Hội nhóm này đang gây chú ý từ dư luận mạng xã hội. Ảnh: Chụp từ màn hình.
Những ngày qua, nhóm Facebook "Con ghét bố mẹ" thu hút sự chú ý với nhiều bài viết xoay quanh quan hệ cha mẹ - con cái. Theo thông tin hiển thị, nhóm được thành lập ngày 17/1/2021 và đến trưa ngày 5/10 có hơn 398 nghìn thành viên. Sự phát triển của hội nhóm này khiến nhiều phụ huynh lo lắng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thay vì chỉ nhìn vào tên gọi hay số lượng thành viên, cần quan tâm đến nội dung, cách tương tác và những tác động mà cộng đồng trực tuyến có thể tạo ra đối với trẻ.
Cẩn trọng với "bẫy" đồng cảm trên không gian mạng
Trao đổi với phóng viên Thời báo VTV, TS.LS Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, cho rằng bản thân tên gọi "Con ghét bố mẹ" chưa quyết định tính chất pháp lý của hội nhóm. Điều cần quan tâm là nội dung được đăng tải và cách các thành viên sử dụng không gian này.
Pháp luật bảo đảm quyền tự do ngôn luận, quyền bày tỏ quan điểm, thái độ của công dân trước các vấn đề xã hội. Với trẻ em, pháp luật cũng ghi nhận quyền được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về những vấn đề mình quan tâm. Vì vậy, khi trẻ nói rằng mình buồn, giận hoặc cảm thấy không được cha mẹ thấu hiểu không đồng nghĩa với hành vi vi phạm pháp luật.
"Cụm từ 'con ghét bố mẹ' có thể phản ánh một trạng thái cảm xúc, sự phản kháng hoặc nhu cầu được chia sẻ của một bộ phận trẻ em, thanh thiếu niên đang gặp khó khăn trong quan hệ gia đình", TS.LS Đặng Văn Cường phân tích.
Vấn đề pháp lý xuất hiện khi việc bày tỏ chuyển thành hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác như chửi bới, xúc phạm danh dự, bịa đặt thông tin, công khai đời tư, đe dọa hoặc kích động bạo lực.
Do đó, cần phân biệt rõ giữa cho trẻ được nói và cổ súy trẻ làm điều sai trái. Một diễn đàn để trẻ chia sẻ việc bị cha mẹ mắng, kiểm soát hoặc đối xử không phù hợp có thể trở thành kênh tìm kiếm sự hỗ trợ. Nhưng nếu nội dung chuyển sang kêu gọi trả thù, đánh lại cha mẹ, bỏ nhà đi hoặc tự gây tổn thương thì tính chất vấn đề đã khác.
Theo TS.LS Đặng Văn Cường, trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trên mạng xã hội cần được xem xét dựa trên hành vi, vai trò, mức độ biết và khả năng kiểm soát của từng người. Người trực tiếp đăng tải nội dung xúc phạm, vu khống hoặc xâm phạm quyền riêng tư trước hết phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Với quản trị viên, trách nhiệm cũng cần được xem xét theo vai trò và hành vi cụ thể, không thể mặc nhiên coi người lập nhóm phải chịu trách nhiệm giống người đăng nội dung vi phạm. Tuy nhiên, với những nhóm có đông trẻ em, quản trị viên cần chủ động xây dựng quy tắc, xử lý nội dung kích động bạo lực, tự gây thương tích, dụ dỗ trẻ gặp người lạ hoặc khuyến khích hành vi nguy hiểm.
Đóng một hội nhóm chưa chắc giải quyết được nhu cầu chia sẻ của trẻ. Điều quan trọng hơn là gia đình, nhà trường và xã hội cần tạo những kênh an toàn để trẻ được bày tỏ, được lắng nghe và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn. Khi trẻ được tôn trọng trong tiếng nói và được định hướng cách ứng xử có trách nhiệm, không gian mạng sẽ trở thành nơi hỗ trợ sự phát triển lành mạnh, thay vì đẩy trẻ xa hơn khỏi gia đình. Mục tiêu cuối cùng là tạo môi trường để trẻ được nói, được lắng nghe và được hướng dẫn cách nói có trách nhiệm trên không gian mạng.
