Tứ trụ xuất khẩu Việt Nam: Tìm vận hội mới từ những cú "click" chuột

Định danh lại vị thế quốc gia trên bản đồ số

Chiều ngày 3/2, Diễn đàn "Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam" không chỉ bàn về các chính sách vĩ mô, mà còn bàn về một giải pháp thực chiến: Thương mại điện tử B2B xuyên biên giới.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc và xu hướng bảo hộ gia tăng, việc xuất khẩu theo phương thức truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế về chi phí và khả năng tiếp cận khách hàng cuối cùng. Ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) nhận định: chuyển đổi số không còn là xu hướng mà là yêu cầu tất yếu. Sáng kiến "Gian hàng Quốc gia Việt Nam – Vietnam Pavilion" ra đời như một lời giải cho bài toán này, kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp gia tăng nhận diện thương hiệu và mở rộng hợp tác kinh doanh bền vững.

Vậy "Vietnam Pavilion" thực chất là gì? Đây không chỉ là một danh sách liệt kê sản phẩm. Đó là một không gian hiển thị riêng biệt, một "showroom ảo" tập hợp các thương hiệu uy tín nhất của Việt Nam trên Alibaba.com – nền tảng B2B hàng đầu thế giới với hơn 40 triệu người mua hàng. Thay vì "bơi" giữa biển hàng hóa khổng lồ từ Trung Quốc hay Ấn Độ, các doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia Pavilion sẽ được gắn nhãn "Vietnam Featured Businesses" (Doanh nghiệp tiêu biểu Việt Nam), tạo nên một sự bảo chứng về uy tín và chất lượng từ cấp Chính phủ.

Sự hiện diện này có ý nghĩa sống còn đối với các ngành xuất khẩu "tứ trụ" như Dệt may, Da giày, Gỗ nội thất và Thủ công mỹ nghệ. Số liệu từ Alibaba.com cho thấy sức hút của hàng Việt là có thật: Ngành nội thất Việt Nam đứng Top 2 về lượt xem, chỉ sau thời trang; ngành Giày dép tăng trưởng lượt xem 47,5% so với cùng kỳ; và ngành Dệt may tăng 45%. Việc quy tụ các "anh tài" này vào một gian hàng quốc gia giúp định vị thương hiệu "Made in Vietnam" không còn là giá rẻ, mà là chất lượng và đáng tin cậy.

"Bộ lọc" Top 200: Cuộc đua của chất lượng và năng lực số

Điểm nhấn quan trọng nhất được công bố tại Diễn đàn là chương trình tuyển chọn "Top 200 Doanh nghiệp Tiêu biểu" tham gia Vietnam Pavilion giai đoạn 2026-2027. Đại diện Alibaba.com Việt Nam đã làm rõ rằng, không phải doanh nghiệp nào muốn cũng có thể bước chân vào "sân chơi" này.

Theo bộ tiêu chí được công bố, để lọt vào danh sách 200 doanh nghiệp này, các đơn vị phải trải qua một quá trình sàng lọc khắt khe dựa trên năng lực thực tế chứ không chỉ là hồ sơ đẹp. Cụ thể:

• Về xuất xứ và pháp lý: Doanh nghiệp bắt buộc phải là đơn vị sản xuất có trụ sở tại Việt Nam, kinh doanh sản phẩm "Made in Vietnam" và sở hữu (hoặc đang đăng ký) quyền sở hữu trí tuệ. Điều này nhằm loại bỏ các công ty thương mại trung gian thuần túy, đảm bảo giá trị gia tăng ở lại với đất nước. 
• Về năng lực thương mại điện tử: Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các chương trình xúc tiến truyền thống. Doanh nghiệp phải chứng minh được "sức khỏe" kỹ thuật số của mình: Xếp hạng sao trên sàn, tốc độ phản hồi tin nhắn khách hàng, và khả năng vận hành gian hàng (tối thiểu 4 giờ/tuần với nhân sự biết tiếng Anh). 
• Về uy tín giao dịch: Doanh nghiệp phải kích hoạt tính năng Trade Assurance (Bảo hiểm giao dịch) để đảm bảo an toàn thanh toán cho nhà mua hàng quốc tế.
  

Những doanh nghiệp được chọn không chỉ nhận được quyền lợi hiển thị ưu tiên với lá cờ Việt Nam trên trang chủ Worldwide của Alibaba, mà còn được tư vấn 1-1, kiểm tra sức khỏe gian hàng và tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu. Đây chính là đòn bẩy để chuyển dịch từ "bán hàng thụ động" sang "làm chủ cuộc chơi".

Thách thức "phẳng": Khi đối thủ chỉ cách một cú click

Tuy nhiên, cơ hội lớn luôn đi kèm với thách thức không nhỏ. Việc đưa hàng lên "Vietnam Pavilion" mới chỉ là bước khởi đầu. Khi tham gia vào sân chơi B2B toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với một thực tế tàn khốc: Khách hàng có thể so sánh giá cả, mẫu mã và năng lực cung ứng của một nhà máy tại Bình Dương với một đối thủ tại Quảng Châu (Trung Quốc) hay Dhaka (Bangladesh) chỉ trong vài giây.

Tại phiên tọa đàm, các chuyên gia đã chỉ ra rằng lợi thế cạnh tranh của Việt Nam đang dịch chuyển. Theo các chuyên gia, Việt Nam có lợi thế về chất lượng, khả năng phản hồi nhanh và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ. Nhưng chừng đó là chưa đủ nếu doanh nghiệp thiếu tư duy "nhanh và xanh".

Bên cạnh đó, áp lực về các tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG), truy xuất nguồn gốc cũng là rào cản kỹ thuật mà các doanh nghiệp trong Top 200 phải vượt qua. Một gian hàng trực tuyến đẹp đẽ sẽ vô nghĩa nếu sản phẩm không đáp ứng được các chứng chỉ xanh mà thị trường EU hay Mỹ yêu cầu.

Dự án "Vietnam Pavilion" và cuộc tuyển chọn 200 doanh nghiệp tiêu biểu giai đoạn 2026-2027 không chỉ là một hoạt động xúc tiến thương mại đơn thuần. Đó là tín hiệu cho thấy sự chuyển mình của cả nền kinh tế xuất khẩu: Từ chiều rộng sang chiều sâu, từ gia công sang xây dựng thương hiệu.

Như ông Trần Quốc Toản, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu khẳng định: Kết quả xuất nhập khẩu năm 2025 với 8 nhóm mặt hàng trên 10 tỷ USD đã tạo nền tảng vững chắc. Giờ đây, với sự hỗ trợ của công nghệ và những nền tảng như Alibaba.com, "tứ trụ" xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước vận hội mới để không chỉ bán được hàng, mà còn định danh được tên tuổi Việt Nam trên bản đồ thương mại số toàn cầu.