Tổng thống Zelensky liên tục thay vị trí quan trọng trong chính quyền Ukraine

Tổng thống Zelensky (trái) trong một buổi họp cùng ông Kyrylo Budanov - người mới được bổ nhiệm giữ chức Chánh Văn phòng Tổng thống (Ảnh: Facebook)

Tái định hình trung tâm quyền lực của Phủ Tổng thống Ukraine

Những ngày đầu năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn trong cơ cấu nhân sự cấp cao của chính quyền Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, khi ông quyết định bổ nhiệm Trung tướng Kyrylo Budanov, người đứng đầu Cục Tình báo Quốc phòng (HUR), giữ chức Chánh Văn phòng Tổng thống. Quyết định được công bố ngày 2/1, trong bối cảnh Ukraine đang đứng trước nhiều thách thức mang tính sống còn về quân sự, ngoại giao và ổn định chính trị nội bộ.

Theo Tổng thống Zelensky, việc lựa chọn ông Budanov phản ánh yêu cầu cấp thiết phải đặt an ninh quốc gia và năng lực phòng thủ vào vị trí trung tâm của bộ máy điều hành. Văn phòng Tổng thống Ukraine trong giai đoạn mới, sẽ không chỉ là cơ quan hành chính - chính trị thuần túy mà trở thành đầu mối điều phối chiến lược giữa quân đội, tình báo và ngoại giao.

Ông Kyrylo Budanov, 39 tuổi, là một trong những nhân vật nổi bật nhất của Ukraine thời chiến. Dưới sự lãnh đạo của ông từ năm 2020, HUR đã tiến hành hàng loạt chiến dịch táo bạo, từ các cuộc tấn công tầm xa bằng thiết bị bay không người lái, hoạt động phá hoại hậu cần của Nga, đến phối hợp với các đơn vị chiến đấu đặc biệt trên chiến trường. Uy tín cá nhân và hình ảnh của một vị tướng tình báo thời chiến đã giúp ông Budanov trở thành gương mặt quen thuộc với công chúng Ukraine.

Việc đưa ông Budanov về đứng đầu Văn phòng Tổng thống dường như là thông điệp cho thấy Kiev đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu lâu dài, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao chưa mang lại triển vọng chấm dứt xung đột. Đây cũng được xem là bước đi nhằm củng cố niềm tin xã hội, khi một nhân vật có năng lực thực chiến và được dư luận ủng hộ được trao vai trò then chốt trong bộ máy quyền lực.

Điều chỉnh quyền lực nhằm chống tham nhũng

Cùng với việc bổ nhiệm Kyrylo Budanov, Tổng thống Zelensky đã triển khai hàng loạt điều chỉnh nhân sự quan trọng khác trong lĩnh vực an ninh - tình báo, phản ánh nỗ lực tái cân bằng quyền lực và xử lý các hệ lụy chính trị từ các bê bối tham nhũng.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc ông Oleh Ivashchenko, Giám đốc Cơ quan Tình báo Đối ngoại, được bổ nhiệm làm người đứng đầu mới của HUR. Việc lựa chọn một nhân sự giàu kinh nghiệm nội bộ nhằm bảo đảm tính liên tục của các hoạt động tình báo - quân sự, vốn được coi là trụ cột trong chiến lược làm suy yếu năng lực chiến tranh của Nga.

Trong khi đó, Giám đốc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) Vasyl Maliuk rời vị trí lãnh đạo, dù vẫn tiếp tục công tác trong ngành an ninh với nhiệm vụ tập trung vào các chiến dịch bất đối xứng. Quyết định này diễn ra sau nhiều tranh cãi liên quan đến vai trò của SBU trong các động thái gây suy giảm tính độc lập của các cơ quan chống tham nhũng, đặc biệt là Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chuyên trách Chống tham nhũng (SAPO). Những động thái này đã làm dấy lên phản ứng mạnh mẽ từ xã hội dân sự và nghị viện, buộc Tổng thống Zelensky phải điều chỉnh để giảm áp lực chính trị.

Đáng chú ý, phần lớn các quan chức bị miễn nhiệm trong đợt cải tổ này sau đó đều được bố trí vào các vị trí khác có cấp bậc tương đương. Điều này cho thấy chiến lược của Tổng thống Zelensky không phải là "thanh trừng" nhân sự mà là tái sắp xếp vai trò nhằm kiểm soát rủi ro chính trị và duy trì sự ổn định của bộ máy nhà nước trong thời chiến.

Loạt thay đổi nhân sự đầu năm 2026 đang phản ánh nỗ lực của chính quyền Tổng thống Zelensky trong việc giảm sự tập trung quyền lực quá mức vào một cá nhân, đồng thời tìm kiếm mô hình lãnh đạo linh hoạt hơn. Việc đặt các nhân vật an ninh - quân sự có uy tín cao vào vị trí trung tâm được kỳ vọng sẽ giúp Kiev vượt qua giai đoạn đầy thách thức hiện nay, dù áp lực cải cách thực chất và yêu cầu minh bạch từ xã hội Ukraine vẫn tiếp tục là bài toán khó đối với chính quyền trong thời gian tới.