Làm rõ nghĩa vụ của các hội nhóm trên không gian mạng
Theo luật sư Cường, Nghị định 147/2024/NĐ-CP ra đời cũng đã làm rõ nghĩa vụ của quản trị viên (Admin) trong việc chủ động gỡ bỏ thông tin độc hại, xâm phạm dữ liệu cá nhân hay ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em ngay khi tiếp nhận phản ánh.
Khi một hành vi vượt quá ranh giới giãi bày tâm sự và biến thành bêu rếu, xúc phạm nghiêm trọng danh dự người khác, chế tài xử lý sẽ không dừng lại ở mức nhắc nhở hay xóa bài. Theo các quy định hiện hành, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/12/2025).
Thậm chí, trong trường hợp vi phạm có tính chất nghiêm trọng, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Làm nhục người khác" (Điều 155) hoặc tội "Vu khống" (Điều 156) Bộ luật Hình sự, với tình tiết định khung là sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông. Khung hình phạt cao nhất có thể lên đến 5 năm tù đối với tội Làm nhục người khác và 7 năm tù đối với tội Vu khống.
TS. Luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam.
Đặc biệt, việc triển khai Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026) càng củng cố thêm khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, nhắc nhở mỗi cá nhân rằng câu chuyện của bản thân không đồng nghĩa với quyền tự ý công khai thông tin riêng tư, đời sống gia đình của người khác lên mạng.
Tuy nhiên, việc xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật hay đóng cửa các hội nhóm tiêu cực chỉ là phần ngọn của bài toán. Điều đáng lo ngại nhất không phải là câu nói "con ghét cha mẹ", mà là việc đứa trẻ sẽ nhận được sự định hướng nào từ đám đông trên mạng xã hội khi đang ở trong trạng thái tổn thương tâm lý. Sự tác động tiêu cực dai dẳng có thể biến một bộc phát nhất thời thành tâm lý chống đối kéo dài, thậm chí tạo kẽ hở cho các đối tượng xấu tiếp cận, thao túng hay lôi kéo trẻ vào những hành vi nguy hiểm.
Để giải quyết tận gốc hiện tượng này, Luật sư Cường cho rằng, cần có sự vào cuộc đồng bộ và một cơ chế bảo vệ nhiều tầng từ gia đình, nhà trường, nền tảng công nghệ cho đến cơ quan chức năng.
Thứ nhất, lực lượng chức năng và các nền tảng mạng xã hội cần duy trì cơ chế rà soát, phát hiện sớm nhằm bóc gỡ các nội dung độc hại, kích động bạo lực hoặc xâm phạm trẻ em.
Thứ hai, chúng ta cần xây dựng các diễn đàn, kênh tư vấn học đường và cộng đồng an toàn để trẻ được cất tiếng nói một cách lành mạnh, có trách nhiệm và đúng khuôn khổ đạo đức, pháp luật.
Thứ ba, và cũng là yếu tố cốt lõi nhất, chính là sự chuyển biến từ trong chính mỗi mái nhà. Cha mẹ và thầy cô không nên chỉ dừng lại ở việc cấm đoán sử dụng thiết bị hay vội vã quy chụp, chỉ trích khi thấy con có biểu hiện tiêu cực trên mạng. Thay vì kết luận trẻ "hư" hay "bất hiếu", người lớn cần chậm lại một nhịp để đặt câu hỏi: "Điều gì đã khiến con cảm thấy như vậy?".
Trẻ em cần nhận được sự lắng nghe, đồng hành từ cha mẹ và sự hỗ trợ kịp thời từ nhà trường sẽ không còn nhu cầu đi tìm kiếm sự công nhận hay giải tỏa ấm ức ở những hội nhóm độc hại trên mạng xã hội. Không gian mạng không nên là nơi trẻ bị buộc phải im lặng, nhưng tuyệt đối không thể trở thành nơi cổ xúy cho sự thù ghét hay làm tổn thương người khác. Một xã hội văn minh chỉ có thể được xây dựng khi quyền được lên tiếng của trẻ em và quyền được tôn trọng của người khác luôn được bảo đảm song hành.
Bình luận (0)