TP Hồ Chí Minh: Khởi tố 5 vụ án làm giả quan trắc, biến "ô nhiễm" thành “đạt chuẩn”

Chiều 10/10/2026, thông tin từ phòng tham mưu, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long - Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Bộ Công an; Ban Giám đốc Công an Thành phố đã chỉ đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố (Phòng PC03) phối hợp các Cục nghiệp vụ C01, C04, C05 tiến hành đấu tranh, điều tra làm rõ các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động quan trắc, phân tích môi trường.

Từ đó, cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế - PC03) đã khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can liên quan đến các sai phạm trong hoạt động quan trắc, phân tích môi trường tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.

Hơn 250 cảnh sát đồng loạt khám xét 5 đơn vị

Trước đó, ngày 24/9/2026, hơn 250 cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị nghiệp vụ đã chia thành 5 tổ công tác, đồng loạt khám xét 6 địa điểm liên quan đến 5 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực môi trường.

Các đơn vị gồm Công ty Cổ phần Xây dựng và Môi trường Đại Phú; Công ty Cổ phần Kỹ thuật Tiêu chuẩn QCVN Việt Nam; Trung tâm Công nghệ Môi trường (CEFINEA); Trung tâm Phân tích và Đo đạc Môi trường Phương Nam; Công ty Cổ phần Kiểm nghiệm Thực phẩm và Môi trường Navitek.

Quá trình khám xét, lực lượng Công an thu giữ 288 thùng tài liệu, 163 CPU, 3 USB, 4 ổ cứng, 7 thiết bị phân tích chỉ tiêu môi trường và 22 con dấu các loại. Cơ quan điều tra cũng mời làm việc 158 người liên quan cùng một số doanh nghiệp sử dụng hóa đơn để thu thập tài liệu, làm rõ các dấu hiệu vi phạm.

"Hô biến" kết quả vượt quy chuẩn thành đạt chuẩn

Qua đấu tranh và khai thác dữ liệu, Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định các đối tượng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao trong quá trình quản lý, phân tích, kiểm tra để chỉnh sửa thông số môi trường. Theo đó, những chỉ tiêu vượt quy chuẩn bị điều chỉnh thành đạt quy chuẩn hoặc có giá trị thấp hơn kết quả thực tế. Việc can thiệp này khiến kết quả quan trắc không còn phản ánh trung thực tình trạng môi trường tại thời điểm kiểm tra.

Đáng chú ý, theo cơ quan Công an, các đối tượng không thực hiện hành vi một cách riêng lẻ mà có sự móc nối, chỉ đạo và phân công chặt chẽ, với thủ đoạn tinh vi. Khi phát hiện bị điều tra, một số đối tượng còn tìm cách tiêu hủy, chỉnh sửa tài liệu, chứng cứ điện tử và dữ liệu liên quan nhằm che giấu hành vi phạm tội.

Bằng các biện pháp nghiệp vụ, cơ quan điều tra đã thu thập, phục hồi, đối chiếu và củng cố chứng cứ, qua đó làm rõ hành vi của các đối tượng liên quan. Đến nay, Công an TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can về các tội "Giả mạo trong công tác" theo Điều 359 và "Mua bán trái phép hóa đơn" theo Điều 203 Bộ luật Hình sự.

Trong số các bị can có nhiều người giữ vị trí quản lý, điều hành và phụ trách chuyên môn tại các đơn vị quan trắc môi trường. Đáng chú ý, nhóm bị can có cả lãnh đạo doanh nghiệp, giám đốc kỹ thuật, trưởng phòng thí nghiệm và nhân viên trực tiếp thực hiện hoạt động phân tích, kiểm nghiệm. Ngoài ra, một số giám đốc, phó giám đốc các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khác cũng bị khởi tố do liên quan đến hành vi mua bán trái phép hóa đơn nhằm hợp thức hóa các khoản chi phí phát sinh.

Nguy cơ che giấu ô nhiễm, ảnh hưởng đến cộng đồng

Theo Công an TP Hồ Chí Minh, việc làm sai lệch kết quả quan trắc môi trường không chỉ xâm phạm tính trung thực, khách quan của hoạt động phân tích, kiểm nghiệm mà còn tiềm ẩn nguy cơ che giấu tình trạng ô nhiễm.

Kết quả quan trắc là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng đánh giá mức độ tuân thủ quy định bảo vệ môi trường của các tổ chức, doanh nghiệp. Khi số liệu bị chỉnh sửa từ vượt quy chuẩn thành đạt quy chuẩn, những dấu hiệu ô nhiễm có nguy cơ không được nhận diện và xử lý kịp thời. Điều này có thể gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, đồng thời ảnh hưởng đến quyền lợi và môi trường sống của cộng đồng.

Vụ án cũng đặt ra vấn đề về tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường, đặc biệt tại các đơn vị được giao thực hiện phân tích, kiểm nghiệm và phát hành kết quả phục vụ công tác quản lý. Công an TP Hồ Chí Minh khuyến cáo các doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, bảo đảm kết quả phân tích trung thực, khách quan và chính xác. Các tổ chức, cá nhân tuyệt đối không vì lợi ích kinh tế hoặc theo yêu cầu của khách hàng mà can thiệp, chỉnh sửa, làm sai lệch số liệu quan trắc.

Đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ quan trắc môi trường, cơ quan Công an yêu cầu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho hành vi gian lận trong hoạt động kiểm nghiệm, phân tích môi trường. Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, xác định đầy đủ tính chất, mức độ vi phạm để xử lý theo quy định pháp luật.