Một chương trình truyền hình ngày nay có thể được khán giả biết đến từ một đoạn phỏng vấn hậu trường, thử thách nhanh hoặc khoảnh khắc thú vị trên mạng xã hội trước khi họ tìm xem bản đầy đủ. Cuộc gặp gỡ giữa chương trình và người xem vì thế không còn giới hạn trong khung giờ phát sóng hay trên màn hình tivi.
Sự thay đổi ấy đặt ra yêu cầu mới cho nhà sản xuất: vừa duy trì chất lượng chương trình chính, vừa phát triển cách tiếp cận phù hợp với từng nền tảng. Tuy nhiên, thích ứng không nhất thiết đồng nghĩa rút ngắn mọi nội dung hoặc thay đổi toàn bộ format. Điều quan trọng là mở thêm cách kết nối với khán giả mà không đánh mất những giá trị khiến chương trình được lựa chọn.
Khán giả thay đổi cách xem, không chỉ thời lượng xem
Sự phổ biến của video ngắn dễ dẫn tới nhận định rằng công chúng không còn kiên nhẫn với nội dung dài. Nhưng thời lượng chỉ là một phần của vấn đề. Quyền lựa chọn thời điểm, thiết bị và phần nội dung muốn theo dõi cũng làm thay đổi thói quen tiếp nhận truyền hình.
Khán giả ở thời đại số đã có sự thay đổi nhất định trong cách đón xem một chương trình truyền hình. - Ảnh: Hải Nam.
Một người có thể xem đoạn trình diễn trong giờ nghỉ, sau đó dành thời gian theo dõi cả tập khi thuận tiện. Người khác chỉ quan tâm đến một khách mời hoặc muốn xem lại một phần thi. Những nhu cầu ấy có thể cùng tồn tại, đòi hỏi chương trình có nhiều cách phục vụ thay vì chỉ một phiên bản duy nhất.
Vì vậy, cần phân biệt việc ít xem theo lịch phát sóng với việc không còn quan tâm đến nội dung. Tương tự, sự gián đoạn của một chương trình có thể liên quan đến chi phí, bản quyền, tài trợ hoặc chiến lược sản xuất. Nếu chỉ xem video ngắn là nguyên nhân, giải pháp dễ dừng ở việc cắt thời lượng mà chưa xử lý đúng vấn đề.
Không chỉ đưa bản phát sóng lên internet
Đăng toàn bộ chương trình lên nền tảng số mới chỉ giải quyết việc nội dung có mặt ở đâu. Để được tìm thấy và theo dõi, sản phẩm còn cần cách giới thiệu, tổ chức và kết nối thuận tiện. Tên gọi rõ ràng, hình ảnh nhận diện thống nhất, danh sách tập dễ tìm và thông tin phát hành đầy đủ đều góp phần tạo trải nghiệm liền mạch.
Để có thể tiếp cận được với nhiều khán giả nhất có thể, việc chỉ đăng tải đầy đủ nội dung chương trình lên các nền tảng số là chưa đủ - Ảnh: Studio 3.
Những trích đoạn nổi bật, thường được gọi là "best cut", có thể giúp công chúng tiếp cận một câu chuyện hoặc tiết mục trước khi quyết định xem tiếp. Trong cuộc trao đổi với Thời báo VTV về Studio 3, đạo diễn Lê Mỹ Cường cho rằng chương trình cần hấp dẫn người xem truyền hình, đồng thời có chất liệu phù hợp để tiếp cận khán giả trên VTVgo và các nền tảng số khác.
Đạo diễn Lê Mỹ CườngTuy nhiên, đây là một khả năng cần được tạo điều kiện, không phải kết quả tự động. Người xem cần biết đoạn trích thuộc chương trình nào, tìm bản đầy đủ ở đâu và có lý do để tiếp tục theo dõi. Bản dài phải mang lại bối cảnh, diễn biến hoặc chiều sâu bổ sung, thay vì chỉ kéo dài những gì đã xuất hiện trong clip ngắn.
Nội dung phái sinh mở thêm câu chuyện ngoài sóng
Bên cạnh việc khai thác bản phát sóng, chương trình còn có thể sản xuất nội dung riêng cho nền tảng số. Khác với trích đoạn được chọn từ tập chính, nội dung phái sinh bổ sung câu chuyện, góc nhìn hoặc trải nghiệm mới. Đây là cách mở rộng đời sống của chương trình mà không nhất thiết đưa mọi chất liệu vào cùng một thời lượng phát sóng.
Với Studio 3, những cuộc phỏng vấn hậu trường khách mời hay thử thách nhanh tạo thêm không gian tương tác bên cạnh nội dung chính. Một câu hỏi ngắn về thói quen, ký ức hoặc phản ứng trước tình huống vui có thể cho thấy góc khác của nhân vật. Các nội dung này phục vụ cách tiếp nhận trên mạng xã hội nhưng vẫn gắn với cuộc gặp gỡ đã được xây dựng trong chương trình.
Trang Pháp giải đề thi tiếng Pháp tại Studio 3 - Ảnh: Hải Nam.
Ca sĩ Trang Pháp tham gia Thử thách Giải đề thi tiếng Pháp trên nền tảng số của Studio 3 - Ảnh chụp màn hình TikTok SAO24H.
