Tổng thống Trump tuyên bố Vòm Sắt của Israel là “công nghệ Mỹ”

(Ảnh: IDF)

Trong bài phát biểu kéo dài trước các đại biểu quốc tế tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos vừa qua, Tổng thống Mỹ khẳng định vai trò của Washington trong việc hỗ trợ Israel về an ninh và quốc phòng, đồng thời tuyên bố hệ thống Vòm Sắt là "công nghệ của Mỹ". Ông Trump còn nhắc lại rằng đã trực tiếp nói với Thủ tướng Netanyahu rằng: "Hãy ngừng nhận công về Vòm Sắt. Đó là công nghệ của chúng tôi".

Tuy nhiên, theo giới chức và các chuyên gia quốc phòng Israel, nhận định này không phù hợp với thực tế. Về mặt kỹ thuật, Vòm Sắt được nghiên cứu, phát triển và sản xuất chủ yếu bởi Công ty quốc phòng Rafael Advanced Defense Systems của Israel, với đội ngũ kỹ sư trong nước đảm nhiệm công nghệ cốt lõi. Mỹ có đóng góp quan trọng về tài chính, đặc biệt là trong việc hỗ trợ mua sắm tên lửa đánh chặn, song không trực tiếp phát triển nền tảng công nghệ của hệ thống.

Một số nhà phân tích cho rằng sự nhầm lẫn của ông Trump có thể xuất phát từ việc Mỹ tài trợ một phần ngân sách cho Vòm Sắt, hoặc từ tham vọng xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa thế hệ mới mang tên Vòm Vàng (Golden Dome) - dự án do Mỹ khởi xướng nhằm đánh chặn các mối đe dọa từ không gian. Trong bối cảnh Israel bày tỏ mong muốn tham gia hoặc tích hợp vào sáng kiến này, Tổng thống Mỹ có thể đã không hài lòng khi cho rằng Israel "tranh công" đối với khái niệm "vòm phòng thủ".

Trên thực tế, hợp tác quốc phòng Mỹ - Israel mang tính đa tầng và lâu dài. Ngoài Vòm Sắt, hai nước còn phối hợp phát triển nhiều hệ thống khác như Arrow và David's Sling - những dự án thể hiện rõ sự phân công vai trò giữa công nghệ Israel và nguồn lực, hỗ trợ từ Mỹ.

Dù có sự hợp tác chặt chẽ về quốc phòng, Vòm Sắt vẫn được quốc tế công nhận là thành tựu công nghệ mang dấu ấn Israel.

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực quốc phòng, mối quan hệ cá nhân giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu còn chịu tác động từ câu chuyện vaccine COVID-19. Ông Trump từng bày tỏ sự bức xúc khi cho rằng ông Netanyahu đã nhận công trong việc đưa vaccine của Pfizer về Israel, trong khi chính quyền Mỹ mới là bên phê duyệt và tạo điều kiện cho việc phân phối sớm. Theo một số nguồn tin, ông Trump nhiều lần phàn nàn rằng vai trò của mình không được ghi nhận tương xứng. Dù vậy, giới chức Israel không có ý định công khai phản bác gay gắt các tuyên bố của Tổng thống Trump, nhằm tránh làm gia tăng căng thẳng với một đối tác then chốt.