Trẻ lạm dụng thiết bị điện tử - nguy cơ mất kết nối với thế giới thực

BSCKII Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP Hồ Chí Minh), cho biết khoa thường tiếp nhận trẻ gặp vấn đề liên quan đến việc sử dụng thiết bị điện tử quá mức.

Một bé gái 10 tuổi thường xuyên ở nhà một mình vì cha mẹ bận mưu sinh, điện thoại trở thành người bạn duy nhất. Khi được phát hiện, trẻ đã suy giảm đáng kể khả năng ngôn ngữ, ánh mắt lờ đờ và giảm tương tác với bạn bè.

Một bé trai 7 tuổi được sử dụng máy tính riêng từ nhỏ, dần thu mình, thường lặp lại nội dung trong video, tự cười nói một mình và giảm khả năng tiếp thu bài học. Một trường hợp khác, bé trai 6 tuổi được cha mẹ thường xuyên dùng điện thoại để dỗ dành, ban đầu nghi mắc rối loạn tăng động giảm chú ý nhưng đánh giá sâu cho thấy trẻ suy giảm khả năng tập trung.

Đáng chú ý, một bé gái 14 tuổi chơi game khoảng 5 giờ mỗi ngày. Khi bị hạn chế thiết bị, trẻ cáu gắt, đập phá và có hành vi bạo lực với người thân.

Theo BS Sang, trẻ đến khám vì các vấn đề liên quan đến lạm dụng màn hình chiếm khoảng 70-80% trong tổng số gần 100 lượt khám mỗi ngày tại khoa. Nếu không được can thiệp sớm, những ảnh hưởng này có thể kéo dài.

Bác sĩ lưu ý, phụ huynh cũng cần nhìn lại thói quen sử dụng thiết bị của chính mình. Việc dùng điện thoại để giữ trẻ ngồi yên hoặc ít tương tác trực tiếp với con có thể làm giảm cơ hội giao tiếp, vui chơi và vận động của trẻ. Thiết bị điện tử đặt trong phòng ngủ cũng khiến thời gian sử dụng khó kiểm soát.

Trẻ sử dụng màn hình quá mức có thể xuất hiện các biểu hiện như khó tập trung, giảm giao tiếp bằng mắt, ngại tương tác trực tiếp, vốn từ hạn chế, khó ngủ, mệt mỏi hoặc thay đổi hành vi như bồn chồn, cáu gắt.

Phụ huynh nên cùng con xây dựng thói quen sử dụng thiết bị hợp lý, hạn chế điện thoại trong bữa ăn và thời gian vui chơi cùng gia đình. Thay vì chỉ cấm đoán, cha mẹ nên dành thời gian chơi, trò chuyện với trẻ, khuyến khích vận động và các hoạt động ngoài trời. Không nên đặt thiết bị điện tử trong phòng ngủ của trẻ để dễ kiểm soát thời gian sử dụng.