Tỷ lệ sinh giảm kỷ lục tại châu Á

Giữa những biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu, khủng hoảng nhân khẩu học đang âm thầm lan rộng tại nhiều quốc gia châu Á. Giới chức Singapore ngày 26/2 cảnh báo tỷ lệ sinh của nước này đã giảm xuống mức thấp kỷ lục và thuộc nhóm thấp nhất thế giới. Bên cạnh Singapore, Nhật Bản và Trung Quốc cũng đồng loạt ghi nhận mức sinh thấp kỷ lục trong năm 2025, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về tương lai nhân khẩu học của khu vực.

Tại Đông Nam Á, tổng tỷ suất sinh của Singapore trong năm 2025 chỉ còn 0,87, mức thấp nhất trong lịch sử. Quốc gia này ghi nhận khoảng 27.500 trẻ chào đời, trong khi 1/5 dân số đã bước sang tuổi 65. Giới chức cảnh báo dân số có thể bắt đầu suy giảm từ đầu những năm 2040 nếu không có giải pháp đột phá.

Tại Nhật Bản, năm 2025 là năm thứ 10 liên tiếp số ca sinh sụt giảm, chỉ đạt hơn 705.000 trẻ. Thủ tướng Sanae Takaichi gọi đây là "tình trạng khẩn cấp âm thầm". Dân số suy giảm kéo theo thiếu hụt lao động, gia tăng gánh nặng an sinh xã hội và nợ công cho nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.

Trong khi đó, tỷ lệ sinh tại Trung Quốc chạm đáy mới với mức 5,63 ca sinh/1.000 người trong năm 2025. Dân số nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục suy giảm năm thứ 4 liên tiếp.

Sự sụt giảm đồng loạt này đang tạo ra thách thức lớn đối với hệ thống an sinh xã hội, lực lượng lao động và triển vọng dài hạn của toàn khu vực.

Hàn Quốc ghi nhận tín hiệu phục hồi mức sinh

Giữa bức tranh nhân khẩu học ảm đạm, Hàn Quốc - quốc gia từng có mức sinh thấp nhất thế giới - lại ghi nhận tín hiệu tích cực. Sau gần 1 thập kỷ khủng hoảng dân số, nước này chính thức ghi nhận tổng tỷ suất sinh tăng năm thứ 2 liên tiếp trong năm 2025.

Theo Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc, tổng tỷ suất sinh năm 2025 đạt 0,8 con/phụ nữ, tăng so với 0,75 của năm 2024 và 0,72 của năm 2023 - mức thấp nhất thế giới. Số trẻ sinh mới đạt 5/1.000 dân, cao hơn mức 4,7 của năm 2024. Kết quả này đạt được sau 8 năm liên tiếp sụt giảm.

Số cuộc hôn nhân trong năm 2025 cũng tăng 8,1%, nối tiếp mức tăng kỷ lục của năm 2024.

Bên cạnh xu hướng kết hôn hậu đại dịch, mức sinh tăng còn nhờ hàng loạt chính sách khuyến sinh và sự thay đổi trong quan niệm xã hội của những người ở độ tuổi 30. Đà phục hồi này được xem là vượt qua nhiều dự báo trước đó.

Anh Kim Seo-ryong, cha của một bé gái 8 tháng tuổi, cho biết chính sách nghỉ thai sản dành cho nam giới là yếu tố quan trọng giúp gia đình anh tự tin sinh con. Số nam giới xin nghỉ phép chăm con đã tăng hơn 60% trong năm qua. Số lao động được hỗ trợ các chương trình cân bằng cuộc sống, như giảm giờ làm, cũng đạt mức cao nhất từ trước đến nay.

Chị Im Song-ee cho biết hiện nay các gia đình nhận được nhiều hỗ trợ hơn so với trước đây, tạo động lực để nhiều người quyết định sinh con.

Chính phủ Hàn Quốc tập trung vào 3 nhóm giải pháp chính gồm hỗ trợ cân bằng công việc - gia đình, tăng cường dịch vụ chăm sóc trẻ và cải thiện chính sách nhà ở. Cha mẹ được nghỉ phép ngắn hạn 2 tuần khi con ốm và được giảm giờ làm nếu có con dưới 12 tuổi. Thời gian nghỉ thai sản sau sinh của nam giới tăng từ 10 ngày lên 20 ngày, đồng thời được phép nghỉ trong thời gian vợ mang thai theo điều kiện cụ thể.

Dù mức 0,8 con/phụ nữ vẫn thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế, việc ghi nhận 2 năm tăng liên tiếp được xem là tín hiệu quan trọng sau gần 1 thập kỷ khủng hoảng.

Với Việt Nam, nơi mức sinh tại nhiều đô thị lớn đang giảm nhanh, kinh nghiệm từ Hàn Quốc cho thấy để duy trì động lực sinh con, cần xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện để các gia đình trẻ yên tâm về tương lai lâu dài.