Hành trình truyền bá chữ Quốc ngữ ở Việt Nam

Góc trưng bày ảnh nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh và các tờ báo do ông làm chủ bút, bao gồm Đông Dương tạp chí, Đăng cổ tùng báo, Lục tỉnh tân văn, Trung Bắc tân văn... Ảnh: VnE

Những tờ báo, tạp chí không chỉ là những tư liệu gốc, độc bản, mà còn cho người xem thấy hành trình của việc truyền bá, phát triển chữ Quốc ngữ ở Việt Nam.

Gia Định báo - tờ báo Quốc ngữ đầu tiên của báo chí Việt Nam đã ra đời năm 1865, cách đây vừa tròn 145 năm. Tờ báo ra đời do nhu cầu của chế độ thuộc địa, nhưng người Việt đã biết cách giành tờ báo về mình, đưa tờ báo trở thành công cụ phổ biến, truyền bá chữ Quốc ngữ và kiến thức mới đến với người Việt Nam.

Cùng với Gia Định báo, nhiều tớ báo khác cũng đã ra đời như Lục tỉnh tân văn, Đông dương tạp chí, An nam tạp chí… Lịch sử báo chí Việt Nam cũng ghi nhận tên tuổi của nhiều nhà báo như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh…

Giai đoạn tiếp theo, báo chí đã trở thành cầu nối trong việc đưa văn học nước ngoài vào Việt Nam và phát triển nền văn học nước nhà. Báo chí đã là “bà đỡ” cho nhiều tác phẩm văn học của Ngô Tất Tố, Vũ Trọng Phụng, Xuân Diệu, Huy Cận, Nam Cao, Nguyễn Huy Tưởng.

Gần 150 tác phẩm báo chí đã cho thấy diện mạo của báo chí Việt Nam trong gần một thế kỷ. Sự phát triển của báo chí cũng song hành với sự phát triển chữ Quốc ngữ, văn học, công nghệ, và tư tưởng cho người dân Việt Nam.

Sinh thời, Trương Vĩnh Ký từng nói: “Thay máu cho một dân tộc phải dùng báo chí”. Chính quan điểm quyết liệt đó đã mang lại sự phát triển mạnh mẽ của báo chí cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 và đặt nền móng cho báo chí Việt Nam.