Một học thuyết quân sự hoàn toàn mới được công bố sau vụ 11/9, với chiến lược “đánh đòn phủ đầu” lấy thực lực quân sự làm chủ chốt và nó cũng đã làm thay đổi chiến lược an ninh của Mỹ . Trong không khí phẫn uất về sự tàn bạo của loạt vụ khủng bố đẫm máu ngày 11/9, chính quyền của tổng thống Bush khi đó đã phát động một cuộc chiến tranh toàn cầu chống chủ nghĩa khủng bố với sự ủng hộ của rất nhiều quốc gia trên thế giới.
Trong suốt hơn 1 thập kỷ qua, cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố do Mỹ phát động đã không chỉ dừng lại ở việc tiêu diệt mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qaeda và những chân rết của chúng, mà trên thực tế nó đã được mở rộng và nâng lên thành một chiến lược an ninh mang nhiều mầu sắc về lợi ích địa chính trị.
Tác động cuộc chiến chống khủng bố Mỹ
Vào đúng ngày nước Mỹ kỷ niệm 11 năm vụ tấn công khủng bố 11/9 kinh hoàng đã làm thay đổi thế giới, Lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Benghazi, Libya đã bị các tay súng tấn công. Đại sứ Mỹ Stevens và 3 nhân viên người Mỹ khác đã thiệt mạng.
Thành phố Benghazi, Libya, đã từng là trung tâm đầu não của cuộc nổi dậy lật đổ nhà lãnh đạo Libi Gadafi năm ngoái. Nước Mỹ đã đổ rất nhiều tiền của vào đây, cho lực lượng lật đổ ông Gadafi, để thúc đẩy cái mà người ta gọi là dân chủ. Điều trớ trêu là chính tại đây các mục tiêu của Mỹ lại bị tấn công.
Vụ bạo lực này chỉ là khởi đầu cho một phong trào chống Mỹ lan nhanh như một ngọn lửa lớn, được cho là bắt nguồn từ một bộ phim có nội dung xúc phạm đạo Hồi do những người Mỹ gốc Ai Cập sản xuất lan truyền trên mạng Internet. Đến nay, các cuộc biểu tình chống Mỹ đã nổ ra tại 20 quốc gia.
Nhà Trắng cho rằng, làn sóng phản đối này không phải là sự phản đối chính sách của Mỹ hay chính phủ Mỹ tại Trung Đông.
Ông Jay Carney, Phát ngôn viên Nhà Trắng: "Chúng ta cần hiểu rằng, tình trạng bạo lực hiện nay không phải là sự phản ứng đối với chính sách của Mỹ, cũng hoàn toàn không phải là phản ứng đối với chính quyền Mỹ, hay người Mỹ. Đó là phản ứng đối với một bộ phim, mà chúng tôi đánh giá là đáng lên án và ghê tởm. Nhưng không có gì để biện minh cho hành động bạo lực để phản ứng với bộ phim đó. Nhắc lại một lần nữa, không có gì để biện minh cho bạo lực. Chúng tôi phản đối và lên án điều đó.”
Nhưng thực tế, những phản ứng hiện nay trong thế giới Hồi giáo có phải hoàn toàn là do một bộ phim xúc phạm nhà tiên tri Mohamed? Hay nó chỉ là mồi lửa để thổi bùng lên những tích tụ dồn nén lâu nay?
Hơn một thập kỷ kể từ vụ tấn công khủng bố 11/9, các mục tiêu của Mỹ ở khắp thế giới Hồi giáo lại bị đe dọa một cách cấp thiết. Sẽ là hơi quá nếu so sánh tác động của vụ tấn công ở Benghazi hay làn sóng bài Mỹ hiện nay với vụ tấn công kinh hoàng 11 năm trước. Nhưng nó cho thấy một điều rằng, những nguy cơ của cuộc chiến chống khủng bố mà Washington phát động cách đây một thập kỷ chưa bao bao giờ chấm dứt, dù chính quyền của tổng thống Obama trong nhiệm kỳ này đã có những bước đi nhằm hàn gắn hay vá víu hình ảnh của nước Mỹ trong thế giới Hồi giáo.