Ở Đường lên đỉnh Olympia, phỏng vấn tâm trạng trước trận đấu, cảm nghĩ sau cuộc thi hay những khoảnh khắc hài hước giúp khán giả hiểu thí sinh ngoài bảng điểm. Người xem có thể biết thêm về sự hồi hộp, tình bạn hoặc tính cách của các nhà leo núi. Trong khi đó, bản phát sóng vẫn giữ trọng tâm ở kiến thức, luật chơi và diễn biến tranh tài.
Video phỏng vấn các Nhà leo núi trước trận Chung kết năm của Đường lên đỉnh Olympia giúp cho khán giả của các nền tảng số có thể có thêm góc nhìn thú vị về cảm xúc của các thí sinh - Ảnh chụp màn hình TikTok VTV Shows.
Những khoảnh khắc hậu trường vui nhộn, những nội dung độc quyền được đăng tải trên nền tảng số của các chương trình truyền hình là một trong những cách thu hút và kết nối với khán giả hiệu quả - Ảnh: Tuấn An.
Giá trị của nội dung phái sinh nằm ở khả năng bổ sung, không phải lặp lại hoặc thay thế chương trình chính. Việc lựa chọn cũng cần phù hợp với nhân vật: sự gần gũi không đồng nghĩa khai thác quá mức đời tư, còn tiếng cười không nên được tạo ra bằng cách khiến người tham gia khó xử. Với thí sinh ở độ tuổi học sinh, sự thận trọng này càng cần thiết.
Giữ bản sắc không có nghĩa giữ nguyên mọi chi tiết
Có thêm sản phẩm số giúp nhà sản xuất phân bổ chất liệu hợp lý hơn. Không phải mọi trò chơi ngắn, câu hỏi nhanh hoặc khoảnh khắc hậu trường đều cần xuất hiện trong tập chính. Khi mỗi phiên bản đảm nhiệm một vai trò rõ ràng, chương trình có thể tiếp cận nhiều nhóm khán giả mà không phải thay đổi cấu trúc chỉ để tạo những đoạn dễ lan truyền.
Tuy vậy, nội dung phái sinh cũng không thay thế nhu cầu làm mới chương trình gốc. Lời dẫn dài, phần giới thiệu lặp lại hoặc cách giải thích luật khó hiểu đều có thể được điều chỉnh. Cải thiện nhịp dựng, bổ sung thông tin trực quan hay tổ chức lại các phần nội dung có thể giúp người xem tiếp cận tốt hơn mà không làm thay đổi mục tiêu ban đầu.
Việc cập nhật xu hướng và thay đổi cách dẫn dắt chương trình để có thể khai thác được trên nội dung số với những đoạn best-cut là một điều quan trọng - Ảnh: Dương Duy.
Điều cần bảo vệ là giá trị mà chương trình cam kết với khán giả. Cuộc thi kiến thức cần giữ chất lượng câu hỏi và sự công bằng; chương trình tài năng cần đặt năng lực người chơi ở trung tâm. Talkshow cần có đối thoại, còn chương trình trải nghiệm phải mang lại hiểu biết ngoài những phản ứng vui vẻ.
Bởi vậy, đổi format nên bắt đầu từ câu hỏi: thay đổi này giúp người xem hiểu nội dung và nhân vật tốt hơn hay chỉ tạo thêm sự chú ý? Một thử thách mới cần làm rõ năng lực, một tương tác trực tuyến cần có ý nghĩa và một cách dựng mới phải giữ được bối cảnh. Đổi mới có cơ sở khi phục vụ trải nghiệm chung, thay vì chạy theo hình thức đang thịnh hành.
Lượt xem cần chuyển thành sự gắn bó
Sức hút của từng clip không đồng nghĩa với sức sống của cả chương trình. Một đoạn phỏng vấn có thể được chia sẻ rộng nhưng người xem chưa chắc nhớ tên sản phẩm hoặc quay lại tập tiếp theo. Tùy mục tiêu, nhà sản xuất cần theo dõi thêm thời gian xem, mức độ quay lại và khả năng nhận diện chương trình, thay vì chỉ cộng lượt xem trên các nền tảng.
Phát triển nhiều định dạng cũng đòi hỏi kế hoạch sản xuất tương ứng. Nội dung số cần được tính toán từ trước để chuẩn bị câu hỏi, nhân sự, hình thức ghi hình và sự đồng thuận của người tham gia. Nếu chỉ là phần việc phát sinh trước hoặc sau khi hoàn thành bản truyền hình, ê-kíp dễ thiếu nguồn lực và sản phẩm khó có tính liên tục.
Bên cạnh đó, trích đoạn hay nội dung hậu trường đều phải tuân theo yêu cầu chính xác và tôn trọng nhân vật. Một phát ngôn bị tách khỏi câu hỏi hoặc phản ứng được đặt sai bối cảnh có thể gây chú ý nhưng làm giảm niềm tin. Đây là giá trị cần được giữ nhất quán dù nội dung dài một giờ hay chỉ vài chục giây.
Tương lai của truyền hình không nằm ở việc cố biến mọi chương trình thành video ngắn, cũng không phải giữ nguyên cách làm cũ. Một chương trình có thể có nhiều phiên bản và nhiều câu chuyện ngoài sóng, nhưng cần thống nhất về bản sắc và chất lượng. Đoạn ngắn giúp mở đầu cuộc gặp với khán giả, nội dung phái sinh duy trì sự kết nối, còn giá trị của chương trình chính mới là nền tảng để mối quan hệ ấy được tiếp nối.
Bình luận (0)