Tổng thống Zelensky công bố “lá chắn” mới dù phải chi gần 100 triệu USD tên lửa trong một đêm

Ukraine gần như hứng hóa lực của quân đội Nga hàng đêm (Ảnh: Guardian)

"Đốt" gần 100 triệu USD cho tên lửa chỉ trong một đêm

Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, lực lượng phòng không Ukraine đã phải khai hỏa số tên lửa đánh chặn trị giá khoảng 80 triệu Euro (tương đương gần 94 triệu USD) chỉ trong một đêm, nhằm đối phó với đợt tập kích dữ dội của Nga bắt đầu từ tối 19/1 và kéo dài sang rạng sáng 20/1.

Con số trên, được ông Zelensky chia sẻ với báo giới, phản ánh rõ nét chi phí ngày càng khổng lồ mà Ukraine đang phải gánh chịu trong cuộc chiến bảo vệ không phận. Tổng thống Ukraine nhấn mạnh, đây mới chỉ là chi phí cho các tên lửa đánh chặn, chưa bao gồm các loại đạn dược và phương tiện khác được sử dụng để đối phó với hàng trăm máy bay không người lái (UAV) mà Nga phóng đi cùng lúc.

Theo số liệu từ Không quân Ukraine, trong đợt tập kích này, Nga đã phóng tổng cộng 18 tên lửa đạn đạo, 15 tên lửa hành trình và một tên lửa chống hạm. Trong số đó, lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ 27 quả, song vẫn có ít nhất 5 tên lửa xuyên thủng lưới phòng thủ và đánh trúng mục tiêu. Cùng thời điểm, 339 UAV các loại cũng được Nga triển khai, trong đó Ukraine tuyên bố bắn rơi 315 chiếc, còn lại khoảng hai chục chiếc đã gây thiệt hại trên thực địa.

"Chỉ cần hình dung chi phí của những quả tên lửa này là đủ thấy mức độ tốn kém khủng khiếp", Tổng thống Zelensky nói, khi trả lời câu hỏi về tình trạng dự trữ tên lửa đánh chặn của Ukraine. Ông cho rằng Nga đã tăng cường đáng kể việc sử dụng tên lửa đạn đạo, đồng thời tiếp cận được các công nghệ then chốt thông qua những nguồn cung từ bên thứ ba và từ chính năng lực công nghiệp quốc phòng của họ.

Nhà lãnh đạo Ukraine cảnh báo rằng, năng lực sản xuất tên lửa của Nga hiện vẫn chưa bị suy giảm như mong muốn của Kiev và các đồng minh phương Tây. "Khả năng sản xuất những loại tên lửa này của Nga cần phải bị hạn chế, nhưng điều đó cho đến nay vẫn chưa xảy ra", ông Zelensky thẳng thắn nhìn nhận.

Trong bối cảnh đó, Ukraine tiếp tục kêu gọi các nước phương Tây tăng cường hỗ trợ, đặc biệt là các hệ thống phòng không hiện đại như Patriot do Mỹ sản xuất, cùng với nguồn cung ổn định tên lửa đánh chặn. Tổng thống Zelensky cho biết, loại tên lửa PAC-3 - có giá khoảng 3,7 triệu USD mỗi quả - hiện được coi là phương tiện hiệu quả nhất để đối phó với tên lửa đạn đạo của Nga, song lại rất khó tiếp cận do nguồn cung hạn chế và chi phí cao.

"Chiến tranh là một thứ xa xỉ cực kỳ tốn kém đối với Nga, nhưng với chúng tôi, nó đồng nghĩa với những tổn thất nặng nề", ông Zelensky nhấn mạnh. Áp lực tài chính này buộc Ukraine phải tìm kiếm những giải pháp phòng không rẻ hơn nhưng vẫn hiệu quả, nhằm bảo toàn các loại tên lửa đắt đỏ cho những mối đe dọa nguy hiểm nhất.