Sau sự kiện 11/9 năm 2001, cựu tổng thống Mỹ Bush đã phát động hai cuộc chiến tranh tại Afghanistan và Iraa để tuyên chiến với chủ nghĩa khủng bố và mạng lưới Al Qaeda của Osama Bin Laden. Hai cuộc chiến đó được nhìn nhận trong thế giới Hồi giáo không khác gì các cuộc chiến xâm lược và nó tích tụ hận thù nhằm vào nước Mỹ.
Từ sau khi lên nắm quyền, Tổng thống Mỹ Obama đã cố gắng có những động thái nhằm xoa dịu những phản ứng tiêu cực chống Mỹ trong thế giới hồi giáo. Mỹ rút quân hoàn toàn khỏi Iraq năm 2011 và bắt đầu kết thúc cuộc chiến 10 năm ở Afghanistan. Osama Bin Laden, trùm khủng bố đứng đầu trong danh sách kẻ thù của Mỹ cũng đã bị tiêu diệt.
Nhưng những hậu quả mà một thập kỷ chống khủng bố của Mỹ để lại ở Trung Đông cũng không phải là nhỏ. Lời hứa của ông Obama về một nước Iraq “có chủ quyền, ổn định và tự cường với một chính phủ do người dân bầu ra” sau khi Mỹ rút quân chưa thành hiện thực, mà trái lại những mâu thuẫn sắc tộc giữa người hồi giáo dòng Siai, Sunni và người Kurt còn âm ỉ mạnh hơn. Ở Afghanistan, thế lực của các tay súng Taliban đang trở lại mạnh mẽ.
Phong trào phản kháng Mùa Xuân Arab nổ ra năm 2011 nhằm thay đổi các chế độ chuyên quyền ở Trung Đông Bắc Phi làm bất ngờ Washington, nhưng việc can dự một cách tích cực vào tiến trình này bằng cách đổ tiền của tài trợ cho các cuộc nổi dậy vẫn không sao cứu vãn lại niềm tin của người Hồi giáo đối với hình ảnh nước Mỹ. Đó là bởi tác động của tiến trình này vẫn là một Trung Đông hỗn loạn và bạo lực.
Một cuộc nội chiến vẫn đang tiếp diễn ở Syria, được kích động bởi các thế lực bên ngoài. Ở Ai Cập, chính phủ mới đã được bầu lên sau một tiến trình dân chủ. Nhưng bất ổn đang hiện hữu. Thêm vào đó, tình trạng hỗn loạn của quá trình chuyển tiếp ở nhiều nước Trung Đông Bắc Phi không khác gì mảnh đất mầu mỡ để các lực lượng khủng bố cực đoan phát triển.
Nhưng Nhà Trắng vẫn có những lựa chọn của mình. Tổng thống Mỹ Barack Obama phát biểu: “Nước Mỹ là bạn bè, chúng tôi không chỉ quan tâm đến nước chúng tôi, những lợi ích của chúng tôi mà còn quan tâm đến các bạn, mặc dù có những tiếng nói hiểu lầm, nghi kỵ muốn chia rẽ các quốc gia và các nền văn hóa, nhưng nước Mỹ không bao giờ rút lui khỏi thế giới.”
Tuyên bố này được ông Obama đưa ra như một thông điệp gửi đến thế giới Hồi giáo, khi các cuộc biểu tình bài Mỹ vẫn đang lan rộng khắp nơi. Đó không hoàn toàn là những lời xoa dịu phản ứng tức giận, mà sẽ được hiểu như tuyên bố về các chính sách mà chính quyền Mỹ sẽ theo đuổi sắp tới.
Nhân 11 năm sau vụ khủng bố 11/9 và cũng là 11 năm cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ được phát động, mời Quý vị cùng chương trình toàn cảnh thế giới nhìn lại cuộc chiến này, về những được mất của Mỹ cũng như về tương lai của cuộc chiến chống khủng bố dưới góc nhìn địa chính trị, với những nhận định của chuyên gia phân tích các vấn đề quốc tế - ông Lương Văn Kế, Khoa Quốc tế học, Đại học Xã hội và Nhân văn.
Mời Quý vị theo dõi Video tại đây: Toàn cảnh thế giới - 16/09/2012
Bình luận (0)