“Tỷ phú lá vàng” giữa đại ngàn Pa Ủ

Lực lượng biên phòng phối hợp cùng Bí thư Chi bộ bản Pha Bu Pờ Lò Hừ trao đổi, nắm tình hình đời sống nhân dân, vận động bà con thực hiện chủ trương định canh, định cư, phát triển kinh tế bền vững nơi biên giới Pa Ủ. Ảnh: Nguyễn Quân.

Giữa vùng biên viễn Pa Ủ (xã biên giới thuộc huyện Mường Tè (cũ), tỉnh Lai Châu) – nơi cực Tây Tổ quốc, từng có những tháng ngày đói nghèo đến tận cùng, khi đồng bào La Hủ phải ăn lá sắn, củ rừng, ngủ trong hang đá, lều tạm giữa đại ngàn. Thế nhưng hôm nay, trên chính mảnh đất từng bị coi là "vùng lõm nghèo", một người đàn ông La Hủ đã khiến cả bản làng nể phục bởi hành trình vươn lên bền bỉ, mạnh mẽ. Đó là Pờ Lò Hừ – người được bà con trìu mến gọi là "tỷ phú Lá Vàng".

Không có phép màu nào ở Pa Ủ. Sự đổi thay bắt đầu từ đôi bàn tay chai sạn, từ nghị lực con người và niềm tin vào con đường đổi mới. Câu chuyện của Pờ Lò Hừ không chỉ là hành trình thoát nghèo của một cá nhân, mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước trong công tác giảm nghèo, định canh định cư, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn.

Cách đây hơn mười năm, Pa Ủ vẫn là một trong những địa bàn khó khăn nhất cả nước. Toàn xã có gần 900 hộ dân, hơn 98% là đồng bào La Hủ, sinh sống rải rác ở 11 bản vùng cao giáp biên giới Việt – Trung. Năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo lên tới 95%, thu nhập bình quân chỉ đạt 7–8 triệu đồng/người/năm.

Sinh năm 1981, Pờ Lò Hừ lớn lên giữa vòng xoáy đói nghèo ấy. Nhắc lại tuổi thơ, anh chậm rãi kể: "Từ lúc bé, cuộc sống gia đình tôi không ổn định. Bố mẹ bảo đi đâu thì đi theo bố mẹ. Ăn thì chỉ có mấy lá sắn trộn với vài hạt cơm, ăn cũng không biết no. Gia đình khó khăn như thế". Đến năm 13 tuổi, anh mới có bộ quần áo đầu tiên. Những mùa đông lạnh buốt, cả nhà chỉ biết co ro bên bếp lửa, chịu đựng cái đói kéo dài. Với người La Hủ khi ấy, một năm chỉ có hai mùa: mùa no và mùa đói – mà mùa đói thì luôn dài hơn.

Trong những năm gian khó nhất, gia đình anh theo cha rời bản, tiếp tục cuộc sống du cư trong rừng sâu. "Lá vàng rơi là lại phải đi" – câu nói truyền đời của người La Hủ khi ấy phản ánh chuỗi ngày mưu sinh bấp bênh, vô định.

Hành trình ấy dừng lại khi gia đình Pờ Lò Hừ được cán bộ biên phòng và chính quyền địa phương vận động định cư tại trảng rừng Pha Bu. Từ đây, bản làng mới dần hình thành.

Trung tá Cao Văn Quý, Chính trị viên Đồn Biên phòng Pa Ủ, cho biết: "Trước đây, đồng bào La Hủ chủ yếu sống du canh, du cư, canh tác chọc lỗ tra hạt, mỗi năm chỉ làm một vụ. Đời sống kinh tế rất khó khăn, trên 90% hộ nghèo. Do trình độ dân trí thấp, việc phát triển kinh tế – xã hội gặp nhiều trở ngại".

Theo Trung tá Quý, quá trình vận động bà con ổn định cuộc sống gặp hai khó khăn lớn: rào cản ngôn ngữ và tập quán du cư lâu đời. "Cán bộ biên phòng phần lớn là người dưới xuôi, ban đầu không nói được tiếng La Hủ. Chúng tôi phải tự học, vừa học vừa làm, kiên trì xuống bản, ở cùng dân, từng bước giúp bà con thay đổi nhận thức", ông nói.

Năm 16 tuổi, Pờ Lò Hừ quyết định đi học chữ. Con đường từ bản ra trung tâm xã phải đi bộ cả ngày, vượt dốc cao, rừng rậm. Nhớ lại quãng thời gian ấy, anh chia sẻ: "Lúc đó tôi đã lớn tuổi rồi, đi học rất ngại, xấu hổ vì mình già hơn các cô giáo. Nhưng tôi nghĩ, nếu không học thì sau này không biết làm ăn, không giúp được bà con".