"Lá chắn" phòng không mới

Trước thực tế các cuộc tập kích đường không của Nga ngày càng dồn dập và đa dạng, Tổng thống Zelensky đã công bố một bước chuyển quan trọng trong cách thức tổ chức và vận hành hệ thống phòng không Ukraine. Theo đó, Ukraine sẽ triển khai một cách tiếp cận hoàn toàn mới, tập trung vào các nhóm cơ động nhỏ, sử dụng UAV đánh chặn và các phương tiện phòng không tầm ngắn.

Phát biểu trong thông điệp video buổi tối 20/1, Tổng thống Zelensky cho biết hệ thống phòng không quốc gia sẽ được chuyển đổi, với trọng tâm là các nhóm hỏa lực cơ động, các đơn vị vận hành UAV đánh chặn và những tài sản phòng không có chi phí thấp nhưng linh hoạt. Đây được xem là nỗ lực nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các tên lửa đánh chặn đắt tiền, đồng thời tăng khả năng phản ứng nhanh trước các đợt tập kích quy mô lớn bằng UAV.

Ukraine thời gian qua đã đẩy mạnh phát triển năng lực sản xuất UAV trong nước, đặc biệt là các loại UAV đánh chặn có chi phí chỉ vài nghìn USD mỗi chiếc. Theo Tổng thống Zelensky, Ukraine hiện đặt mục tiêu sản xuất khoảng 1.000 UAV đánh chặn mỗi ngày - một chỉ tiêu được ông đề ra từ mùa hè năm ngoái. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở sản xuất, mà còn ở việc thiếu nhân lực vận hành.

"Số lượng UAV đã vượt quá số lượng các kíp điều khiển. Vì vậy, nhiệm vụ cấp bách hiện nay là phải nhanh chóng tăng số lượng các nhóm đánh chặn cơ động tương ứng", ông Zelensky nói, đồng thời cho biết đã giao nhiệm vụ này cho các chỉ huy quân sự cấp cao nhằm sớm thu hẹp khoảng cách.

Để bảo đảm việc triển khai hệ thống mới diễn ra hiệu quả, Tổng thống Ukraine cũng thông báo bổ nhiệm một Phó Tư lệnh Không quân mới, ông Pavlo Yelizarov, người sẽ trực tiếp phụ trách việc phát triển và điều phối các sáng kiến phòng không mang tính đổi mới.

Trong bối cảnh Ukraine vẫn đang khắc phục hậu quả từ các đợt không kích lớn hồi đầu tháng, khiến hàng nghìn khu chung cư - đặc biệt tại thủ đô Kiev - bị mất điện và sưởi ấm, Tổng thống Zelensky cảnh báo người dân cần "hết sức cảnh giác" trước nguy cơ Nga tiến hành những đợt tấn công mới, thậm chí với quy mô lớn hơn.

Ông cho biết tình báo Ukraine đã ghi nhận dấu hiệu Nga tiến hành trinh sát các mục tiêu cụ thể, trong đó có các trạm biến áp cung cấp điện cho nhà máy điện hạt nhân. Trước tình hình này, Tổng thống Zelensky kêu gọi mọi địa phương trên cả nước phải sẵn sàng phản ứng nhanh nhất có thể, đồng thời hỗ trợ kịp thời cho người dân khi xảy ra sự cố.

Cùng với các biện pháp quân sự, nhà lãnh đạo Ukraine cũng yêu cầu Chính phủ sớm đưa ra quyết định nhằm giải quyết những khó khăn do các cuộc tấn công gần đây gây ra, bao gồm việc chi trả tiền thưởng cho hàng chục nghìn nhân viên cứu hộ và kỹ thuật đang ngày đêm khôi phục hệ thống điện, nhiệt cho người dân.

Việc Ukraine vừa phải tiêu tốn hàng chục triệu USD cho phòng không chỉ trong một đêm, vừa phải tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm và bền vững hơn, cho thấy cuộc chiến trên bầu trời đang trở thành một trong những mặt trận khốc liệt và tốn kém nhất của xung đột Nga - Ukraine hiện nay.