Tự ý dùng kháng sinh, đừng để tiện lợi thành nguy cơ

Tại phường Phước Long, thành phố Đồng Nai, tình trạng người dân đến nhà thuốc, kể triệu chứng rồi tự mua thuốc về sử dụng vẫn còn xảy ra. Tâm lý ngại đi khám, muốn tiết kiệm thời gian, chi phí hoặc cho rằng những triệu chứng quen thuộc có thể tự điều trị khiến một số người sử dụng kháng sinh khi chưa được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân.

Bà T., 58 tuổi, ngụ khu phố Phước Lộc, thường bị ho mỗi khi thời tiết thay đổi. Nghĩ bệnh không nghiêm trọng, bà tự mua thuốc tại nhà thuốc gần nhà và thường ngưng thuốc khi thấy triệu chứng giảm. Những lần sau, khi ho trở lại, bà tiếp tục mua thuốc theo cách cũ.

Tuy nhiên, tình trạng ho không cải thiện mà ngày càng nặng hơn. Khi được gia đình đưa đến cơ sở y tế, bà được chẩn đoán viêm phổi và phải nhập viện điều trị.

"Tôi nghĩ uống kháng sinh thì bệnh sẽ nhanh khỏi, không ngờ bệnh lại nặng thêm. Biết phải nằm viện thế này thì tôi đã đi khám bác sĩ từ đầu", bà T. chia sẻ.

Tương tự, ông M., 65 tuổi, ở khu phố Bàu Nghé, mắc viêm phế quản mạn tính nhiều năm. Khi ho, có đờm, thay vì tái khám, ông tự mua lại những loại thuốc từng được kê trong đơn cũ. Sau 2 ngày không cải thiện, ông đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Theo bác sĩ Vũ Thị Hồng Ân, Khoa Khám bệnh, Trạm y tế phường Phước Long, đây là những thói quen cần thay đổi. Không phải trường hợp ho, sốt hay đau họng nào cũng cần sử dụng kháng sinh. Thuốc chỉ có tác dụng với một số bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn và không có tác dụng điều trị các bệnh do virus.

Việc tự ý sử dụng kháng sinh cũng có thể gây ra các tác dụng không mong muốn như dị ứng, rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng hệ vi sinh đường ruột và trong một số trường hợp có thể gây tổn thương gan, thận. Đáng lo ngại hơn, sử dụng kháng sinh không phù hợp góp phần làm gia tăng tình trạng vi khuẩn kháng thuốc.

"Kháng sinh không phải thuốc trị mọi loại ho, sốt hay viêm họng. Việc có cần sử dụng kháng sinh hay không phải dựa trên thăm khám và chỉ định của bác sĩ. Người dân không nên tự mua, đổi thuốc hoặc tự ngưng thuốc khi chưa có hướng dẫn", bác sĩ Ân khuyến cáo.

Khi kháng sinh được sử dụng không đúng chỉ định, không đúng loại hoặc không phù hợp với tình trạng nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể phát triển khả năng kháng thuốc. Khi đó, những thuốc từng có hiệu quả có thể không còn đáp ứng, khiến người bệnh phải sử dụng các phương án điều trị phức tạp hơn, thời gian điều trị kéo dài và chi phí tăng.

Kháng thuốc không chỉ ảnh hưởng đến người tự sử dụng thuốc mà còn là vấn đề của cộng đồng. Vi khuẩn kháng thuốc có thể lây lan, làm giảm hiệu quả điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt ở những người mắc bệnh nặng hoặc có nguy cơ cao.

Bác sĩ Ân khuyến cáo, khi có các triệu chứng như sốt cao, ho kéo dài, khó thở hoặc tình trạng bệnh diễn biến bất thường, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời chủ động phòng bệnh bằng vệ sinh cá nhân, tiêm chủng đầy đủ và các biện pháp phù hợp.