TP Hồ Chí Minh đầu tư gần 13.000 tỷ cho khoa học - công nghệ: tăng tốc đổi mới sáng tạo

Ảnh: Thu Trang

Những bước tiến ấn tượng

Ngày 14/1, Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 nhằm thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Đề án 204 của Ban Bí thư và Đề án 06 của Chính phủ

Đây được xem là 3 trụ cột lớn định hình con đường phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của thành phố trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Nguyễn Văn Được - cho biết, ngày 15/1 thành phố sẽ công bố đề án Đô thị Khoa học công nghệ - bắc TP Hồ Chí Minh, đặt tại khu vực Bình Dương trước đây. Đô thị này được kỳ vọng trở thành điểm đến của các nhà khoa học hàng đầu trong nước và quốc tế, tạo ra một cực tăng trưởng mới cho vùng đô thị mở rộng của TP Hồ Chí Minh.

Theo định hướng phát triển mới, TP Hồ Chí Minh sẽ vận hành theo tư duy đa cực, đa trung tâm, trong đó các khu vực TP Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây) được kết nối chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau để hình thành không gian phát triển thống nhất.

Để làm được điều đó, thành phố xác định cần nâng cao năng lực và nhận thức về khoa học - công nghệ trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chuyển từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển".

TP Hồ Chí Minh hiện nằm trong Top 110 thành phố có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động nhất toàn cầu, xếp thứ 2 cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo địa phương, với đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào GRDP đạt 59%, trong đó khoa học - công nghệ chiếm tới 74% mức tăng trưởng TFP.

TP Hồ Chí Minh hiện có 143 doanh nghiệp khoa học - công nghệ (chiếm 20% cả nước) và đã chính thức khởi động Quỹ với số vốn cam kết ban đầu 150 tỷ đồng từ cộng đồng doanh nghiệp. Lĩnh vực khoa học - công nghệ thu hút gần 1,8 tỷ USD vốn FDI (chiếm 22% tổng vốn FDI năm 2025).

Xây dựng hệ sinh thái khoa học - công nghệ hàng đầu cả nước

Phát biểu tại hội nghị, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định, khoa học - công nghệ chính là con đường ngắn nhất để TP Hồ Chí Minh kiến tạo tương lai tươi sáng. Ông nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở dữ liệu chuẩn mực về đất đai và tài sản công sẽ trở thành nền tảng quan trọng giúp thúc đẩy minh bạch, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin dễ dàng. Cùng với sự hình thành của đô thị đổi mới sáng tạo phía Bắc và sự xuất hiện của những doanh nghiệp mạnh dạn nghiên cứu, sản xuất UAV…, hệ sinh thái khoa học - công nghệ của TP Hồ Chí Minh đang dần hình thành diện mạo mới. "Nghị quyết 57 đã chạm được vào tư duy, ý thức và hành động của cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người dân".

Tuy nhiên, Bí thư Thành ủy cũng chỉ rõ những "nút thắt" đang cản trở tốc độ phát triển, đặc biệt là việc dữ liệu vẫn còn chia cắt, thiếu sự liên thông, khiến giá trị của chuyển đổi số chưa được khai thác trọn vẹn. Ông cho rằng TP Hồ Chí Minh chưa hình thành được "bộ não chỉ huy" dựa trên phân tích dữ liệu để tối ưu quản trị, đánh giá cán bộ và đo lường tiến độ công việc. Thành phố cần khẩn trương đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao nhận thức của cả người dân, doanh nghiệp và đội ngũ hệ thống chính trị để tham gia mạnh mẽ hơn vào quá trình chuyển đổi số.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh yêu cầu giải ngân hiệu quả nguồn kinh phí 12.705 tỷ đồng dành cho khoa học - công nghệ trong năm 2026, đồng thời mạnh dạn áp dụng cơ chế Nhà nước đặt hàng, chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. "Chúng ta phải tin mình hơn, tin nhà khoa học hơn, tin doanh nghiệp hơn và tin những người khởi nghiệp hơn", ông gợi mở.

Năm 2026, TP Hồ Chí Minh phải đi đầu trong khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, tương xứng với tiềm năng, lợi thế và trọng trách mà Trung ương giao phó, cũng như kỳ vọng của người dân. Để làm được điều đó theo Bí thư Thành ủy cần phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Ông khuyến khích các đơn vị mạnh dạn áp dụng KPI để minh bạch hóa đánh giá công việc. "Năm 2026 không còn là năm chạy thử. Đó sẽ là năm nghĩ thật, làm thật, chịu trách nhiệm thật và đo đếm thật để có kết quả thật".

Trong khuôn khổ hội nghị, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh đã phát động chiến dịch xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành trên địa bàn Thành phố.