TP Hồ Chí Minh: "cuộc chiến" tổng lực với tệ nạn ma tuý

"Cuộc chiến" bắt đầu từ các phường

7h45 sáng ngày 9/4/2026, hội trường Trung tâm cung ứng dịch vụ công phường Chánh Hưng chật kín người. Không phải một hội nghị thông thường, ngày này đánh dấu khởi đầu của một mục tiêu lớn: "phường không ma túy".

Trên sân khấu, đại diện Công an TP Hồ Chí Minh, chính quyền địa phương và các đoàn thể cùng ký vào một kế hoạch phối hợp. Những cái bắt tay diễn ra nhanh chóng, nhưng phía sau là một bài toán không hề đơn giản.

Phát biểu tại lễ ký kết, Đại tá Phạm Đình Ngọc – Trưởng phòng cảnh sát điều tra Phòng chống ma tuý (PC04 – Công an TP Hồ Chí Minh) tự tin cho biết: "khi có sự quyết tâm cao của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự tham gia trách nhiệm của hệ thống chính trị và sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân, tất cả mọi nhiệm vụ công tác đều thành công".

Ngay sau hội nghị, lực lượng chức năng phát lệnh ra quân. Một "cuộc chiến" không còn nằm trên giấy.

Những con số kỷ lục

Chánh Hưng không phải là một địa bàn dễ quản lý, phường hiện có hơn 75.000 người tạm trú. Hàng trăm đối tượng trong diện quản lý. Hàng loạt tuyến hẻm nhỏ, nhà trọ, chung cư đan xen.

Đó là "địa hình" rất đáng lo đối với việc đấu tranh phòng chống tội phạm ma tuý. Năm 2025, riêng địa bàn này phát hiện 71 vụ liên quan đến ma túy, 136 đối tượng bị xử lý.

Ma túy không ở đâu xa, nó nằm ngay trong các khu trọ. Từ những người đã từng cai nghiện, từ những hoạt động vui chơi giải trí hàng ngày của thanh niên, nhưng không được quản lý, kiểm soát đúng.

Và đó là lý do cách tiếp cận đã thay đổi: Không còn chỉ là bắt – xử lý – triệt phá. Mà là quản lý – phòng ngừa – kéo người lầm lỡ trở lại cuộc sống.

Một con số đáng chú ý: phường Chánh Hưng đã tổ chức 85 tổ công tác. Mỗi khu phố một tổ. Bí thư chi bộ, công an, đoàn thể, người dân – cùng tham gia.

Cách làm này không mới về lý thuyết, nhưng khác ở chỗ được "đẩy xuống tận nơi". Không chờ báo cáo, không đợi vụ việc xảy ra.

Tổ công tác đến từng nhà, gặp từng người. Nhất là những người đang điều trị, sau cai, hoặc có nguy cơ tái nghiện. Họ không chỉ bị "quản lý" mà còn được hỏi: sống thế nào, làm gì, có khó khăn gì. Đó là điểm thay đổi quan trọng, ma túy không chỉ là tội phạm, mà còn là câu chuyện của hướng nghiệp, giúp đỡ, tình làng nghĩa xóm, câu chuyện của tình người.

Trong năm 2025, toàn lực lượng Công an Thành phố đã phát hiện, xử lý 5.194 vụ với 13.828 đối tượng vi phạm pháp luật về ma túy, tăng mạnh so với năm 2024; khởi tố 4.015 vụ với 11.041 bị can; thu giữ gần 19 kg heroin, 3 kg cocaine, 430 kg cần sa, hơn 680 kg ma túy tổng hợp, gần 500 kg tiền chất cùng nhiều vũ khí, phương tiện liên quan.

Những con số "kỷ lục" do PC04, Công an TP Hồ Chí Minh công bố, cho thấy tính cấp thiết của cuộc chiến tổng lực với vấn nạn ma tuý tại thành phố đông dân nhất cả nước.

"Cuộc chiến" của tất cả các địa phương

Câu chuyện ở phường Chánh Hưng không phải là cá biệt. Ở đặc khu Côn Đảo, từ 1 - 8/4/2026, lực lượng công an đã tổ chức ra quân kiểm tra hành chính kết hợp test 85 trường hợp là người dân, sinh viên, người lao động tại các khu nhà trọ. Tuy chưa phát hiện trườn hợp dương tính. Nhưng mục tiêu không phải là "bắt được ai", mà là răn đe, giữ cho địa bàn "sạch từ đầu".

