Trưởng đại diện Cơ quan thường trú VTV tại Trung Quốc: Áp lực lớn nhất là vượt qua chính mình

Với hành trang là 20 năm gắn bó cùng ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc, Huyền Trang không chỉ mang trọng trách chuyển tải nhịp đập của một cường quốc thế giới tới khán giả Việt Nam mà còn ấp ủ khát vọng khẳng định thương hiệu truyền hình quốc gia tại địa bàn trọng điểm này. 

Hành trình 20 năm và "mối duyên tiền định" với đất nước tỷ dân

Huyền Trang có thể chia sẻ về nhiệm vụ của mình tại cơ quan thường trú VTV tại Trung Quốc?

Là một phóng viên thường trú, nhiệm vụ của tôi là thực hiện các tin, bài, phóng sự về hoạt động của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại Trung Quốc, về các vấn đề nóng, được quan tâm tại địa bàn, về quan hệ hợp tác Việt - Trung trên các lĩnh vực, cộng đồng người Việt Nam tại Trung Quốc, phục vụ các bản tin thời sự, chuyên mục, chương trình trên các kênh sóng của VTV, bao gồm cả kênh truyền hình đối ngoại quốc gia Vietnam Today và các tin bài bằng tiếng Anh. Bên cạnh đó, trên cương vị là Trưởng đại diện Cơ quan thường trú tại Trung Quốc, tôi cũng đảm nhiệm công tác điều hành, quản lý văn phòng, công tác nghiên cứu báo cáo địa bàn, kết nối với các đối tác Trung Quốc, thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại trong phạm vi chức trách của mình.

Cảm xúc đầu tiên của Trang khi bắt đầu công việc ở môi trường mới này là gì?

Có thể nói là vừa lạ mà vừa quen. Lạ vì sau 14 năm công tác tại VTV, đây là lần đầu tiên tôi đi nhiệm kỳ ở nước ngoài, quá nhiều điều mới mẻ, bỡ ngỡ. Nhưng cũng có phần quen thuộc vì Trung Quốc là nơi tôi đã từng học tập và có những gắn kết nhất định.

Sau thời gian làm quen, bạn đã quen với cuộc sống tại Trung Quốc chưa?

Tôi đã quen dần với công việc, cuộc sống ở Bắc Kinh. Mọi việc cũng dần đi vào quỹ đạo. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều điều mới mẻ để trải nghiệm, khám phá, học hỏi, hoàn thiện mỗi ngày và cũng không ít những thách thức phải vượt qua.

Trang có thể chia sẻ về mối duyên, tình cảm của mình với đất nước Trung Quốc?

Tôi có mối duyên với đất nước Trung Quốc từ khá sớm. Cách đây 20 năm, tôi trở thành sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ và Văn hoá Trung Quốc. Năm 2009, tốt nghiệp đại học, tôi được nhận học bổng Thạc sĩ tại Trung Quốc. Năm 2011, sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ, tôi về nước và thi tuyển vào Đài THVN, trở thành biên tập viên bản tin tiếng Trung của VTV4. Giờ đây, tôi trở lại Trung Quốc với vai trò một phóng viên thường trú. Chặng đường 20 năm gắn kết là nền tảng và hành trang để tôi thử thách bản thân trong một nhiệm vụ mới với rất nhiều thách thức đòi hỏi mình phải vượt qua và phải làm tốt.

Áp lực từ "cái bóng" người tiền nhiệm hay nỗ lực vượt qua chính mình?

Việc tiếp nối một đồng nghiệp giàu kinh nghiệm như phóng viên Châu Thái Bình mang đến cho Trang lợi thế hay áp lực gì?

Tôi là phóng viên trẻ, lần đầu tiên đi nhiệm kỳ, lại được dìu dắt bởi một người tiền nhiệm giàu kinh nghiệm và luôn sẵn sàng chia sẻ với đàn em như anh Châu Thái Bình thì đó là lợi thế. Trước khi sang địa bàn, anh Bình đã trao đổi, hướng dẫn tôi kỹ càng về giấy tờ, thủ tục. Khi sang đây, trong quá trình bàn giao, anh Bình cũng hướng dẫn tôi nhiều việc, bao gồm cả công việc chuyên môn, công tác quản lý điều hành văn phòng, và cả những việc liên quan đến cuộc sống thường nhật.

Việc anh Bình đã hoàn thành xuất sắc nhiệm kỳ gần 10 năm của mình tại Trung Quốc không gây áp lực gì cho tôi. Tôi coi đó là tấm gương để mình học tập và phấn đấu. Áp lực ở đây là làm sao để vượt lên chính bản thân mình, để mình có thể tiến bộ mỗi ngày, hoàn thành tốt nhiệm vụ được Lãnh đạo Đài giao phó.

Trang nhìn nhận vai trò mới của mình như thế nào khi không chỉ là nhiệm vụ một phóng viên thường trú, mà còn là người tiếp nối tại cơ quan thường trú đã được thành lập hơn 12 năm?