Song song với học chữ, anh học cách làm kinh tế. Từ những hạt giống vay mượn, anh mở nương, trồng lúa, nuôi lợn, gà, áp dụng kỹ thuật do cán bộ hướng dẫn. Quan trọng hơn, anh quyết tâm từ bỏ thuốc phiện – hủ tục từng kìm hãm sự phát triển của cả cộng đồng.

Những nương lúa xanh dần thay thế đất hoang. Pờ Lò Hừ mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa thảo quả, sa nhân, quế, quả đỏ vào sản xuất. Từ 80 cây thảo quả ban đầu, đến nay anh có 15 ha thảo quả, 30 ha sa nhân, 20 ha quả đỏ, cùng hàng chục héc-ta quế. Đàn gia súc lên tới hàng trăm con.

Năm 2024, thu nhập gia đình anh đạt khoảng 1 tỷ đồng. Nhưng với bà con, điều quý hơn là anh sẵn sàng chia sẻ thành quả. Anh Ly Đồ Cà, người dân bản Pha Bu, xúc động nói: "Trước đây ai cũng trồng thuốc phiện, sợ bỏ thì đói. Nhưng anh Hừ đi từng nhà vận động, lại làm trước cho mọi người thấy. Thấy ruộng lúa của anh xanh tốt, gạo đầy bồ, chúng tôi mới tin".

Không giữ thành quả cho riêng mình, Pờ Lò Hừ tích cực giúp đỡ các hộ khó khăn. Đến nay, hơn 35 hộ đã thoát nghèo nhờ sự hỗ trợ của anh. Điển hình như anh Phả Đô Cà – mồ côi cha mẹ từ nhỏ, từng sống lang thang không nhà cửa. "Ông Hừ giúp tôi làm nhà, cho đất, cho bò giống. Nhờ ông mà tôi có cuộc sống ổn định, còn được bà con bầu làm trưởng bản", anh Cà chia sẻ.

Trên cương vị Bí thư Chi bộ bản, Pờ Lò Hừ luôn xác định: đảng viên phải đi trước. Ông Trần Viết Ánh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Pa Ủ, nhận định: "Đồng chí Pờ Lò Hừ là tấm gương điển hình trong phát triển kinh tế gắn với xây dựng bản. Đây là những hạt nhân quan trọng trong công tác xây dựng Đảng ở cơ sở".

Trong lĩnh vực giáo dục, Pờ Lò Hừ kiên trì vận động bà con cho con em đến lớp. Cô giáo Hà Thị Trinh, điểm trường Pha Bu, cho biết: "Đồng chí Bí thư chi bộ phối hợp rất nhiệt tình với giáo viên, trực tiếp đưa đón học sinh. Nhờ đó, năm học 2025–2026, tỷ lệ trẻ ra lớp đạt 100%".

Trong công tác giữ gìn an ninh biên giới, anh cùng Bộ đội Biên phòng tuyên truyền pháp luật, vận động bà con bảo vệ đường biên, cột mốc. Đại úy Tẩn Lao San, Đội trưởng Đội Phòng chống ma túy, tội phạm, Đồn Biên phòng Pa Ủ, nhận xét: "Đồng chí Hừ rất nhiệt tình, am hiểu phong tục, giúp chúng tôi tuyên truyền hiệu quả. Đồng chí làm gương nên bà con tin và làm theo".

Sau hơn một thập kỷ, Pa Ủ đã đổi thay rõ nét: 104 ha lúa nước, 90 ha lúa nương, tổng đàn gia súc hơn 2.500 con; 100% bản có đường xe máy đi lại thuận lợi; 80% hộ được sử dụng điện lưới quốc gia. Những con số ấy phản ánh hiệu quả của các chương trình mục tiêu quốc gia và sự chuyển biến trong tư duy người dân.

Giữa hành trình ấy, Pờ Lò Hừ nổi lên như biểu tượng của niềm tin. Từ bóng tối đói nghèo, người La Hủ hôm nay đã bước ra ánh sáng của tri thức, no ấm và đoàn kết. Và giữa đại ngàn Pa Ủ, hình ảnh người Bí thư Chi bộ – "tỷ phú Lá Vàng" – vẫn lặng lẽ gieo những mùa vàng hy vọng, tiếp tục viết nên câu chuyện đẹp về ý chí con người và ánh sáng soi đường nơi phên dậu Tổ quốc.