Ở Đất Đỏ, hơn 400 học sinh được tuyên truyền phòng chống ma tuý. Với phương pháp tiếp cận mới, bằng các video, tình huống thật, cách nhận diện ma túy "núp bóng". Thứ đang len lỏi vào giới trẻ qua mạng xã hội.

Ở Long Điền, mô hình "3 trong 1" cũng vừa được triển khai: Lắng nghe – tuyên truyền – hỗ trợ. Lực lượng cơ sở sẽ đến tận nhà người sau cai, không phải để kiểm tra, mà để giúp họ tìm việc, ổn định cuộc sống.

Truóc đó, hầu hết các phường của TP Hồ Chí Minh cũng đã phát động các hoạt động ra quân, tuyên truyền, kế hoạch cao điểm triệt xoá ma tuý trên địa bàn. Những mảnh ghép nhỏ, đang tạo thành một bức tranh lớn.

Cuộc chiến mới: không chỉ triệt phá, mà giữ cho "không tái phát"

Theo Công an TP Hồ Chí Minh, ma túy không tồn tại công khai. Nó trốn trong khoảng trống quản lý cư trú, khoảng trống thông tin, khoảng trống giữa chính quyền và người dân.

Vì vậy, một loạt giải pháp được đưa ra: Kiểm tra nhà trọ, chung cư, cơ sở kinh doanh; Quản lý chặt người nghiện, sau cai. Tuyên truyền đến từng trường học; Kết nối tôn giáo, đoàn thể, khu phố. Mục tiêu không phải là "quét sạch ngay lập tức", mà không để "hình thành điểm nóng".

Kế hoạch cũng nêu rõ: 100% người liên quan đến ma túy phải được hỗ trợ pháp lý, y tế, tâm lý. Đây là cách tiếp cận khác: Trước đây, trọng tâm là xử lý, bây giờ, trọng tâm là ngăn quay lại.

Bởi thực tế cho thấy: người sau cai nếu không có việc làm, không được hỗ trợ, khả năng tái nghiện rất cao. Và mỗi lần tái nghiện, gia đình, chính quyền, và chính người nghiện lại phải "làm lại từ đầu". Chi phí xã hội lớn hơn rất nhiều so với việc phòng ngừa.

Mục tiêu: thành phố "không ma túy" vào 2030

TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng toàn bộ địa bàn không ma túy, một mục tiêu tham vọng nhưng có cơ sở. Theo công an TP Hồ Chí Minh, lộ trình được đặt ra rất rõ: 2026: 30% khu phố không ma túy; 2027: 50%; 2028: 80% và đến năm 2029: 100% khu phố không ma tuý. Không phải "xóa ngay" mà sẽ làm sạch dần, từ từng khu phố, đến phường và toàn thành phố, đây được cho là cách tiếp cận thực tế.

Tuy nhiên, cũng theo lực lượng công an, câu chuyện cuối cùng vẫn quay lại điểm xuất phát: người dân. Nếu họ im lặng, ma túy sẽ tồn tại. Nếu người dân lên tiếng, ma tuý sẽ không có chỗ ẩn náu.

Buổi sáng ở Chánh Hưng kết thúc bằng một lễ ra quân. Nhưng thực ra, đó mới là điểm bắt đầu. Cuộc chiến này không ồn ào, không có những trận đánh lớn mỗi ngày. Mà âm thầm diễn ra trong từng khu trọ, lớp học, từng khu phố, gia đình.

Chưa bao giờ, tội phạm ma túy bị bắt giữ khởi tố với số lượng lớn như thời gian qua, từ buôn bán, tàng trữ, vận chuyển đến tổ chức, sử dụng. Từ những đường dây lớn như vụ 4 tiếp viên hàng không xách ma túy, cho đến hàng loạt người sử dụng, có cả những ca sĩ, nghệ sĩ, nhà thiết kế nổi tiếng.

Nhiều người dân cho biết, họ hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng rằng, với cách làm quyết liệt và căn cơ như hiện nay, không bao lâu nữa, TP Hồ Chí Minh sẽ xoá sổ tệ nạn ma tuý, như đã từng xoá xổ nạn cướp giật đường phố từng hoành hành những năm trước đây.