Mùa thi chưa chính thức bắt đầu nhưng "đường đua" tuyển sinh đại học năm 2026 đã sôi động trên các diễn đàn giáo dục, mạng xã hội và ngay trong lớp học. Hàng loạt điều chỉnh về phương thức xét tuyển, tổ hợp môn và chứng chỉ quốc tế đang tác động trực tiếp đến cách học, cách chọn ngành của thí sinh.
Nhiều điều chỉnh quan trọng trong tuyển sinh 2026
Thông tin mới được đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo chia sẻ tại các sự kiện tư vấn tuyển sinh cho thấy ba điểm thay đổi đáng chú ý trong mùa tuyển sinh năm nay.
Thứ nhất, mỗi thí sinh dự kiến chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng xét tuyển, thay vì không giới hạn như trước đây. Thứ hai, các trường đại học vẫn được tự chủ tuyển sinh nhưng có thể bị giới hạn tối đa 5 phương thức xét tuyển (không tính diện tuyển thẳng). Thứ ba, điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS dự kiến giảm từ mức tối đa 3 điểm xuống còn 1–2 điểm.
Dù mới dừng ở mức phương án dự kiến, nhưng những điều chỉnh này đã đủ để nhiều thí sinh phải tính toán lại chiến lược ôn tập và lựa chọn ngành nghề trong giai đoạn nước rút.
IELTS: Từ "vé ưu tiên" đến công cụ hỗ trợ
Khoảng 10 năm qua, IELTS đã đi một hành trình dài trong tuyển sinh đại học. Từ chứng chỉ phục vụ du học, IELTS dần trở thành lợi thế xét tuyển, rồi là tâm điểm của nhiều tranh luận.
Ảnh minh họa.
Giai đoạn 2015–2016, thí sinh có IELTS được miễn thi tốt nghiệp THPT môn ngoại ngữ. Sau đó, nhiều trường sử dụng chứng chỉ này để xét tuyển đại học. Từ 2018 đến 2023, IELTS gần như là "vé ưu tiên" vào các trường top đầu. Tuy nhiên, đến năm 2024, tranh luận nổ ra khi cách quy đổi IELTS giữa các trường quá khác nhau, tạo ra sự chênh lệch lợi thế.
Năm 2025, vai trò của IELTS đã thu hẹp khi chỉ còn được cộng tối đa 3 điểm. Với tuyển sinh 2026, phương án tiếp tục giảm xuống 1–2 điểm đang được tính đến, nhằm tăng tính công bằng giữa các nhóm thí sinh.
Học sinh chủ động điều chỉnh chiến lược
Những thay đổi trên đang nhanh chóng tác động đến học sinh lớp 12 – lứa thí sinh trực tiếp bước vào mùa tuyển sinh 2026.
Gia Linh, học sinh lớp 12 tại Hà Nội, chia sẻ rằng nhiều bạn không khỏi lo lắng khi lợi thế từng được coi là "bước đệm" nay thu hẹp. Tuy nhiên, điều này cũng buộc học sinh phải học thực chất hơn, chuẩn bị kỹ cho các kỳ thi thay vì trông chờ vào điểm cộng.
Không ít học sinh đã sớm xác định không xét học bạ, tập trung vào kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc các kỳ thi riêng như đánh giá năng lực, đánh giá tư duy. Việc chọn tổ hợp môn cũng được tính toán từ sớm, thay vì chờ đến năm cuối cấp.
Theo các nhà quản lý giáo dục, việc siết tiêu chí xét tuyển là xu hướng tất yếu để đảm bảo chất lượng đầu vào. Khi lợi thế "quen thuộc" giảm dần, nhà trường cũng phải thay đổi cách tư vấn, giúp học sinh không bị "lệch nhịp" trước những điều chỉnh của tuyển sinh 2026.
Ảnh minh họa.
Các chuyên gia cho rằng, việc giảm điểm cộng IELTS là giảm chung cho tất cả thí sinh, không phải bất lợi riêng của một nhóm nào. Quan trọng hơn, thí sinh cần tập trung vào năng lực học tập toàn diện và kết quả các kỳ thi cốt lõi.
Xu hướng mới: Tăng vai trò tiếng Anh, mở ngành công nghệ
Một điểm đáng chú ý khác là xu hướng điều chỉnh tổ hợp xét tuyển. Nhiều trường giảm dần các khối truyền thống như C00, A00, thay vào đó là các tổ hợp linh hoạt hơn, tăng vai trò của tiếng Anh, Toán và các môn định hướng ngành.
Song song với đó, mùa tuyển sinh 2026 cũng mở ra nhiều cơ hội mới khi hàng loạt trường đại học công bố các ngành đào tạo lần đầu tuyển sinh. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội dự kiến mở các ngành về trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu, tập trung ứng dụng công nghệ trong giáo dục. Nhiều trường kinh tế như Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Chính sách và Phát triển cũng mở thêm các ngành liên ngành gắn với dữ liệu, AI và quản trị hiện đại.
Theo giới phân tích, nhu cầu nhân lực công nghệ cao trong những năm tới là lý do khiến các trường đẩy mạnh mở ngành mới. Tuy nhiên, việc này cũng đòi hỏi sự thận trọng về đội ngũ giảng viên, cơ sở hạ tầng và chất lượng đào tạo, tránh chạy theo xu hướng.
Mùa tuyển sinh đại học 2026 vì vậy không chỉ là câu chuyện thay đổi kỹ thuật xét tuyển, mà còn là bước chuyển mạnh mẽ hướng tới tuyển sinh thực chất, gắn với năng lực học tập và nhu cầu dài hạn của thị trường lao động.
Bình luận (0)