iran một đề xuất gồm 15 điểm thông qua các kênh trung gian của Pakistan. Theo ông, Washington đang nỗ lực thuyết phục Tehran rằng đây là "thời điểm bước ngoặt", khi các lựa chọn còn lại ngoài đàm phán sẽ chỉ dẫn đến "thêm chết chóc và tàn phá".

Phía Iran xác nhận đã nhận được đề xuất từ Mỹ và đang xem xét, song tiếp tục phủ nhận việc đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Washington. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc nhận thông điệp qua trung gian "không đồng nghĩa với đối thoại hay thương lượng".

Một số nguồn tin cho rằng quá trình ra quyết định tại Tehran có thể đang bị phân tán giữa nhiều trung tâm quyền lực khác nhau, trong đó có Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Trong bối cảnh đó, việc Mỹ tìm kiếm được những đầu mối có khả năng đại diện cho Iran và thực thi cam kết thực chất được xem là thách thức lớn đối với mọi nỗ lực ngoại giao hiện nay.

Dù vậy, việc cho phép tàu dầu đi qua Hormuz vẫn được đánh giá là một tín hiệu có ý nghĩa, cho thấy cả Washington và Tehran dường như vẫn để ngỏ khả năng tìm kiếm một lối thoát ngoại giao trong lúc nguy cơ xung đột khu vực tiếp tục hiện hữu.