Là phóng viên thường trú thì việc đưa tin về tình hình ở địa bàn là công việc thường quy rồi. Còn công việc đưa Việt Nam ra thế giới, đưa thương hiệu VTV đến Trung Quốc cũng rất quan trọng. Các anh chị tiền nhiệm của tôi đều đã làm rất tốt những nhiệm vụ này, tôi cũng hy vọng mình có thể kế thừa và phát huy những thành tựu đó.

Linh hoạt để không "lỡ nhịp" thời sự

Thời gian đầu tác nghiệp tại nước bạn, Trang đã gặp những khó khăn gì?

Trung Quốc là một địa bàn khá nhạy cảm và cẩn trọng trong công tác tuyên truyền, báo chí, quản lý phóng viên nước ngoài rất chặt chẽ, nên mọi nhu cầu ghi hình, phỏng vấn gần như đều phải thông qua liên hệ, trao đổi với phía bạn, khi được chấp thuận mới có thể tác nghiệp. Trình tự, thủ tục liên hệ cũng mất khá nhiều thời gian, nên đôi khi có thể lỡ mất tính thời sự của thông tin, sự kiện. Địa bàn Trung Quốc có nhiều đề tài hay, tuy nhiên với đặc thù như vậy nên phải linh hoạt, sáng tạo trong xử lý tin bài.

So với đội ngũ phóng viên được lựa chọn thường trú ở nước ngoài, Lã Trang là một trong những phóng viên trẻ, bạn có định hướng cách đưa tin, phóng sự… của mình theo màu sắc hay thế mạnh nào để vừa phù hợp với VTV vừa tạo dấu ấn riêng?

Tôi nghĩ dù đưa tin theo màu sắc hay phong cách nào đi chăng nữa thì trước hết phải đảm bảo nội dung chân thực, khách quan, kịp thời, chính xác về mặt tư tưởng chính trị, hình ảnh đúng, đủ, đẹp, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền và thể hiện quan điểm đúng đắn của VTV. Cá nhân tôi luôn cố gắng tìm tòi để làm mới cách thể hiện phóng sự, về mặt hình ảnh hay dẫn hiện trường, để vừa bổ trợ cho mặt nội dung, vừa thu hút khán giả. Bên cạnh đó, tôi tiếp tục trau dồi tiếng Anh để có thêm nhiều sản phẩm cho Vietnam Today.

Trung Quốc là một trong những cường quốc về kinh tế, khoa học công nghệ... hàng đầu thế giới. Trang có kế hoạch lựa chọn tiếp cận đề tài và truyền tải các câu chuyện về AI, xe điện, năng lượng sạch… hay những mảng đề tài nào mà khán giả của mình đang quan tâm?

Hiện nay mảng đề tài về khoa học công nghệ cao: AI, xe điện, robot hình người, năng lượng sạch… hay những vấn đề liên quan đến kinh tế Trung Quốc, xu hướng tiêu dùng, xuất khẩu nông sản, đường sắt cao tốc, công nghiệp văn hoá của Trung Quốc… rất được khán giả quan tâm. Đây cũng là những đề tài mà chúng tôi đã, đang và sẽ tiếp tục đeo bám.

Có một mảng đề tài nữa rất hay, mang tính so sánh đối chiếu tốt, đó là kinh nghiệm quản trị xã hội của Trung Quốc. Ví dụ: giải quyết ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí, hạn chế phương tiện cá nhân, ứng phó già hoá dân số, quản lý giao thông công cộng, quản lý nhà đất… Những kinh nghiệm hay, bài học thành công của phía bạn cũng được nhiều khán giả quan tâm.

Thời sự quốc tế luôn đòi hỏi phân tích nhanh, chính xác và khách quan. Bạn làm thế nào để đáp ứng nhu cầu thông tin của khán giả hiện nay?

Tôi nghĩ, việc cần làm trước tiên là phải không ngừng bổ sung, tích luỹ kiến thức. Những vấn đề quốc tế hiện nay đều khá phức tạp, cần phải đặt trong lăng kính đa chiều, soi chiếu và phân tích từ nhiều góc độ mới có thể phản ánh được chính xác bản chất của sự kiện, hiện tượng, vấn đề. Hơn nữa, bây giờ khán giả tiếp cận với rất nhiều thông tin nhanh, nóng trên mạng xã hội nên truyền hình sẽ là kênh thông tin để khán giả có thể tìm hiểu sâu vấn đề, để xem cách suy nghĩ và ứng xử của các bên liên quan với những vấn đề nóng đó. Cho nên tôi luôn đặt yêu cầu cho mình là phải kể câu chuyện một cách chuẩn chỉnh, ngay ngắn, điềm tĩnh. Tôi chưa có nhiều kinh nghiệm làm thời sự quốc tế, nhưng ưu điểm lớn nhất của mình là chịu khó học hỏi và cầu thị, nên sẽ cố gắng tích luỹ kiến thức và kinh nghiệm để mang đến cho khán giả những sản phẩm truyền hình chất lượng hơn.

Cảm ơn Huyền Trang!